Hillary Clinton, Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken, pleit voor een coalitie van vrienden van Syrië. © Reuters

De roep om een internationaal optreden tegen het regime van dictator Bashar Al-Assad klinkt steeds luider. Aanvankelijk was de drijvende kracht achter de opstanden, de Syrische Nationale Raad, fel gekant tegen buitenlandse inmenging. Maar het lijkt de enige optie om een echte burgeroorlog af te wenden. Volgens de VN heeft de onrust in het afgelopen jaar aan meer dan vijfduizend mensen het leven gekost.

In een recente verklaring roept de Raad "de hele wereld op om iets te doen aan het doden van onschuldige Syriërs". Rusland krijgt van de opstandelingen een veeg uit de pan omdat het zijn nauwe militaire banden met het Syrische regime weigert door te snijden.

Rusland en China

Zondag hebben Rusland en China hun veto gesteld tegen een resolutie in de VN-Veiligheidsraad. Daarin werd Assad opgeroepen om de macht af te staan aan zijn vicepresident, zodat er een regering van nationale eenheid kan aantreden. De Russische en Chinese ambassadeurs willen met het veto de staatssoevereiniteit van Syrië beschermen. De Amerikaanse ambassadeur Susan Rice twitterde dat ze het veto "weerzinwekkend" vindt.

Washington laat het daar niet bij. Het overweegt een aantal symbolische sancties en humanitaire acties. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei maandag dat de Amerikaanse ambassade in Damascus dichtgaan. Met het recente geweld in de hoofdstad "vrezen we dat het gebouw onvoldoende beschermd is tegen een gewapende aanval", staat te lezen in een communiqué. "Ambassadeur Ford heeft Damascus verlaten maar blijft de Amerikaanse ambassadeur voor Syrië en zijn volk."

Humanitaire crisis

Ook de humanitaire verantwoordelijkheid van de Amerikaanse regering staat ter discussie. De vraag is hoe ze de erger wordende crisis in Syrische vluchtelingenkampen kan verlichten. Zware economische sancties en een herschikking van de begroting door de Syrische regering zelf hebben de voedselprijzen in het land de hoogte ingejaagd. Verschillende regio's kampen met een tekort aan eten, medicijnen en elektriciteit.

Clinton pleit voor ‘coalitie van vrienden van een democratisch Syrië’

Intussen gaan er in Washington steeds meer stemmen op om onafhankelijk van andere landen tegen Syrië op te treden. Vlak na de stemming in de Veiligheidsraad pleitte minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton voor een coalitie van "vrienden van een democratisch Syrië". Ze oppert de mogelijkheid dat westerse landen de bewapening en training van rebellengroepen sponsoren, zoals dat vorig jaar in Libië gebeurde.

Hoewel de Amerikanen nog niet staan te springen voor een rechtstreekse militaire interventie, roepen politici zoals senator Joseph Lieberman openlijk op tot militaire hulp voor de Syrische rebellen.

Bahrein en Jemen

Een aantal waarnemers ziet westerse militaire hulp als een verontrustende ontwikkeling die het karakter van de opstand kan verstoren. Bassam Haddad, directeur van de studies Midden-Oosten aan de George Mason-universiteit, beschreef onlangs in een artikel hoe buitenlandse inmenging de doelstellingen van het initiële protest kan ondermijnen.

In een recent interview met Al Jazeera waarschuwde Haddad dat de Syrische opstand geleidelijk evolueert "van een legitieme binnenlandse strijd tegen dictatuur naar iets veel cynischer". Haddad en anderen beschuldigen de VS ervan de Syrische opstand te steunen vanuit eigen regionale belangen. Gelijkaardig protest in bijvoorbeeld Bahrein en Jemen moet het zonder Amerikaanse steun stellen.

Burgeroorlog

De Syrische ambassadeur bij de VN, Bashar Jaafari, verwees naar deze tegenstelling toen hij zaterdag vroeg aan de Amerikaanse ambassadeur Susan Rice of ze dezelfde "afschuw" voelde bij de vele Amerikaanse veto's om Israëlische militaire operaties in Gaza, Libanon en tegen het Palestijnse volk in het algemeen te beschermen.

Gezien het geweld escaleert en het Syrische regime van geen wijken wil weten, vrezen velen dat meer internationale interventie tot burgeroorlog zal leiden. "Het veto zal de relevantie van de VN verkleinen", schreef expert Marc Lynch van de George Washington-universiteit op zijn blog foreignpolicy.com.

"Daarmee komt er geen eind aan de regionale en internationale inspanningen om het geweld te stoppen. Alleen zullen die inspanningen nu via andere, minder efficiënte en legitieme kanalen verlopen. De hoop op een zachte landing in Syrië is bijna volledig vervlogen." (IPS/SA/SD)