10/05/11 om 12:10 - Bijgewerkt om 12:10

Business class

Vlaanderen krijgt in 2012 een Media Innovatie Centrum. Hopelijk is het nog niet te laat.

De Vlaamse mediasector zat al jarenlang muurvast. De zogenaamde pax media tussen uitgeversgroepen onderling en met de VRT kwam in feite neer op een ijzeren houdgreep. Door de overname van VT4 en VijfTv door De Vijver (Corelio, Sanoma en Woestijnvis) zijn de kaarten grondig geschud. Vijanden van vroeger zouden weleens de vrienden van morgen kunnen worden. Dat de VRT zich voortaan voluit naar zijn maatschappelijke opdracht zal richten en zich minder als een commercieel bedrijf zal gaan gedragen, zorgt ook voor zuurstof en goodwill.

Het was dus een ontspannen minister van Media, Ingrid Lieten (SP.A), die vorige vrijdag afzakte naar de Staten-Generaal van de Media. De vorige hoogmis van de sector stond twee jaar geleden nog in het teken van de meedogenloze saneringen (bij De Morgen vooral). Dit keer was 'samenwerking' het toverwoord.

Alle mediabedrijven kampen met dezelfde uitdagingen. De digitalisering stelt de sector bloot aan de tsunami die de muzieksector bijna de dieperik in trok. Het is tijd om nieuwe paden te bewandelen. En net zoals de overheden in de negentiende eeuw kanalen, wegen en spoorwegen aanlegden, lijkt de tijd nu rijp voor innovaties die de hele sector ten goede komen. Anders zullen Disney, Warner, Google en Apple hun macht doen gelden.

Lieten kondigde de oprichting van een Media Innovatie Centrum (MIC) aan. Dat moet, in de schoot van het Interdisciplinair Instituut voor Breedband Technologie (IBBT) nieuwe toepassingen ontwikkelen voor de hele sector. Het MIC krijgt 10 miljoen euro. Dat zijn vooral bestaande middelen die nu overal verspreid zaten, onder meer bij het Medialab van de VRT.

Wat het MIC precies zal doen, is nog niet vastgelegd. Lieten sprak wel over een Vlaams downloadplatform - een Vlaamse versie van iTunes, zeg maar. Dat hoeft zich niet te beperken tot de audiovisuele sector. Ook kranten en tijdschriften kunnen er hun producten aanbieden. En zelfs de boekensector kan er baat bij hebben. Zo'n open Vlaams platform is een kwestie van gezond verstand. Nu rekent Apple een commissie van 30 procent aan bij iedereen die zijn apps via iTunes aanbiedt.

Hopelijk zal het MIC ook de relatie tussen journalist en uitgever onder de loep nemen. Freelancers hebben weinig aan een performant systeem van 'micropayments' als er niets gedaan wordt aan hun 'microhonoraria'. En wat met het auteursrecht? Overboord gooien maar? Dat is de doodsteek voor elke creatieve 'contentleverancier'.

De mediasector moet een voorbeeld nemen aan de luchtvaartindustrie. Die overleefde een lowcost-revolutie door de relatie met de klant te vernieuwen en te verrijken. Een passagier die een peperduur ticket in businessclass betaalt, krijgt in essentie hetzelfde product als iemand die 'economy' vliegt: hij reist van punt a naar punt b. Waarom is hij dan bereid om meer te betalen? Omdat hij persoonlijke service krijgt, tijd wint en opgenomen wordt in een exclusieve club die hem ook andere voordelen schenkt.

Toegepast op de media, zo zegt de geniale informatiearchitect Oliver Reichenstein, betekent dit dat nieuws (de basisservice) altijd spotgoedkoop (of zelfs gratis) moet blijven. De (forse) meerwaarde zit in de verzorgde vormgeving, de snelheid, de reclamevrije omgeving en het sociale netwerk van het (betrouwbare) nieuwsmerk. Misschien doen we het vandaag wel helemaal verkeerd: misschien moeten we de digitale Knack wel gratis maken en de lezer (fors) laten betalen om 'vriendje' van Knack te mógen worden op Facebook. Voer voor het MIC.

Karl van den Broeck

Onze partners