Hubert van Humbeeck
Hubert van Humbeeck
Commentator bij Knack
Opinie

19/06/12 om 13:32 - Bijgewerkt om 13:32

Een Duitse les

Het Witte Huis dringt er bij Europa op aan om de eurocrisis aan te pakken. Heeft het veel recht van spreken?

Het Duitse nieuwsmagazine Der Spiegel heeft al sinds de tijd van zijn stichter-hoofdredacteur Rudolf Augstein invloed en uitstraling tot ver buiten Duitstalig Europa. Zeker vorige week bleef de omslag van het blad in Amerika niet onopgemerkt. Schade, kopte het blad - jammer, maar het presidentschap van Barack Obama is mislukt. Van de beloofde change is weinig in huis gekomen.

Dat is niet alleen de schuld van de president. Het heeft er ook mee te maken dat hij sinds 2010 moet besturen met een Republikeins parlement, dat hem geen millimeter ruimte geeft. Het woord 'compromis' is in de Amerikaanse politiek een scheldwoord geworden. De machtsmechaniek in Washington is kapot. De appreciatie van Der Spiegel liep overigens toevallig samen met een internationale enquête waaruit bleek dat het vertrouwen in Obama in vergelijking met vier jaar geleden in de hele wereld sterk is verminderd - en dan zeker in Azië en in de Arabische wereld.

Het gekke is dat Obama in de ruime wereld kritiek krijgt voor zijn veiligheidsbeleid, terwijl hij daar in de VS zelf mee kan scoren. In tegenstelling tot wat de Republikeinen zeggen, is hij bepaald geen doetje. De manier waarop Amerika onder zijn leiding onbemande vliegtuigen inzet tegen mensen die van terrorisme worden verdacht, doet niet alleen in de getroffen landen vragen rijzen. Zeker nu bekend is dat de president zelf zijn fiat geeft aan aanvallen, klinkt het verwijt dat hij tegelijk voor rechter en beul speelt. Washington spreekt terecht harde taal over wat Syrië met zijn burgers doet, maar is zelf niet erg duidelijk over de onschuldige slachtoffers van de omstreden aanvallen met robotvliegtuigjes.

Helaas voor Obama worden Amerikaanse verkiezingen niet in Pakistan of Turkije gewonnen. De president slaagt er niet in om de economie van de VS weer op de sporen te zetten en de mensen aan werk te helpen. Omdat hij nog meer economische onrust kan missen als kiespijn, roept hij onder meer dat Europa dringend orde op zaken moet stellen in de eurozone. Het gaat hem niet om de Grieken of de Spanjaarden, hij vreest dat de eurocrisis de Amerikaanse economie nog meer koorts bezorgt. Directeur Hans-Werner Sinn van het Centrum voor Economische Studies in München becijferde vorige week dat Griekenland al meer dan honderd keer zoveel steun kreeg als Duitsland na 1945 uit het Marshallplan.

Der Spiegel keerde zich in zijn verhaal niet tegen Obama. Het hoopt zelfs dat hij in november wordt herkozen: hij is, volgens het blad, een betere kandidaat voor de baan dan zijn Republikeinse tegenstander Mitt Romney. De VS kijken per slot van rekening zelf aan tegen een overheidsschuld van 16.000 miljard dollar. Tientallen miljoenen mensen leven in armoede en zijn verstoken van elementair onderwijs. Een kwart van alle tieners gaat niet naar school en heeft geen werk. Bijna de helft van de Amerikanen gelooft dat de wereld precies zo is geschapen als in de Bijbel wordt beschreven.

De VS lijken daarom niet goed geplaatst om lessen te geven. Ze hebben vooral zelf een plan nodig - een uitweg uit hun crisis. Al zal het ze wel pijn doen dat ze daar door een Europese, Duitse stem op worden gewezen.

Hubert van Humbeeck

Onze partners