Succes selfpublishing is relatief

28/05/12 om 14:31 - Bijgewerkt om 14:31

De meeste auteurs die hun werk via Amazon en andere selfpublishingkanalen uitgeven, verkopen voor geen meter.

Het succesverhaal van Amanda Hocking en recenter nog E.L. James is spectaculair en doet de hoop op onverwacht succes oplaaien bij talrijke aspirant-schrijvers die hun werk niet kwijt konden bij uitgeverijen en het dan maar in eigen beheer uitgeven. Als Hocking voor zo'n twee miljoen dollar aan boeken van bedenkelijke literaire kwaliteit kwijt kan geraken zonder de steun van een uitgeverij of literair agent -- en dus zonder professionele promo of zonder ervaren gids bij het bewandelen van de geijkte kanalen -- dan moeten anderen dat toch ook kunnen, niet?

En inderdaad, recent werd Hocking in haar tot de verbeelding sprekende succes bijgebeend door E.L. James, auteur van het gehypete 'Fifty Shades of Grey', waarin een jonge, aanvankelijk nogal brave vrouw meedoet aan de donkere seksuele spelletjes van haar minnaar en daarbij ontdekt wie ze zelf is. Een erotische en expliciete coming of age-roman dus, die weinig originaliteit en finesse verraadt, maar de kassa ten huize James de jongste maanden waanzinnig heeft doen rinkelen. Tot nog toe gingen zo'n tien miljoen exemplaren over de toonbank.

'Fifty Shades of Grey' ontstond als een spin-offaflevering van de Twilightreeks op de website fanfiction.net, maar werd door James verwijderd na reacties op de expliciete seksualiteit. James gaf het een tweede leven op haar eigen website maar herwerkte kort nadien het verhaal als 'Fifty Shades of Grey' en lanceerde het in juni 2011 uiteindelijk via The Writers' Coffee Shop, een virtuele uitgever van e-books en print-on-demand. Ondanks een heel bescheiden internetcampagne, onder andere op boekenblogs, ging de verkoop binnen de kortste keren de lucht in en werd het boek een selfpublishinghype.

Het moet gezegd dat het aspect selfpublishing in dit geval relatief is. The Writers' Coffee Shop mag dan geen uitgeverij in traditionele zin zijn, het is niet zo dat James de versie van haar verhaal die succesvol werd helemaal op haar eentje en louter op basis van de spontane internetdynamiek heeft gelanceerd. Ondertussen bewandelt het boek helemaal het reguliere pad. In het Engels wordt het uitgegeven door Vintage Books, een grote speler in Groot-Brittannië, en ook de foreign rights zitten bij grotere uitgeverijen. In Nederland en Vlaanderen worden 'Vijftig tinten grijs' en de twee andere delen van de trilogie uitgegeven door uitgeverij Prometheus.

Het verhaal van James verbeeldt niettemin de ultieme triomf van de selfpublisher over het uitgeefsysteem: in (min of meer) eigen beheer een bestseller, nadien overstelpt met aanbiedingen van de vertegenwoordigers van het systeem en recent nog de capitulatie van het conservatieve Amerikaanse bibliotheekwezen. Bibliotheken stonden niet te springen om 'Fifty Shades of Grey' in hun rekken te zetten, voornamelijk vanwege een beleid dat seks uit de bib weert. Daar komen nu heel wat bibliotheken van terug, omdat ze de vraag van hun leden niet langer kunnen negeren.

Het succes van Hocking en James oogt mooi, maar beide dames zijn uitzonderingen. The Guardian meldt dat uit recent onderzoek, waarbij 1007 doe-het-zelfauteurs werden bevraagd, bleek dat slechts 10 procent 75 procent van de selfpublishingkoek binnenrijft. Gemiddeld verdienden schrijvende doe-het-zelvers jaarlijks zo'n 8.000 euro aan royalties, maar dat gemiddelde wordt naar omhoog getrokken door toppers als Hocking en James. De helft van de ondervraagde auteurs houdt jaarlijks minder dan 400 euro over.

Een kwart van de in eigen beheer uitgegeven boeken verkoopt zelfs onvoldoende om uit de kosten te geraken. Dat is veelzeggend als je weet dat de productiekost van e-books en print-on-demand verwaarloosbaar is. Bovendien blijkt uit het onderzoek dat wie professionele hulp krijgt bij het redigeren van de tekst of het visueel op punt stellen van de cover respectievelijk 13 procent en 34 procent meer verdiende aan zijn/haar boek. Lezers verwachten duidelijk waar voor hun geld.

Zonder meer je boek te koop stellen via het internet en hopen op succes lijkt dus tijdverlies. Ook Amazon is niet het El Dorado dat velen erin willen zien. Voor wie het zonder uitgever doet, is professionele begeleiding -- naast de nodige zelfkritiek -- een must. Dat bewijst ook het verhaal van E.L. James: als voormalige televisieproducent weet ze wat een verhaal doet verkopen en met haar man, de scenarist Niall Leonard, heeft ze iemand in huis die wat van tekstredactie afweet.

Jeroen Bert

Lees meer over:

Onze partners