David Van Reybrouck wordt Leidens gasthoogleraar

17/03/11 om 14:56 - Bijgewerkt om 14:56

David van Reybrouck bezet in het komende academiejaar de Cleveringaleerstoel in Leiden. De schrijver is buitengewoon verguld met deze tijdelijke terugkeer naar de universiteit.

David Van Reybrouck wordt Leidens gasthoogleraar

© Belga

Van Reybrouck noemt de Cleveringaleerstoel 'de grootste prestige' die de Universiteit Leiden heeft te vergeven na een ere-doctoraat. Omwille van de naam: de leerstoel is vernoemd naar de hoogleraar Cleveringa die op 26 november 1940 een moedige protestrede hield tegen het ontslag van Joodse collega's, waarna de Duitsers de universiteit sloten. En omwille van zijn voorgangers: sinds de instelling van de leerstoel in 1970 werd hij bezet door onder meer oud-minister Max van der Stoel, PvdA-leider Job Cohen en publicist Ian Buruma.

Ook op een heel andere manier is Van Reybrouck blij met de leerstoel. 'Vijf jaar geleden heb ik de universiteit verlaten omdat ik vond dat voor de manier waarop ik onderzoek wilde doen, hoe langer hoe minder plaats plaats was. En nu krijg ik een jaar vrijelijk de ruimte. De enige verplichting is het houden van de Cleveringa-lezing op dezelfde dag als Cleveringa zijn befaamde rede hield. Of eigenlijk twee dagen later, omdat 26 november dit jaar op een zaterdag valt. En iets met studenten doen. Meestal is dat een reeks hoorcolleges, maar ik wil iets meer doen. Met hoorcolleges bereik je meestal alleen een per definitie geïnteresseerd publiek.'

In zijn Cleveringa-lezing wil Van Reybrouck nader ingaan op een probleem dat hij in het laatste hoofdstuk van zijn veelgeprezen en bekroonde boek 'Congo' aankaart: hoe exporteert het Westen democratie naar kapotte staten als Irak, Afghanistan en Congo? 'Het Westen houdt vaak vast aan een klassiek model van een representatieve democratie met partijen, maar daar zitten problematische kanten aan. Zou je democratie misschien ook anders kunnen introduceren in "failed nation states"? Daar wil ik meer onderzoek naar doen.'

De Cleveringaleerstoel betekent ook de terugkeer naar de stad waar hij vijf jaar woonde tijdens zijn promotieonderzoek. 'In die tijd huurde ik wel eens een appartementje in Katwijk aan Zee om te kunnen schrijven. Een oud appartementje bij een oud vrouwtje. Ik zal eens kijken of ik daar misschien een paar maanden naar terug kan. Katwijk doet me, hoewel orthodox-protestant, sterk aan België denken. Het is zo niet-opgepimpt, zo jaren vijftig. Het heeft een sfeer van zoet verval. En dan iedere dag mooi op en neer naar de universiteit.'

Maarten Dessing

Lees meer over:

Onze partners