Veronique Goossens
Veronique Goossens
Anker Kanaal Z en opiniemaker Knack.be
Opinie

11/02/12 om 11:59 - Bijgewerkt om 11:59

De marionetten van het Vlaamse industriebeleid

Wie dirigeert het Vlaamse industriebeleid? Wie het antwoord heeft, mag mij altijd bellen.

De marionetten van het Vlaamse industriebeleid

© Belga

Dit is het verhaal van de Vlaamse Industrieraad die ons Vlaams industrieweefsel van de ondergang moest redden.

Dit zijn de protagonisten.

-Kris Peeters: De Vlaamse minister-president met een Unizo-verleden, die mijmert van een Vlaanderen in het topklassement van de economische Champions' League. Het ontbreekt hem niet aan projecten om daarin te slagen. Vlaanderen in Actie, dat al meegaat van in de tijd van Yves Leterme, is er één van. Herinnert u zich nog waarover het gaat? Ik kan mij nog iets voor de geest halen in verband met doorbraken, een woord dat Karel Vinck, de voorzitter van VIA bedacht. Vinck suggereert nu zelf in een interview met de Tijd dat VIA wat "afgeremd" is. Afgeremd, dat is in deze context een eufemisme voor "op sterven na dood". "Maar,", voegt Vinck eraan toe, "er zijn nu nieuwe kansen voor de Industrieraad."

-Baron Paul Buysse: De voorzitter van Bekaert die vorige week een zware nederlaag moest aankondigen. Hij was het ook die exact twee jaar geleden de Staten-Generaal voor de industrie met enig gevoel voor dramatiek voorzat. "Deze krachtenbundeling is van historisch belang," zo orakelde hij die dag. De Staten-Generaal werd op het getouw gezet naar aanleiding van de zwanenzang van Opel-Antwerpen. Die emotionele gebeurtenissen brachten een industriële romantiek op gang, die resulteerde in het samenbrengen van alle sectorfederaties die de Vlaamse industrie rijk is.

Ik herinner me dat ik enkele dagen voordien een rondvraag deed bij die federaties om te vernemen welke boodschap ze die dag zouden uitdragen. "Ja, wat gaan we eigenlijk vertellen?", was de teneur. Na die historische dag beloofde Kris Peeters een allesomvattend plan voor de industrie. Het duurde bijna anderhalf jaar voor Kris Peeters zijn Industrieel witboek presenteerde. Uiteraard weet u waarom zo'n zaken lang duren. Iedereen in het zogenaamde middenveld, god en klein pierke inbegrepen, moet daar zijn zegje over doen. Ook VOKA bijvoorbeeld, de volgende hoofdrolspeler.

-VOKA: De Vlaamse werkgeversfederatie die het al jarenlang beu is om slechts via een spleet van de deur deelachtig te zijn aan de vergaderingen over het interprofessioneel akkoord en die zijn eigen platform wil hebben om de economie aan te sturen. VIA was zo'n platform. En nu de Vlaamse Industrieraad. VOKA droomde van een klein groepje captains of industry, die de Vlaamse regering zou begeleiden in de uitvoering van zijn ambitieus industrieplan. Lean and mean moest die raad worden, zoals het bedrijfsleven zelf.

Maar dat was buiten het middenveld en de politiek gerekend. Want er werden spionnen bijgezet. Bij de officiële lancering van de Industrieraad vertelt Kris Peeters met een uitgestreken gezicht aan de camera's: "De Industrieraad is politiek volledig neutraal." Vreemd, want gisteren had ik iemand aan de lijn van die raad, die me spontaan zei voor welke politieke partij hij daar zat.

-Wouter De Geest: Grote baas van BASF-Antwerpen en de voorzitter van de Vlaamse Industrieraad, die toegeeft dat het geen eenvoudig project is. "Omwille van de vele actoren". Maar hij maakt zich sterk dat de raad de betrokken ministers nu een duidelijke focus zal geven. Wacht eens even, die duidelijke focus, die hadden we toch al gekregen in het witboek voor de industrie? Ah neen, 50 pistes telt dat witboek, onmogelijk om met zo'n moloch aan de slag te gaan.

Focus dus. Maar het is duidelijk dat de neuzen in de Industrieraad in alle windrichtingen wijzen. Begin maar eens met 20 man overeenstemming te vinden. Overigens, op de tweede vergadering van de Vlaamse industrieraad, waren een paar zwaargewichten alvast niet komen opdagen. Tijdverlies?

Aan wollige bespiegelingen geen gebrek. Of wat dacht u van de "Fabriek van de Toekomst"? Niet alle industriëlen zien heil in die fopspeen van de Vlaamse regering. Want die fabriek, hoe moet die eruit zien? Een beetje zoals bij Bekaert? Of een beetje zoals bij Van de Velde, waar ze BH's in elkaar steken? Het antwoord op deze vraag mag 7 miljoen euro kosten, zo heeft de Vlaamse regering besloten.
Wouter De Geest zag de bui al hangen en beslist nu om zijn Industrieraad in drie op te delen en te werken rond drie verschillende pistes. De Fabriek van de Toekomst,arbeidsmarktbeleid en innovatie. In de hoop meer focus te vinden, wellicht tegen de zomer. Twee en een half jaar na de noodkreet van de industrie.

-De Vlaamse vetpotten, die almaar kleiner worden. Rond die vetpotten, dames en heren, draait het allemaal. Toen VIA van start ging was dat waar "de actoren" vooral wakker van lagen. Wie zou die innovatiegelden krijgen? En nu ook weer. Voor het nieuwe industriële beleid van Vlaanderen trok de regering 200 miljoen euro uit voor het Tina-fonds. Donderdag werd de eerste uitgave bekend gemaakt. 17,8 miljoen euro voor nieuwe windmolentechnologie. De bedoeling was nochtans dat de Vlaamse Industrieraad de regering zou adviseren over waar al dat geld van het Tina-fonds naartoe moet gaan. Ach ja, intussen nog maar een kleine 10 procent weg van dat fonds, geen man overboord.

Wie dirigeert het industrieel beleid in Vlaanderen? De politiek? Het middenveld? De industrie zelf? Een zeer intrigerende vraag. Wie het antwoord heeft, mag mij altijd bellen, twitteren of facebooken.

DE SCHMINKKAMER

"Innovaties, maatschappelijke veranderingen, zijn nog nooit voorgekomen uit comité's - lees industrieraden - want die komen van onderuit," vertrouwt Julien De Wilde me toe terwijl de schminkster de make-up van zijn gezicht masseert. Julien De Wilde is een lid van de Vlaamse Industrieraad. Vroeger was hij de baas bij Bekaert, vandaag is hij voorzitter bij Nyrstar en Agfa-Gevaert.

Hij vervolgt: "Eind jaren 90 al heb ik samen met Karel Vinck voor de Vlaamse raad voor wetenschapsbeleid een aantal doorbraken voor de industrie op papier gezet. Maar dan komt er een nieuwe minister en dan kan je terug opnieuw beginnen."
Hoe kunnen we vermijden dat de Chinezen onze producten namaken? Julien De Wilde en Koen Debackere beantwoorden die vraag in Z-Talk Goossens. Het hele weekend op Kanaal Z.

Onze partners