Roger Vangheluwe en Godfried Danneels © PhotoNews

De zogenaamde Danneels-tapes, waarop te horen is hoe de aartsbisschop aanspoort om de pedofiele daden van bisschop Vangheluwe binnenskamers te houden, tonen de noodzaak aan van een objectief gerechtelijk onderzoek.

Op geluidsopnames die vorig weekend werden uitgeschreven in de krant De Standaard is te horen hoe aartsbisschop Godfried Danneels het slachtoffer van de Brugse bisschop Roger Vangheluwe probeert te manen om de feiten stil te houden, op z’n minst tot na het pensioen van de bisschop. Het slachtoffer werd vanaf zijn vijfde tot zijn achttiende seksueel misbruikt door Vangheluwe. Tijdens een gesprek op 8 april 2010 tussen het slachtoffer, de bisschop en de aartsbisschop is die laatste echter van mening dat ‘vergiffenis vragen en vergeving schenken’ de beste manier is om het probleem op te lossen.

De houding van Danneels roept heel wat verontwaardiging op. Maar is wat hij deed ook strafrechtelijk vervolgbaar? ‘Dat lijkt me heel onwaarschijnlijk’, zegt de Leuvense professor strafrecht Frank Hutsebaut. ‘Enkel wanneer mocht blijken dat de Brugse bisschop door het toedekken van Danneels nieuwe daden heeft kunnen plegen, kan in dit concrete geval sprake zijn van schuldig verzuim.’

De Danneels-tapes zijn volgens Hutsebaut wel van groot belang voor het huidige gerechtelijk onderzoek naar seksueel misbruik in de kerk. Hutsebaut: ‘De tapes tonen vooral aan hoe de kerk met het probleem omgaat. Dat kan op zich al een reden zijn om dossiers rond seksueel misbruik in beslag te nemen. Want in die dossiers kunnen natuurlijk wel recentere zaken staan, met recentere daden, waarin wél sprake kan zijn van schuldig verzuim.’

Volgens Christine Mussche, de advocate van het slachtoffer, hebben de opnames van haar cliënt op zich niets te maken met de grote huiszoeking die onderzoeksrechter Wim De Troy op 24 juni uitvoerde. Het slachtoffer stapte pas met de tapes naar het gerecht nadat het bisdom van Brugge halfweg augustus in de media bevestigde dat het slachtoffer zwijggeld kreeg van de bisschop. Dat creëerde het beeld dat hij vooral uit was op geld. De bedoeling was dat het gerecht zou communiceren over de tapes. Toen het dat niet deed, stapte het slachtoffer met de opnames naar De Standaard.

Slachtoffers intimideren

Maar ook Mussche is ervan overtuigd dat de inhoud van de opnames ruimer moet worden gezien. ‘De tapes tonen schrijnend duidelijk aan hoe het systeem precies werkt. Hoe mensen die gebroken en bang zijn onder druk worden gezet met de dreiging dat ze nog meer beschadigd zullen worden als ze de feiten bekendmaken. De tapes tonen voor het eerst hoe het instituut kerk precies te werk gaat om slachtoffers te intimideren. En dát maakt dit document zo uniek.’

Mussche, die al meer dan twintig jaar op dergelijke dossiers werkt, wil zoveel mogelijk soortgelijke gevallen op een tijdslijn zetten om aan te tonen dat het om een ‘voortgezet misdrijf’ gaat. Bij een voorgezet misdrijf, waarbij het misdrijf zich dus blijft herhalen, kan geen verjaring worden ingeroepen. Ze hoopt daarvoor samen te werken met de speurders van operatie Kelk.

Cathy Galle