Tunesische visumplicht voor boeken afgeschaft

08/03/11 om 11:05 - Bijgewerkt om 11:05

In Tunesië kunnen eindelijk weer Denis Diderot en Michel Houellebecq worden gelezen.

Tunesische visumplicht voor boeken afgeschaft

Op 22 januari decreteerde de Tunesische overgangsregering dat na de opheffing van de perscensuur ook de restricties op de import van boeken werden afgeschaft. Sindsdien liggen in de Tunesische boekhandels weer boeken die daar al jaren niet meer werden aangetroffen.

Onder de heerschappij van de Tunesische dictator Ben Ali moesten de boekhandelaars hun bestellingen in het buitenland altijd eerst ter goedkeuring voorleggen aan het ministerie van Binnenlandse Zaken. Om in Tunesië binnen te mogen, hadden de boeken een visum nodig. In Tunesië kon het maanden duren voor een buitenlands boek in de etalage van de boekhandel lag. De laatste weken voor de val van Ben Ali waren de controles almaar strenger geworden.

Het ministerie gaf nooit uitleg bij een importverbod. Om geen moeilijkheden te krijgen vroeg de boekhandelaar doorgaans ook niet naar de reden van het verbod. Boeken die als gevaarlijk werden ingeschat, werden niet eens op de bestellijst geplaatst. Nu behoeven geïmporteerde boeken geen visumplicht meer.

Onder Ben Ali was het ministerie van Binnenlandse Zaken het strengst voor boeken die het regime op de korrel namen. Geen enkele boekhandelaar zou op het idee gekomen zijn om 'La Régente de Carthage' van de Franse journalisten Nicolas Beau en Catherine Graciet op de bestellijst te plaatsen. In dat boek uit 2009 worden de graaipraktijken van Leila Trabelsi, de vrouw van de verdreven tiran, beschreven. Het boek is inmiddels een bestseller, ook al is het een luxeartikel in een land met een niet zo hoge levensstandaard als Tunesië.

Verboden waren politieke boeken die het regime als een bedreiging ervoer, bv. 'Les grandes dictatures de l'histoire' van Ibrahim Tabet en 'Les droits de l'homme' van Emmanuelle Duverger. Ook studies en essays over de geschiedenis van Tunesië en de islam waren verdacht. Werken van dissidenten waren helemaal niet te verkrijgen. Pas nu ligt het in 2009, postuum verschenen 'Mon combat pour les lumières' van Mohamed Charfi in de etalages. Charfi, die van 1989 tot 1994 minister van Onderwijs onder Ben Ali was, had het aangedurfd de tiran te bekritiseren.

Met romans ging het regime soepeler om. Toch stond zowel de 'oude' Diderot met 'De non' als de 'jonge' Houellebecq met 'Platform' op de lijst van verboden boeken.

De Tunesiërs kopen hun boeken in de boekhandel. Bestellen via het internet kan niet omdat de Tunesische dinar niet convertibel is en bestellingen bij Amazon daardoor onmogelijk zijn.

Piet de Moor

Onze partners