Boualem Sansal krijgt Duitse Vredesprijs

10/06/11 om 12:15 - Bijgewerkt om 12:15

De Algerijnse schrijver Boualem Sansal krijgt dit jaar de Duitse Friedenspreis die traditioneel tijdens de Frankfurter Buchmesse in oktober wordt uitgereikt.

Boualem Sansal (1949, Teniet el-Had) is een laatbloeier. Zijn debuut 'Le serment des barbares' publiceerde hij in 1999. Hij was ooit directeur-generaal van het Algerijnse ministerie van Industrie. Omdat hij kritische romans en essays begon uit te geven, verloor hij in 2003 zijn post. Daarna kreeg hij publicatieverbod in Algerije.

Sinds zijn debuut heeft Sansal, die in het Frans schrijft, vijf romans en twee essaybundels gepubliceerd bij Gallimard. Aanvankelijk was het zijn bedoeling om de bestuurlijke chaos en de onvrijheid in zijn land essayistisch te analyseren. Zijn literaire engagement vatte Sansal ooit zo samen: 'Terwijl de waarheid een fractie van een seconde nodig heeft om te exploderen, heeft men een heel leven en vaak meer nodig om weer orde in zijn gedachten te brengen.'

In zijn literaire werk klaagt Sansal de macht aan, de corruptie die sedert de onafhankelijkheid van zijn land in 1962 in Algerije heerst. Die macht bestaat niet alleen uit Algerijnse generaals, regering en geheime diensten. Sansal hekelt in zijn werk ook de opportunistische Franse politiek, de VN en alle internationale instellingen, die de neiging hebben om een oog toe te knijpen telkens als de repressie in zijn land toeslaat. En natuurlijk bekritiseert hij ook de islamisten, die hem in Algerije geregeld met de dood bedreigen. Het voorstel van Gallimard om onder pseudoniem te schrijven en zo zichzelf te beschermen, heeft Sansal altijd afgewezen met het argument dat dan zijn engagement aan kracht zou verliezen. Sansal wordt vooral bedreigd sedert de publicatie van zijn pamflet 'Poste restante: Alger, Lettre de colère et d'espoir à mes compatriotes' uit 2006.

Eerder verscheen bij uitgeverij De Geus de roman 'Harraga'. In augustus publiceert dezelfde uitgever een van Sansals belangrijkste romans, 'Onvoltooide geschiedenis'. Het gaat over twee broers met een Algerijnse moeder en een Duitse vader. Ze zijn geboren in een dorpje in Algerije en zijn naar een Parijse voorstad geëmigreerd. Op een dag worden hun ouders gedood bij een overval door een gewapende islamitische groepering. Rachel, de oudste van de twee broers, bezoekt het graf van zijn ouders en komt daar tot de ontdekking dat zijn vader, die in Algerije als een held wordt vereerd, tijdens de Tweede Wereldoorlog tot de Waffen SS behoorde. In Buchenwald en Dachau beging hij misdaden tegen de Joden voor hij uitweek naar Algerije om er deel te nemen aan de Algerijnse vrijheidsstrijd. De roman lokte bij zijn publicatie vorig jaar een grote controverse uit. Het boek is ook belangrijk omdat de Shoah in Algerije nog altijd geloochend wordt of als een Israëlische leugen wordt afgedaan.

Dat een auteur uit de islamitische wereld zich in zijn literaire werk ondubbelzinnig over het Joodse leed buigt, was zonder twijfel een van de motieven van de Duitse jury om de Sansal met de Vredesprijs te onderscheiden. in oktober tijdens de Boekenbeurs te Frankfurt zal Sansal de prijs in de Paulskirche in ontvangst nemen.

Piet de Moor

Lees meer over:

Onze partners