Vlinks
Vlinks
Vlinks streeft naar een sociaal, rechtvaardig en inclusief Vlaanderen met maximale autonomie.
Opinie

04/03/17 om 15:45 - Bijgewerkt om 15:45

'We moeten onze droom van een groot alleenstaand huis loslaten'

De onnatuurlijk hoge vastgoedprijzen in de Vlaamse centrumsteden en gemeentes zorgen ervoor dat renoveren amper nog betaalbaar is voor tweeverdieners, laat staan een alleenstaande, schrijft Bram Mahieu van Vlinks.

'We moeten onze droom van een groot alleenstaand huis loslaten'

© Thinkstock

Batibouw zit er weer op en blijft in de bouwsector nog wel een tijdje nazinderen. Volgestouwd met ideeën gaan de bezoekers naar huis en beginnen te puzzelen, ontwerpen en budgetteren.

Bouwen of verbouwen is in de laatste twintig jaar ongelooflijk duur geworden. De huisprijzen zijn bijna verdubbeld. Waar de 80-ers nog met één inkomen een huis konden afbetalen op 15 jaar, moet de huidige generatie met twee inkomens al lenen op 30 of 35 jaar voor een simpel op te frissen rijhuis in een van de centrumsteden. Meestal is zelfs een duwtje in de rug van mama en papa noodzakelijk om überhaupt aan een lening te geraken.

Delen

We moeten onze droom van een groot alleenstaand huis loslaten

Niet Temptation Island maar een huis verbouwen is tegenwoordig de ultieme relatietest geworden. Jonge koppels moeten harde knopen doorhakken. Compromissen leren sluiten en water bij de wijn doen. Tot hoever steken we ons in schulden? Wat willen we nog naast afbetalen? Willen we nog een mooie vakantie? Hoelang willen we de werken laten duren en wat kunnen we zelf?

Meer dan ooit zijn de bouwbudgetten strakker dan de teugels waarmee Bart De Wever zijn N-VA leidt. Die nauwe budgetten zorgen ervoor dat men meer en meer op zoek gaat naar goedkopere producten. Krappe budgetten houden in dat enerzijds creativiteit wordt gestimuleerd en technische revoluties versnellen, anderzijds komt het productieproces van materialen onder druk te staan. Grondstoffen moeten goedkoper, marges worden kleiner, productie- en loonkosten moeten naar beneden.

De zoektocht naar goedkope alternatieven heeft ons ook onze focus op andere continenten doen leggen. Continenten rijk aan grondstoffen waar de loon- en productiekosten gevoelig lager liggen. Waar de regelgeving nog een stuk soepeler is en de zorg voor het milieu minder hoog in het vaandel wordt gedragen.

Budhpura, Xiamen, Thanh Hoa, het zijn mooi klinkende namen. Een geoefend quizzer of aardrijkskundefanaat weet dat dit plaatsnamen zijn en de gevorderden kunnen ze zelfs op een kaart aanduiden. Slechts enkele Vlamingen kennen ook het verband. De meesten hebben geen flauw idee dat de kans groot is dat hun terras of oprit zijn oorsprong heeft in de buurt van een van deze drie plaatsen. In gigantische mijnregio's proberen miljoenen mensen aan de kost te komen. Velen werken er honderden kilometers gescheiden van hun families thuis.

Delen

Niet Temptation Island maar een huis verbouwen is tegenwoordig de ultieme relatietest geworden.

India, China en Vietnam zijn niet de landen die bovenaan prijken in de lijsten van de optimale werkomstandigheden. Kinderarbeid en uitbuiting zijn in deze landen schering en inslag. Hele families leven daar van de ontginning van natuursteen. Van 's ochtends tot 's avonds zijn moeder, vader en kinderen in de weer om onze terrastegels of opritkasseien te produceren. Bloed, zweet en tranen stromen er letterlijk in de portiek. In India worden de razendpopulaire en 'goedkope' Kandla-kasseien in de portiek met de hand gekapt. Eén persoon kan gemiddeld zo'n honderd kasseien per dag kappen. Per kassei krijgt die persoon ongeveer een of twee roepies. Kort omgerekend mag je ervan uit gaan dat een standaard Indisch steenkappersgezin een goeie 20 euro per maand samen verdient. Dat is een schijntje van wat wij voor onze mooie strakke oprit betalen.

Tegenwoordig wordt met de komst van de verplichte DOP-documenten duchtig met audit-papieren gezwaaid maar gezien de verrotte lokale bureaucratie, mag je aannemen dat kinderarbeid en andere wantoestanden nog steeds schering en inslag zijn bij de productie van uw droomterras.

De vindingrijkheid van de Aziatische ondernemers is ook onuitputtelijk. In China bijvoorbeeld zijn de lonen onder druk van het Westen gestegen de laatste jaren, maar om dat te drukken, heeft de mijneigenaar nu een penaliseringssysteem voor de werkkrachten ingevoerd om die stijgende loonkosten slinks te drukken. De meeste tegels of kasseien worden manueel afgewerkt. Bij breuk of productiefout krijgt de arbeider een boete die wordt afgetrokken van de verloning. Op het einde van de rit blijft er meestal even weinig over als voorheen.

Over de ecologische ramp die zich afspeelt in deze regio's, is nog weinig geweten omdat het om weinig democratische regimes gaat. Dergelijke informatie wordt als vanouds vakkundig door de lokale overheden in de doofpot gestopt. Voor het Westen geldt hier vooral de gulden regel: "wat niet weet, niet deert". Zolang de papieren maar in orde zijn. "Welterusten, meneer de president, slaap zacht" zou een gevierd kleinkunstzanger zeggen!

De miljoenen kubieke meters natuursteen die jaarlijks worden verhandeld, doen enkel vermoeden dat de milieuschade daar enorm moet zijn. Gigantische littekens worden voor honderden, nee duizenden jaren achtergelaten in het landschap. De doorsnee Vlaming laat er alvast zijn slaap niet voor. Integendeel!

Delen

Om de druk op onze budgetten en milieu onder controle te houden zal een mentaliteitswijziging van de Vlaming noodzakelijk zijn

Gelukkig duiken er ook meer en meer hoopgevende initiatieven op. De welingelichte, zelfbewuste generatie Y voor wie duurzaamheid en de zorg voor hun planeet wel op de agenda staat, gaat ondanks de budgettaire perikelen stilaan bewust teruggrijpen naar organische, biologische materialen. Hooi, minerale wol, recuperatiematerialen vinden meer en meer hun intrede.

Op Batibouw zijn ze nog steeds in de minderheid, maar mits wat moeite vind je hier en daar aanbieders van biologische, milieuvriendelijke bouwmaterialen. Meestal komen deze ideeën overgewaaid vanuit ecologisch toonaangevende regio's zoals Scandinavië waar men mijlenver voor ligt wat betreft duurzaam en ethisch produceren, ontginnen en bouwen. We kunnen veel leren van de Scandinaven en hun enorme respect voor wat Moeder Natuur hen heeft gegeven. Moeder Natuur heeft schitterende materialen in aanbieding die duurzaam kunnen ontgonnen en verwerkt worden. We hoeven ze enkel te willen zien, respectvol oogsten en benutten.

De meerkost moeten we er misschien wel bij nemen, maar de gezondheid en leefwereld van onze kinderen indachtig, zal deze meerkost op lange termijn onbeduidend zijn en eerder als een investering beschouwd kunnen worden. Om de druk op onze budgetten en milieu onder controle te houden zal een mentaliteitswijziging van de Vlaming noodzakelijk zijn. We zullen onze droom van een groot alleenstaand huis moeten loslaten. Recuperatie en opwaardering van bestaande gebouwen naar de huidige (energie)normen en de keuze voor kleinere bouwprojecten zijn de enige optie.

Daarnaast zal een doortastend beleid van onze overheid onontbeerlijk zijn om de prijs van de huizenmarkt tot een normaal niveau te laten zakken. De onnatuurlijk hoge vastgoedprijzen in de Vlaamse centrumsteden en gemeentes zorgen ervoor dat renoveren amper nog betaalbaar is voor tweeverdieners, laat staan een alleenstaande. Wanneer deze huisprijzen terug genormaliseerd zijn tot het niveau van onze buurlanden, zullen jonge gezinnen niet meer genoodzaakt zijn om de zeldzame groene zones te verkavelen met betaalbare kleinere nieuwbouwwoningen waar ethiek of ecologie niet van tel zijn.

Bram Mahieu is kernlid van Vlinks

Onze partners