• Humoristische kunst Erwin Wurm tentoon in Middelheim

• “Am I an artwork? Or am I a house? Am I maybe a double house? Oh, that's so confusing.” Aan het woord is 'Fat House', een huis met een identiteitscrisis dat momenteel in het Antwerpse openluchtmuseum Middelheim staat. In een ontroerende video stelt het huis heel directe vragen over zichzelf, maar tegelijk ook over de kunstwereld en de mensheid. Want als het door zijn dikheid een kunstwerk is, is dikheid dan een kenmerk van kunst? Of is het huis een kunstwerk, omdat het in een tentoonstelling is opgenomen?

   
  

• |
• Vorige foto
• Volgende foto

Het typeert de kunst van Erwin Wurm: via een alledaags voorwerp zet hij de kijker aan het denken over de kunstwereld en de realiteit. Al geeft hij dat alledaagse voorwerp wel telkens een – vaak humoristische, absurde - draai. 

Zo plaatst hij voor het werk 'Disziplin der Subjektivität' een auto tegen de sokkel van het beeld 'Pegasus' (1949) van Carl Milles. Alleen: de auto staat schuin en wordt enkel ondersteund door een alcoholstift. “Nadat je de kunst van Wurm hebt gezien, ontdek je overal op straat kunstwerken. Dat hij je blik op de realiteit weet te veranderen, maakt van hem voor mij een goeie kunstenaar”, stelt curator Sara Weyns.

Zelf sculptuur

Wurm daagt de toeschouwer niet alleen in zijn denken, maar ook in zijn doen uit. In navolging van zijn 'One Minute Sculptures' nodigt hij de toeschouwer in het Middelheim uit om zelf deel uit te maken van de sculptuur. Zo staan op de vier hoeken van een betonnen platform instructies over hoe je deel van de sculptuur kan worden. 

Ook de 'Performative Sculptures' in en rond het Braempaviljoen passen in dat kader. Volgens de instructies van Wurm neemt een persoon de gedaante aan van een beeldhouwwerk. Als decor is er een nieuwe reeks 'Möbeln', meubels die door de kunstenaar samengesteld zijn uit tweedehandsstukken. Rode draad daarin is het drinken, een verwijzing naar het nog steeds heersende beeld van mensen over kunstenaars.

In deze opstelling worden de bezoekers tot interactie met de meubels en de levende sculpturen aangezet. Daarmee speelt Wurm in op een uitspraak van Spinoza: vrije wil bestaat niet. “Terwijl vrije wil net de basis van onze Westerse maatschappij is. Met de sculpturen wijs ik op de zwakke kantjes die iedereen van ons heeft. Misschien vormen die zwakke kantjes zelfs het grootste deel”, stelt Wurm. En ook met zijn 'Big Pumpkin'-reeks verwijst Wurm naar grote denkers.

Link met mode

Wurm zijn fascinatie voor het menselijke lichaam bracht hem al meermaals in contact met mode. Zo maakte hij voor het tijdschrift Wallpaper een reeks foto's van levende sculpturen met designerkleren. Die bouwden verder op de serie 'Big Psycho', waarvan enkele exemplaren in het Middelheim te zien zijn. 

In modestad Antwerpen werkt Wurm samen met niemand minder dan Walter Van Beirendonck. “Eigenlijk volgen we elkaars werk al zo'n 15 jaar”, stelt Van Beirendonck. “Zo liet ik me bijvoorbeeld voor mijn Dissections-collectie uit 2000-2001 inspireren door zijn Knitting-werken. Voor deze expo hebben we samen vijf werken bedacht. Erwin heeft schetsen gemaakt op modefoto's, waardoor het een soort abstracte vormen werden. Die heb ik vervolgens omgezet in wandelende sculpturen”, stelt de Antwerpse ontwerper.

Eén van die sculpturen kreeg de naam 'Cloud'. “Onderaan is die sculptuur een verwijzing naar mijn winterncollectie, het bovenste deel heeft een eerder surrealistisch tintje. Het is dus mode, maar gaat tegelijk een stap verder”, besluit Van Beirendonck.

Elien Haentjens