29/05/12 om 16:54 - Bijgewerkt om 16:54

De vergeten voorwaarde

Canada kiest voor verhoogde mobiliteit op de arbeidsmarkt. De eurozone en België spitsen beter even hun oren.

De Canadese regering legt de laatste hand aan een nieuwe wet op het werkloosheidsregime en de bijbehorende vergoedingen. Over het hele land doet het regeringsinitiatief heel wat stof opwaaien. In essentie komt de nieuwe wet erop neer dat wie een werkloosheidsvergoeding krijgt in de toekomst veel mobieler moet worden om werk te zoeken en te aanvaarden. Zelfs seizoensarbeiders, van wie er nogal wat rondlopen op Canadese bodem, zullen voortaan niet zomaar een uitkering kunnen krijgen wanneer hun werkperiode erop zit. Ook worden de mogelijkheden om een aangeboden job te weigeren stevig ingeperkt.

Die ingreep vanwege de Canadese regering is opmerkelijk: net als in de VS is de mobiliteit op de arbeidsmarkt er al vrij groot. Precies daarom zouden de eurozone én België de nieuwe Canadese wetgeving aandachtig moeten bekijken. In de overlevingsstrijd van de monetaire unie gaat er terecht veel aandacht naar de noodzaak van een politieke unie met uitgebreide bevoegdheden voor het overkoepelende niveau. Maar er is nog een andere voorwaarde om tot een efficiënt werkende en duurzame monetaire unie te komen: een arbeidsmarkt die flexibel genoeg is. Die tweede conditie kreeg de laatste tijd ten onrechte bitter weinig aandacht. Grote geografische mobiliteit is nochtans cruciaal. Het is een understatement van formaat om te stellen dat het op de Europese arbeidsmarkt aan de nodige flexibiliteit en mobiliteit ontbreekt. Rigide arbeidsmarkten maken het veel moeilijker om een efficiënte monetaire politiek, hét kenmerk van een monetaire unie, voor alle betrokken lidstaten uit te tekenen.

En dan zeggen dat die twee fundamentele voorwaarden voor een succesvolle monetaire unie al een halve eeuw bekend zijn. Nobelprijswinnaar Economie Robert Mundell zette ze in de vroege jaren zestig al helder geargumenteerd op papier. Kom dan nu niet vertellen dat we het niet wisten. De architecten van de monetaire unie en hun erfgenamen - van onder meer Jacques Delors, Francois Mitterrand en Helmut Kohl tot Angela Merkel, José Manuel Barroso en Herman Van Rompuy - dragen dan ook een verpletterende verantwoordelijkheid voor het eurodebacle dat zich steeds meer aftekent.

En wat kan België uit de Canadese situatie leren? Wel, de enorme discrepantie tussen Vlaanderen en Wallonië op het vlak van de werkloosheid heeft ook veel met een gebrek aan geografische mobiliteit in de arbeidsmarkt te maken. Terwijl West-Vlaamse bedrijven smachten naar werkkrachten blijven net over de taalgrens in Henegouwen duizenden 'werkzoekenden' hangen in hun statuut. Een beleid dat veel meer is gericht op de druk om een job te aanvaarden, ook al ligt die aan de andere kant van de taalgrens, zou de nv België een stuk beter en harmonieuzer doen functioneren.

Johan Van Overtveldt in Toronto

Onze partners