12/04/11 om 09:54 - Bijgewerkt om 09:54

De vleugels van de nuntius

Het persbericht van Giacinto Berloco, de apostolische nuntius in België, over het wegsturen van oud-bisschop van Brugge Roger Vangheluwe naar het buitenland, getuigt van een zeldzame leugenachtigheid.

Zo beweert de nuntius dat de Congregatie van de Geloofsleer, bevoegd om recht te spreken over de meest ernstige delicten tegen de zeden, de zaak van monseigneur Roger Vangheluwe heeft onderzocht. Zelfs in kerkelijke kringen wordt deze mededeling op ongeloof onthaald. Als er al sprake is van enig onderzoek door de Congregatie van de Geloofsleer, dan moet dat toch wel bijzonder kort zijn geweest. Want, zeggen ingewijden, er is geen spoor van zelfs nog maar een aanzet tot zo'n onderzoek.

In het verleden zijn in het Vaticaan weinig of geen kerkelijke strafprocessen gevoerd tegen bisschoppen die zich schuldig maakten aan seksueel misbruik. Het enige kerkelijke strafproces dat recent in onze contreien werd gevoerd, was dat in Nederland tegen kerkjurist Ruud Huysmans, een priester die de titel van monseigneur mag voeren, omdat hij een geregistreerd partnerschap had gesloten met de theologe Freda Dröes.

Huysmans zou daarmee 'de zielen hebben geschaad'. De zaak, in inquisitiestijl gevoerd, sleepte jaren aan en eindigde voor Huysmans, die door Rik Torfs werd bijgestaan, met de vrijspraak.

De aankondiging van de nuntius, die nog eens benadrukte dat Vangheluwes seksueel misbruik van een minderjarige neef ook volgens het kerkelijk recht is verjaard, kwam overigens opmerkelijk snel na de melding dat het Brugse parket de beschuldigingen tegen Vangheluwe had vastgesteld.

Na zijn vertrek uit de abdij van Westvleteren leefde Roger Vangheluwe naar eigen zeggen 'in het verborgene'. In werkelijkheid kon hij schuilen onder de vleugels van de pauselijke nuntius. Alleen de Panamese dictator Manauel Noriega genoot in een recent verleden dat tijdelijke voorrecht.

Want ook al ontkent de nuntiatuur in alle talen dat aan Vangheluwe bescherming werd verleend, de vaststelling blijft dat de gewezen Brugse bisschop naar zijn afspraken werd gereden in de privéauto (met Poolse nummerplaat) van een chauffeur van de nuntiatuur.

Zolang Vangheluwe niet formeel door het Belgische gerecht in verdenking wordt gesteld of vervolgd, staat het hem uiteraard vrij in welke ambassade ook onderdak te zoeken, zegt een oud-diplomaat. Maar niet alleen het Vaticaan, dat Vangheluwe een schuiladres bezorgde nadat hij strafbare feiten had toegegeven, loopt in dit geval imago- en reputatieschade op. Dat geldt ook voor de hele Belgische kerk, die geen verweer heeft tegen het eigengereide optreden van Rome.

Onder de Belgische bisschoppen heerst dan ook grote onvrede. Zij werden door de nuntius slechts op het allerlaatste moment geïnformeerd over het vertrek van Vangheluwe naar een buitenlands - wellicht Frans of Italiaans - schuiladres en de 'spirituele en psychologische behandeling' die hij daar dient te volgen. In de mededeling van de nuntiatuur is geen sprake van 'sanctie' of 'straf', laat staan van afkeuring van het gedrag van Vangheluwe. Sommigen ervaren het optreden van de nuntius dan ook als een pijnlijke farce. Temeer omdat zij die Roger Vangheluwe recent hebben ontmoet, geschokt zijn door de manier waarop de man, zonder enige spijt of schaamte, de zaak van zich afschudt.

Een jaar geleden nog verklaarde de Doornikse bisschop Guy Harpigny, de speciale afgevaardigde van de Belgische bisschoppen voor de strijd tegen seksueel misbruik, dat Vangheluwe zich moest verantwoorden voor een kerkelijke rechtbank. Zo'n proces is er niet gekomen en zal er ook nooit komen.

De slachtoffers van seksueel misbruik door geestelijken blijven intussen achter in de kou. Hun advocaten geven er kennelijk de voorkeur aan het schandaal rond de pedopriesters te politiseren. Zij proberen het containerbegrip 'schuldig verzuim' te gebruiken om de kerk als een criminele organisatie voor de rechtbank te dagen - een heilloos manoeuvre, zeggen magistraten. Op die manier worden de slachtoffers, die nog een jarenlange rechtsgang wacht, een tweede keer misbruikt. De toon van de oproepen en mededelingen van de slachtofferorganisaties wordt dan ook met de dag wanhopiger.

Rik Van Cauwelaert

Onze partners