De zakenmannen maken aanstaande donderdagmiddag om 12.30 uur plaats voor lezers. Dan organiseert Kristien Hemmerechts op het Gustav Mahlerplein in Amsterdam een Read-In, een ludieke manier om een vuist te maken tegen de ontlezing.

Hemmerechts riep eerder deze maand op tot de Read-In tijdens de opening van het academisch jaar op de Vrije Universiteit. Daar is zij sinds 1 mei Schrijver op locatie – ofwel de VUsionair. Daarom vindt de flashmob van lezers, die een uur moet duren, ook plaats in het hart van het zakendistrict van Amsterdam. Of wanneer het regent: onder het afdak van het nabijgelegen station Amsterdam Zuid.

‘Als schrijver merk je vaak dat er zo veel afleiding is dat er nauwelijks tijd overblijft om te lezen,’ zegt Hemmerechts. ‘Dan hoor je: ik zou wel een boek van je willen lezen, maar het komt er niet van. Of: Ik ben eraan begonnen, maar had geen tijd om het uit te lezen. Vroeger was er alleen tv, nu is er ook internet, sms, Facebook, Twitter – ieders aandacht wordt er helemaal door opgeslokt. Er is ook veel meer lawaai overal. In de treincoupé kon je vroeger in alle rust een krant lezen. Nu hoor je mensen bellen of hun muziek langs hun oortjes.’

Als ‘soort van statement’ tegen de verbrokkeling van aandacht en het verdwijnen van concentratievermogen, die voor het lezen zo noodzakelijk zijn, bedacht de schrijfster daarom de Read-In. ‘Het sluit aan bij de tegenstroming tegen de oppervlakkigheid. Denk aan de opkomst van bewegingen als slow living en slow food. Veel mensen doen ook aan meditatie, vanuit het idee dat zo veel indrukken niet goed is voor de mens.’

Zelf gaat Hemmerechts donderdagmiddag ‘De wetten’ van Connie Palmen lezen. ‘Als Schrijver op locatie ga ik ook met studenten bij een andere schrijver op werkbezoek. Dat wordt Connie Palmen, maar ik had haar debuut nog nooit gelezen. Donderdag leek me een mooi moment om daaraan te beginnen.’ Tijdens de opening van het academisch jaar vertelde ze al – ironisch – dat haar moeder ook komt en een boek van haarzelf zal lezen. Zodat andere deelnemers zich daartoe niet verplicht hoeven te voelen.

En hoeveel lezers ze daarnaast zal treffen op het Gustav Mahlerplein? ‘Ik heb daar totaal geen idee van,’ zegt Hemmerechts. ‘Ik hoop dat er flink wat studenten en docenten zullen zijn. En met een beetje geluk denken de mensen in de kantoren: wat leuk, laat ik met mijn krantje naar buiten gaan en die daar rustig lezen.’

Bij haar oproep sprak ze de wens uit dat deelnemers geen e-boeken, maar papieren boeken meenemen. Maar iPads en e-readers blijken bij nader inzien geen probleem. ‘Mensen vatten het lezen op als iets ouderwets, nostalgisch bijna. Daarom dacht ik: laten we dan ook van papier lezen. Maar het belangrijkste is dat mensen lezen. Misschien dacht ik ook: op iPads gaat men stiekem toch mailen. Maar ja, er zal donderdag heus wel iemand opspringen omdat hij een sms-je krijgt. Dat geeft niet.’

Wel hoopt Hemmerechts dat de Read-In navolging krijgt. ‘Ik kreeg al reacties van iemand die het in Antwerpen wil doen en iemand die het in Toulon wil organiseren. Het is ook niet moeilijk om te doen.’

De Read-In is slechts één van de vele activiteiten die Hemmerechts als Schrijver op locatie rond het thema ‘verbeelding gezocht!’ organiseert. Daarnaast geeft ze lezingen, houdt ze toespraken, initieert ze projecten, schrijft ze een boekje, enzovoorts. Hemmerechts is de zesde VUsionair en na Abdelkader Benali, Marcel Möring, Christine Otten, Renate Dorrestein en Ronald Giphart de eerste Vlaming.

Maarten Dessing