Beeld uit 'Audience' van Ontroerend Goed © Jan Lietaert

Met nieuwe media zoals Facebook is de kracht van de massa opnieuw brandend actueel. Zo kregen een aantal studenten zo’n 30.000 mensen op de been voor ‘No Government, Great Country’ en speelde de sociale netwerksite ook in de recente Egyptische revolutie een grote rol.

De Gentse, intussen wereldvermaarde theaterperformancegroep Ontroerend Goed onderzoekt in zijn nieuwste productie ‘Audience’ de kracht van de massa. Regisseur Alexander Devriendt en zijn team spelen een spel met het theaterpubliek. En testen in welke mate dat publiek zich laat meeslepen.

Vanwaar de keuze voor dit thema?

Alexander Devriendt: “Zonder toeschouwers geen theater, dus eigenlijk is het bijna logisch om een voorstelling over het publiek te maken. Ik wil mensen aanzetten om te reflecteren over zichzelf als toeschouwer of als supporter. Want door ergens naartoe te gaan, neem je eigenlijk al een standpunt in. Ook mijn persoonlijke, eerder sceptische kijk op een massa speelt mee. Ik ben meer een man van het individu. Vroeger was ik bijvoorbeeld de laatste om mee te klappen met de concerten op de wei van Werchter. Ik weigerde gewoon. Al heb ik daar nu soms spijt van en trek ik mijn standpunt soms, zoals met die revoluties, in twijfel. Want om dingen te veranderen heb je het collectief nu eenmaal nodig.”

Reageerde het publiek tijdens de try-out volgens je verwachtingen?

Devriendt: “Grotendeels wel. Al blijf ik tegelijk enorm verschieten van mensen. En net dat onvoorspelbare maakt het natuurlijk fascinerend. Als makers hebben we voor ‘Audience’ een resem mogelijke scenario’s voorzien, zodat het eigenlijk niet veel uitmaakt hoe het publiek juist reageert. We willen vooral kijken hoe een publiek als publiek functioneert en hoe mensen zich in dat groepsverband gedragen. Inspiratie haalden we onder andere in boeken met managementtechnieken of met analyses van massagedrag.”

In welke zin sluit ‘Audience’ aan bij het eerdere werk?

Devriendt: “Ook in voorstellingen als ‘Teenage Riot’ en ‘A Game of You’, die deel uitmaakte van de ‘Personal Trilogy’, speelt de aanwezigheid van de toeschouwer en zijn invloed een cruciale rol. Zo zette die laatste voorstelling in de verf dat de perceptie van de buitenwereld vooral een perceptie is van jezelf. Daarom hebben we in ‘A Game of You’ voor de individuele vorm gekozen. De theatercodes zijn voor ons een soort speeltuin: afhankelijk van het verhaal dat we willen vertellen, kiezen we voor een bepaalde vorm. In ‘Audience’ zetten we opnieuw een stap verder: het podium is bijna weg en de acteurs zitten tussen het publiek, dat zo onderwerp van de voorstelling wordt. We verleggen de focus dus van het podium naar de zaal.”

Maakt dit concept van ‘Audience’ een interactieve voorstelling?

Devriendt: “Eigenlijk verwacht ik geen interactie van het publiek. Meer zelfs, ik haat het zelf als er interactie van een publiek geëist wordt. Want een toeschouwer moet een toeschouwer blijven. Met ‘Audience’ maken we de toeschouwer wel meer bewust van zijn keuze: doe ik mee of niet? Het publiek mag dus participeren, maar de voorstelling heeft dat niet per se nodig. En we willen al helemaal geen standpunt innemen over het feit of groepsparticipatie positief of negatief is. Tot slot is elke massa en elk doel verschillend.”

Elien Haentjens