Peter Mertens (PVDA)
Peter Mertens (PVDA)
Voorzitter PVDA
Opinie

17/10/16 om 14:04 - Bijgewerkt om 14:43

'Wat de parabel van de arme weduwe ons leert over CD&V en deze foute begroting'

Wie weinig heeft, wordt veel afgepakt. Wie veel heeft, wordt weinig afgepakt. Dat is het Marcuseffect van de begroting. Onbegrijpelijk dat christendemocraten de staart intrekken rond eerlijke fiscaliteit en de rekening doorschuiven naar jongeren, werkenden, langdurig zieken en gepensioneerden. Nochtans zijn er alternatieven, schrijft Peter Mertens.

'Wat de parabel van de arme weduwe ons leert over CD&V en deze foute begroting'

Afbeelding van de parabel van de arme weduwe © Foto R.V.

Jezus zit in de tempel en ziet hoe mensen geld gooien in het offerblok. De rijken deponeren met veel show grotere sommen. Een arme weduwe laat twee povere muntjes vallen. "Deze arme weduwe heeft meer in de offerkist gedaan dan alle anderen, want die hebben gegeven van hun overvloed.", zegt Christus. "Zij heeft van haar levensonderhoud gegeven." De passage stamt uit het Marcusevangelie en ze helemaal van toepassing op de begroting van deze regering. "Met de nieuwe politieke cultuur van de huidige regeringen krijgt het Mattheüseffect er een Bijbels broertje bij. Ik noem het het Marcuseffect: wie weinig heeft, wordt veel afgepakt; wie veel heeft, wordt weinig afgepakt.", schreef Mark Van de Voorde begin dit jaar.

Delen

'Wat de parabel van de arme weduwe ons leert over CD&V en deze foute begroting'

Van de Voorde was jarenlang hoofdredacteur van Kerk en Leven en adviseur van heel wat CD&V-ministers. "Vandaag zien we hoe sommige ondernemers met veel bombarie uitpakken met de mecenas die ze wel zijn. Ondertussen janken ze over de vele lasten en de zware belastingen, maar ze kunnen wel rijkelijk blijven leven. Wat de gewone burger aan nieuwe lasten te betalen heeft, tast wel diens levensonderhoud aan. Hoe armer men is, hoe meer men relatief deponeert in het offerblok van de staatstempel. Het Marcuseffect slaat dezer dagen wel erg hard toe."

Daar blijft het niet bij. "In dat stukje evangelie wil Christus niet de 'vrijgevigheid' van die arme vrouw prijzen, maar wel de schijnheiligheid en de hebberigheid van de rijken wil aanklagen. Meer bepaald het gedrag van de schriftgeleerden die enerzijds groot geld deponeren in de offerblok, maar anderzijds er nog meer uit halen.", besluit de voormalige adviseur van de CD&V.

'Vooral de indruk wegnemen dat de kleine man betaalt'

De voorbije weken maakte de CD&V zich sterk dat er na twee jaar onophoudelijke besparingen op kap van de kleine man en vrouw, eindelijk ook de allerrijksten zouden worden aangesproken voor hun duit in de offerblok van de begroting. Het zou een breekpunt zijn beloofde elke CD&V-mandatarissen op tientallen lokale samenkomsten met mensen uit de christelijke arbeidersbeweging.

Delen
'Wat de parabel van de arme weduwe ons leert over CD&V en deze foute begroting'

© Belga

Dit weekend gingen de christendemocraten alsnog plat op de buik. Het bleef uiteindelijk bij twee kleine zinnetjes binnen in de regeringsverklaring: "We zullen ook de voorstellen inzake de belasting op de aandelen met inbegrip van de meerwaarden onderzoeken. Op basis van analyses en simulaties zullen voorstellen over deze thema's kunnen worden voorgelegd aan de regering."

Delen

'CD&V zou vandaag moeten zeggen: de stekker eruit, we kappen ermee, want wat we hadden beloofd werd niet gerealiseerd.'

Er komt een onderzoek! Geen onderzoek over de vraag of het wenselijk en menselijk is om langdurig zieken te bestraffen. Geen onderzoek over de vraag of het nog draaglijk is om de prijs van medicamenten te verhogen. Geen onderzoek over de vraag of de pensioenen nog eens verminderd kunnen worden, men langer zal moeten werken, en werklozen sneller zullen worden uitgesloten. Dat alles werd niet onderzocht. Werd in een mum van tijd besloten: de arme weduwe zal niet langer twee muntjes in het offerblok moeten gooien, het zullen er voortaan drie zijn.

De CD&V zou vandaag moeten zeggen: de stekker eruit, we kappen ermee, want wat we hadden beloofd werd niet gerealiseerd. Niet in dit theater, dat zelfs de beste commedia dell'arte van de zopas overleden Italiaanse toneelregisseur Dario Fo overtreft.

Dit weekend had de Marc Van Peel de bocht al ingezet. "De meerwaardebelasting zoals voorgesteld door de CD&V moet vooral de indruk wegnemen dat alleen de kleine man betaalt." De indruk? Zo vraagt de reporter. "Ja, antwoordt Van Peel, ze is eigenlijk louter symbolisch, maar ook symbolen zijn belangrijk." Dat is het Marcuseffect: wie weinig heeft, wordt veel afgepakt; wie veel heeft, wordt weinig afgepakt. Een symbooltje, om de mensen in slaap te wiegen. En zelfs dat symbooltje wordt niet binnengehaald. Neen, het wordt 'bestudeerd'.

Het gat in de begroting zal nog groter worden

Terwijl op de achtergrond de donder weerklinkt uit Frankfurt, waar Deutsche Bank vecht voor haar overleven, en terwijl de Europese Centrale Bank al vier jaar lang miljoenen euro's in de economie pompt die bijna rechtstreeks naar nieuwe speculatieve zeepbellen vloeien, heeft deze regering geen enkel plan. Après nous le déluge, na ons de zondvloed.

De hardnekkige weigering om de allerrijksten te doen bijdragen wordt stilaan potsierlijk. De manier waarop de Gwendolyn Ruttens van deze wereld zich in bochten wringen om dat uitgelegd te krijgen zou niet misstaan in het Cirque du Soleil. Alleen krijg je daar dan wel waar voor je geld.

Delen

'Ook het gat in de begroting zal groter worden, dat staat in de sterren geschreven. Besparen op koopkracht, en bevriezen van de lonen doet de economie bevriezen.'

De één procent rijksten van de bevolking bezit een fortuin van 420 miljard euro, en toch wordt het geld gezocht bij gepensioneerden, bij langdurig zieken, bij jongeren, en bij hardwerkende mensen door een nieuw rondje loonbevriezing en de mogelijke afschaffing van de ancienniteitsschalen. De onrechtvaardigheid van de twee vorige begrotingsrondes is alleen groter geworden. En ook het gat in de begroting zal groter worden, dat staat in de sterren geschreven. Besparen op koopkracht, en bevriezen van de lonen doet de economie bevriezen. Er wordt minder gekocht, er zullen meer zelfstandigen en kleine ondernemingen overkop gaan, en er zullen minder inkomsten zijn voor de overheid.

Eerlijke fiscaliteit

En terwijl gewone mensen verplicht worden om nog meer van hun levensonderhoud in het offerblok te gooien, worden de rijke schriftgeleerden andermaal buiten schot gehouden. Onze partij hamert al jarenlang consequent op eerlijke fiscaliteit. Dat deed ze ook al tegenover de vorige regeringen, en dat doen we nu opnieuw. Om het gat in de begroting te dichten moeten de fiscale koterijen voor het grootbedrijf afgeschaft worden.

Het is niet normaal dat een poetsvrouw van een multinational meer belasting moet betalen dan de multinational zelf, die ondertussen ook kan gebruik maken van onze infrastructuur, van geschoolde arbeidskrachten door ons onderwijs, van gezonde werknemers dankzij ons zorgstelsel. Om het gat in de begroting te helpen dichten kan men een aantal miljarden vinden door de vrijstelling van meerwaarde op aandelen voor het grootbedrijf af te schaffen, en door ook de notionele interesten af te schaffen. Alleen al die notionele belastingaftrek heeft ons land de afgelopen tien jaar 40 miljard euro gekost. Dat is 4 miljard euro per jaar.

Toch zullen die twee maatregelen niet volstaan. We moeten ook echt investeren, in onderwijs, in zorg, in mobiliteit, in groene energie, in de bouw van nieuwe scholen en zorginstellingen, in openbaar onderzoek en ontwikkeling, en in de sociale zekerheid om de wettelijke pensioenen leefbaar te maken. Ook daar is geld voor nodig, en precies dat is de kern van ons uitgewerkt wetsvoorstel voor een miljonairstaks Dat spaart de middenklasse en treft alleen de toplaag van de twee procent allerrijksten. Alle argumenten tegen die miljonairstaks zijn ondertussen in het lang en het breed weerlegd. "Als het de regering-Michel menens is met rechtvaardigheid, dan voert ze een echte vermogenstaks in", zegt econoom Paul De Grauwe in De Standaard. Het is de logica zelve. "Ik hoor mensen in mijn omgeving al zeggen dat ze op het punt staan op de PVDA te stemmen. Velen voelen dat zo aan, denk ik.", zei Luc Van der Kelen dit weekend in De Morgen. Dan gaat het om eerlijke fiscaliteit en een echte vermogensbelasting.

Het sociale gelaat van de regering?

De CD&V heeft altijd beweerd het sociale gelaat van de regering te willen zijn. "We zijn een centrumpartij. Als we in een linkse coalitie zitten, drukken we een rechtse stempel. Zitten we, zoals vandaag, in een rechtse regering, dan leggen we accenten aan de linkerzijde." Honderd keer heeft Wouter Beke dat herhaald. Er zou sociale vooruitgang komen, en in haar 3D-plan voor de verkiezingen van 2014 beloofde de CD&V: "100 % toekenning van de welvaartsenveloppes, en meer uitgaven dan vandaag".

Delen

'De regering schrapt met een pennentrek een kwart van de voorziene welvaartsaanpassing van de laagste uitkeringen.'

Het werd zelfs in het regeerakkoord ingeschreven: "dat de minimum sociale zekerheidsuitkeringen en de sociale bijstandsuitkeringen zullen verhoogd worden tot het niveau van de Europese armoededrempel". Maar die maatregel wordt vandaag, op de internationale dag tegen de armoede, overboord gekieperd. De regering schrapt met een pennentrek een kwart van de voorziene welvaartsaanpassing van de laagste uitkeringen. Dat soort maatregelen moet niet 'bestudeerd' worden, het wordt gewoon doorgevoerd. Arme christendemocraten.

Ziek zijn maakt arm, en arm zijn maakt nog meer ziek. Bovendien hebben zieken en invaliden met de minste middelen juist het meest behoefte aan zorg. De regering wakkert met haarmaatregelen deze negatieve spiraal nog aan, op kap van de meest kwetsbaren van de samenleving.

Van de 3 miljard die de regering zocht om het gat te vullen, wordt bijna de helft gehaald uit de sociale zekerheid. Mogen wij ons afvragen waar die 'linkse stempel' op het regeringsbeleid te zien is? Nochtans kan het anders. We hebben jarenlang campagne gevoerd, vaak samen met de Christelijke Mutualiteiten, voor het invoeren van een Kiwi-model van openbare aanbestedingen in de gezondheidszorg. Dat betekent dat alleen het goedkoopste medicament wordt terugbetaald. Het is goed voor de patiënten: het betekent dat medicamenten betaalbaar worden, in plaats van duurder. En: het levert een besparing van meer dan 1 miljard euro op. Geld dat heel goed zou kunnen gebruikt worden om te investeren in de uitbouw van de zorg, zodat bijvoorbeeld wachtlijsten kunnen weggewerkt worden.

Loonmatiging en flexverslaving

De berekening van de loonmarge wordt zo gemanipuleerd dat de kans dat er de volgende jaren nog loonverhogingen zijn zo goed als onbestaande is. Onze lonen zijn nu al lager dan in Frankrijk en Nederland en zelfs de Nationale Bank schrijft dat er vanaf dit jaar geen sprake meer is van een zogenaamde 'loonhandicap'. Werknemers zitten zo in de tang: langs de ene kant worden de lonen geblokkeerd, langs de andere kant wordt het leven in ons land fors duurder. De inflatie schommelt bij ons rond 2 procent, terwijl ze zo goed als onbestaande is bij onze buren. De reden: de lawine van taksen en prijsverhogingen die de verschillende regeringen in ons land op de burger hebben losgelaten. Natuurlijk wordt er dan minder geconsumeerd, en sputtert uiteindelijk de hele economie.

Delen

'Hoe harder de molen van de arbeidstijd draait, hoe meer mensen met ziekte en burn-out van die draaimolen zullen vliegen.'

De regering zet ook haar flexverslaving verder. In de e-commerce wordt nachtarbeid dictatoriaal opgelegd. Zonder akkoord met de vakbonden, terwijl de onderhandelingen met de vakbonden aan de gang waren. Bovendien wordt ook de zogenaamde 'Wet Peeters' doorgedrukt. Dat betekent dat 45-urige werkweken mogelijk worden, en dat men alle werknemers 100 overuren kan laten presteren zonder motivatie, zonder controle en zonder recuperatie.

Hoe harder de molen van de arbeidstijd draait, hoe meer mensen met ziekte en burn-out van die draaimolen zullen vliegen. Daar wacht dan Maggie De Block die jacht maakt op langdurig zieken, op straffe van sancties. Op die manier zullen mensen niet alleen van de arbeidsmarkt vliegen, maar ook meteen in armoede belanden. Uit een onderzoek van de Christelijke Mutualiteiten bleek vorige week nog dat nu al één op twee langdurige zieken financiële problemen heeft.

'Het lijkt altijd onmogelijk, tot het gebeurt', zei de echte Nelson Mandela.

De voorzitter van de grootste partij van het land laat er ondertussen geen twijfel over bestaan dat hij liever het gekonkel en gekuip van bovendimensionele ego's uit de Romeinse adelrepubliek tegenover de oude Grieken, dan het kunst- en vliegwerk van zijn eigen regering te aanhoren. In zijn klassieker Rubicon schrijft auteur Tom Holland over die Romeinse elite: "Hun minachting voor 'het gepeupel' was een constante factor. Ze gold niet alleen de stakkers die op straat verhongerden of in krottenwijken waren gestouwd, maar ook handelaars, winkeliers en ambachtslieden.

Plebs was een woord dat nooit door iemand van stand werd uitgesproken zonder dat hij er de neus bij optrok, maar de plebs zelf was er op een bepaalde manier trots op. Een beschrijving die ooit was bedoeld als belediging was een onderscheidingsteken geworden." We kunnen alleen maar hopen dat het plebs wakker wordt, en hard met de vuist op tafel klopt voor een vermogensbelasting en voor nieuwe investeringen in de samenleving. "Het lijkt altijd onmogelijk, tot het gebeurt", zei de echte Nelson Mandela.

Onze partners