13/05/12 om 08:57 - Bijgewerkt om 08:57

De grote vergissing van Europa

De grote vergissing die algemeen in Europa gemaakt wordt, bestaat erin Griekenland en het groeitekort als onderscheiden problemen te zien terwijl ze heel nadrukkelijk uit dezelfde bron voortvloeien.

De grote vergissing van Europa

© AFP

De beleidsdiscussies in Europa concentreren zich dezer dagen zeer sterk op de twee G's: Griekenland en groei. De nu zo goed als onvermijdelijke exit van Griekenland uit de eurozone en de absolute noodzaak aan meer economische groei zijn inderdaad erg belangrijke thema's. Te veel deelnemers aan deze discussies gaan echter voorbij aan het gemeenschappelijke element in deze twee items.

Van hoofdredacteur Johan Van Overtveldt in New York
Griekenland, zo luidt het standaardverhaal, gaat ten onder aan wanbeleid, corruptie en gebrek aan sérieux in het ganse politieke en maatschappelijke gebeuren. Dat is waar maar dekt slechts een gedeelte van het Griekse verhaal. Een even belangrijk onderdeel van de Griekse tragedie ligt immers bij de structurele tekortkomingen van de eurozone. De Europese monetaire unie werkte van in de beginne gebrekkig (gebrek aan politieke unie, te weinig flexibele arbeidsmarkten, onvoldoende coördinatie en discipline, ...).

Binnen dat slecht functionerend mechanisme zag een land als Griekenland zich plots het rentenirvana in gecatapulteerd. De markten gaven Griekenland de kredietwaardigheid van Duitsland mee waardoor het rentepeil snel en hard naar beneden kwam. Rekening houdend met de hogere Griekse inflatie waren de rentevoeten in Griekenland zelfs lange tijd negatief. Het kan dan ook niet verwonderen dat de Griekse particulieren, bedrijven en vooral overheden aan een nooit eerder uitgavenbonanza begonnen. Het ontbrak de monetaire unie aan institutionele middelen om voor de nodige afremming van de uitspattingen in Griekenland te zorgen (om dus, met andere woorden, Griekenland tegen zichzelf t ebschermen). Via soms gelijkaardige, soms afwijkende mechanismen speelde de structurele handicaps van de eurozone ook een belangrijke rol in de ontsporingen van Portugal, Ierland en Spanje.

Dat we vandaag onvoldoende economische groei kunnen genereren, heeft ook veel te maken met het gegeven dat we met z'n allen moeten functioneren binnen een gebrekkig werkende monetaire unie. De onzekerheid over de toekomst van die monetaire unie en over de manier waarop landen met hun grote problemen (competitiviteit, publieke financiën, ...) zullen omgaan binnen die kwakkelende unie weegt enorm op consumenten, spaarders, investeerders en ondernemers. Het is die algehele onzekerheid en alles wat daar mee samenhangt die maakt dat de eurozone steeds nadrukkelijker het aboslute groeikneusje van de wereldeconomie wordt.

Griekenland en het gebrek aan economische groei zijn enorme problemen maar tegelijk ook slechts deelproblemen. De grote vergissing die algemeen in Europa gemaakt wordt, bestaat erin Griekenland en het groeitekort als onderscheiden problemen te zien terwijl ze heel nadrukkelijk uit dezelfde bron voortvloeien. Beide problemen spruiten in belangrijke mate voort uit de gebrekkige werking van de monetaire unie in Europa. Zolang de Europese beleidsmakers er niet in slagen tevoorschijn te komen met geloofwaardige verbeteringen aan de structuren van die monetaire, zullen de (deel)problemen blijven aanzwellen.

Onze partners