Hubert van Humbeeck
Hubert van Humbeeck
Commentator bij Knack
Opinie

10/08/10 om 11:00 - Bijgewerkt om 11:00

Cordoba House

Waarom een moskee in Manhattan voor de Amerikanen een zaak van nationaal belang is.

Het lijkt erop dat de islamofobie de Atlantische Oceaan is overgestoken. De idee dat de islam niet in de eerste plaats een godsdienst is, maar een gevaarlijke ideologie. En dat alle moslims als potentiële bommenleggers moeten worden beschouwd. Er zijn ook in Vlaanderen mensen die dat geloven, maar de profeet van dat gedachtegoed is toch de Nederlander Geert Wilders, die in Den Haag dezer dagen mee over de vorming van een regering beslist.

Wilders wordt ook over de plas in een bepaalde rechts-conservatieve kring als een ziener beschouwd. Hij is geïnviteerd om op elf september in New York te spreken tijdens een demonstratie tegen de bouw van een islamcentrum in Manhattan, vlak bij de plek waar het World Trade Center stond. De initiatiefnemer van dit Cordoba House is een imam die al bijna dertig jaar in New York werkt. Hij wil van het centrum een oord van dialoog maken tussen alle godsdiensten. De belaagde burgemeester Michael Bloomberg van New York verdedigde het project vorige week nog: met het Vrijheidsbeeld op de achtergrond riep hij de geplande moskee uit tot een symbool van Amerikaanse tolerantie en zei dat hij niet van plan is om moslims anders te behandelen dan andere groepen in zijn stad.

Maar de tegenstand is niet min. Voor de leiders van de Amerikaanse rechts-conservatieve oppositie is de moskee een zaak van nationaal belang. Voormalig kandidaat-vicepresident Sarah Palin en voormalig Huis van Afgevaardigdenvoorzitter Newt Gingrich spreken stoere taal. Ze dingen over twee jaar wellicht allebei naar de Republikeinse kandidatuur voor het presidentschap. Volgens Gingrich kan er geen sprake zijn van de moskee, zolang er in Saudi-Arabië geen kerken worden gebouwd. Anderen hebben het over een bewuste provocatie aan het adres van alle rechtgeaarde Amerikanen.

Ze schrikken in de VS niet snel meer van de taal van die lui. Maar de discussie gaat nu over het wezen van het land zelf: het vermogen van de Verenigde Staten om ideeën en culturen in zijn grote smeltkroes te vermengen. Amerikaanse moslims zijn in de eerste plaats Amerikanen. Wie daaraan twijfelt, ondergraaft de fundering waarop het land is gebouwd. Daarom hield George W. Bush vol dat de VS na 11 september in oorlog waren met een groep terroristen, en niet met een hele godsdienst en al zijn gelovigen. Daarom herhaalt Barack Obama voortdurend dat de kracht van Amerika schuilt in zijn verscheidenheid.

Sarah Palin en haar aanhang maken de president ondertussen verdacht omdat hij een deel van zijn jeugd in een moslimland doorbracht en zijn tweede naam Hoessein is. Miljoenen Amerikanen leven in de overtuiging dat hun president een communist is, die hun land aan de islam wil onderwerpen. De bedoeling van die stemmingmakerij is louter politiek: Obama en zijn ideeën moeten weg. Ook omdat een deel van blank Amerika gewoon nog altijd geen zwarte president wil.

De twist over de moskee in Manhattan is significant voor de kloof in de Amerikaanse samenleving. Er bestaan nu twee Amerika's. Als het Amerika van Sarah Palin en Newt Gingrich de overhand haalt, heeft niet alleen Washington een probleem. Dan mag de hele wereld zich zorgen maken.

Hubert van Humbeeck

Onze partners