Albert Camus door KGB vermoord?

11/08/11 om 10:43 - Bijgewerkt om 10:43

Had de geheime Sovjetdienst KGB de hand in de dood van Albert Camus, die op 4 januari 1960 in de buurt van Sens verongelukte?

Albert Camus door KGB vermoord?

Dat Albert Camus, in tegenstelling tot Sartre, geen vriend was van de Sovjet-Unie, is geen geheim. Maar zou de KGB zo ver zijn gegaan om de auto te saboteren waarin de Nobelprijswinnaar op 4 januari 1960 dodelijk verongelukte? Aan het stuur van de snelle sportwagen van het type Facel-Véga zat zijn vriend Michel Gallimard, achterin hadden de vrouw en de dochter van de chauffeur plaatsgenomen, samen met de hond. In de buurt van Sens raakte de wagen op de kaarsrechte RN 5 aan het slingeren en knalde tegen een boom. Camus was op slag dood, Gallimard overleed enkele dagen later, de passagiers op de achterbank liepen geen schram op (en van de hond was geen spoor meer, aldus Camus' biograaf Olivier Todd).

De Franse politie schreef in haar proces-verbaal dat de wagen met een hoge snelheid had gereden en dat een klapband het ongeval veroorzaakt had. Maar dat ziet de Italiaanse slavist Giovanni Catelli in de 'Corriere della Sera' nu anders. Volgens Catelli heeft de toenmalige Russische Sovjetminister van Buitenlandse Zaken Dmitri Sjepilov de KGB opdracht gegeven om de wagen van Gallimard te saboteren. Sjepilov haatte Camus omdat de Franse schrijver hem na het neerslaan van de anticommunistische opstand in Boedapest (1956) een beul had genoemd.

De verdenking van een KGB-moord op Camus vindt Catelli bevestigd in de dagboeken van de in 1984 overleden Praagse auteur Jan Zabrana. Die zou een paar jaar voor zijn dood opgevangen hebben dat Sjepilov het op Camus had gemunt. Zabrana noteerde dat in zijn in 1992 postuum verschenen dagboek 'Cely Zivot' of 'Het hele leven'. Er werden ook Italiaanse en Franse versies van Zabrana's dagboek gepubliceerd, maar daarin ontbrak de passage die naar de moord op Camus verwees. Toen Catelli dat ontdekte, rook hij onraad en lanceerde hij de these van het KGB-complot in de Corriere.

Camus-biograaf Olivier Todd is sceptisch. Zijn research, die ook naar Russische archieven leidde, heeft niets opgeleverd dat de KGB-moordthese bevestigt. Bovendien werd in een vestzak van Camus een ticket aangetroffen waaruit bleek dat de schrijver die dag met de trein van Avignon naar Parijs had willen reizen. Zijn vriend Gallimard overhaalde hem om met de wagen mee naar Parijs te reizen. (René Char wilde niet instappen omdat de auto al overladen was). De KGB zou wel over een onzichtbare geheim agent beschikt moeten hebben om dat allemaal op de voet te volgen en de auto van Gallimard te saboteren waar de passagiers zelf bij stonden. Uitgeverij Gallimard heeft niet op de bijdrage van Catelli gereageerd.

Piet de Moor

Lees meer over:

Onze partners