Ewald Pironet
Ewald Pironet
Senior writer van Knack
Opinie

28/03/11 om 15:37 - Bijgewerkt om 15:37

Een boek als bonus

Het debat over de bonussen voor bankiers en bedrijfsleiders laait weer op. Nederland gaat banken die staatssteun krijgen verbieden nog bonussen uit te betalen. Zover zijn we in België nog lang niet.

De volgende dagen en weken, wanneer de ondernemingen hun jaarverslagen publiceren, zal weer duidelijk worden hoeveel de bankiers en topondernemers vorig jaar hebben verdiend. Er wordt vooral uitgekeken naar wat de bankiers zullen opstrijken. Dat is begrijpelijk. Er was grote publieke verontwaardiging toen bleek dat de bankiers van financiële instellingen in problemen eerst miljoenen hadden verdiend met zeer risicovolle strategieën, en dan opnieuw miljoenen kregen als afscheidsvergoeding.

Denk aan Gilbert Mittler, financieel directeur bij Fortis, die zo'n 6 miljoen euro kreeg toen hij moest opkrassen. Komt daarbij dat de overheid met 18 miljard euro en nog veel meer garanties verschillende banken moest redden tijdens de financiële crisis. Het zou onkies zijn als de bankdirecteurs daar nu met een dikke zak geld naar buiten zouden stappen.

BNP Paribas Fortis, de opvolger van Fortis, heeft zijn jaarverslag al gepubliceerd. De Franse topman Jean-Laurent Bonnafé kreeg in België in totaal 455.180 euro. Dat lijkt niet veel, maar hij krijgt ook nog een vast salaris van 600.000 euro in Parijs, waar hij directielid is van moederbedrijf BNP Paribas, plus een bonus van 1,36 miljoen. Alles samen verdiende hij dus in 2010 2,4 miljoen euro. Dat is het dubbele van in 2009.

In 2009 kreeg Dexia-topman Pierre Mariani de hoogste vergoeding in de Belgische banksector: pakweg 2 miljoen, bestaande uit een vast loon van 1 miljoen euro, een variabel loon van 800.000 en pensioenstortingen van 147.830 euro. Bij KBC kreeg de topman vorig jaar 700.000 euro en werden er geen bonussen uitgekeerd, maar die zouden er nu wel komen. Het is afwachten of en met hoeveel die salarissen gestegen zijn voor 2010.

In het federaal parlement stemden alle partijen, met uitzondering van het Vlaams Belang, onlangs in met een resolutie die de regering vraagt om bij de banken waarin de overheid participeert geen excessieve bonussen uit te keren. Het Vlaams Parlement nam al eerder zo'n standpunt in. Premier Yves Leterme (CD&V) verklaarde dat hij bij de financiële instellingen die staatssteun genoten en waarbij de staat bestuurders heeft (BNP Paribas Fortis, Dexia, KBC en Ethias) zal aandringen om bij beslissingen over bonussen 'de nodige terughoudendheid aan de dag te leggen'. In Nederland gaat de rechtse regering doortastender te werk. De minister van Financiën Jan Kees De Jager (CDA) verklaarde dat er een wet komt die het uitbetalen van bonussen verbiedt, zolang de bank staatssteun geniet.

Het voornaamste argument van voorstanders van de bonus is dat een goed management ook goed moet worden betaald, want anders is het weg naar lucratievere bedrijven of oorden. Hoe verderfelijk het systeem van de bonussen werkt, wordt door Kilian Wawoe, ex-personeelsdirecteur bij de bank ABN-Amro, goed beschreven in zijn boek Bonus (De Bezige Bij, 2010). Hij betoogt dat bonussen medewerkers van een onderneming niet aanzetten tot prestaties. Integendeel, schrijft hij, 'de kwantiteit van hun prestaties neemt toe, maar de kwaliteit neemt juist af.' Zijn conclusie luidt dan ook dat bonussen zouden moeten worden afgeschaft. Het is misschien een goed idee om aan al die topbankiers en andere topmanagers als enige bonus eens dit boek (prijs: 17,90 euro) te geven. Het zou voor hen een enorme verrijking kunnen betekenen.

Ewald Pironet

Onze partners