'N-VA zou niet klaar zijn om zich achter Franstalige premier te scharen'

04/09/14 om 16:21 - Bijgewerkt om 16:21

Nu de Belgische kandidaat voor het Eurocommissariaat is aangeduid, hopen de onderhandelaars zich terug te kunnen concentreren op de inhoud. Niettemin blijft het premierschap op de achtergrond meespelen.

'N-VA zou niet klaar zijn om zich achter Franstalige premier te scharen'

Kris Peeters, Marianne Thyssen, Wouter Beke © BELGA

Met de discussie over de Belgische eurocommissaris van de baan, hopen de centrumrechtse onderhandelaars van N-VA, CD&V, Open VLD en MR in de komende dagen opnieuw op de inhoud te kunnen werken. Niettemin zal het premierschap op de achtergrond blijven spelen, niet in het minst binnen de MR. Voorzitter Charles Michel heeft alvast de beste kaarten in handen.

Coup de théatre donderdagochtend in de Wetstraat. CD&V haalt de Europese commissaris binnen, waardoor gedoodverfd premier Kris Peeters 'de zestien' door zijn vingers ziet glippen. Nochtans zat hij anderhalve maand als formateur mee aan de onderhandelingsknoppen én in polepositie voor het premierschap. Kantelpunt was naar verluidt het partijbureau bij CD&V maandag. Verschillende leden onderstreepten er het belang van een zware portefeuille in de Europese Commissie, schaarden zich achter Marianne Thyssen en plaatsten vraagtekens bij de keuze voor het premierschap. Ook voorzitter Wouter Beke zou er volgens aanwezigen duidelijk gemaakt hebben dat het premierschap én de eurocommissaris wellicht te hoog gegrepen was, zonder zich voor het ene of het andere uit te spreken.

Blufpoker

Nadat de MR dezelfde boodschap de wereld in stuurde, liet Beke dan dinsdagavond voor het eerst aan de onderhandelingstafel verstaan dat CD&V bereid was het premierschap te laten schieten. Naar verluidt zonder veel weerklank. Ook toen CD&V de piste woensdag in de pers lanceerde, werd dat vrijwel meteen afgedaan als blufpoker. "Maar vandaag hebben we bewezen dat het ons menens was. Wij willen authentiek onderhandelen", aldus Beke donderdag.

Het akkoord kwam er echter niet zonder slag of stoot. Ook de MR had absoluut haar zinnen gezet op de post van eurocommissaris voor vicepremier Didier Reynders. Pas na een hele nacht onderhandelen in alle mogelijke samenstellingen - onder de voorzitters, in kleine groepen en met N-VA-voorzitter Bart De Wever die parallel met de formateurs tussen de partijen "pendelde" - bleek eensgezindheid mogelijk over Thyssen, gecombineerd met een premier "uit de liberale familie".

Wouter Beke, Kris Peeters en Marianne Thyssen (CD&V)

Wouter Beke, Kris Peeters en Marianne Thyssen (CD&V) © BELGA

'N-VA niet klaar voor Franstalige premier'

Dat nog geen specifieke partij werd aangeduid voor het premierschap, heeft volgens insiders verschillende verklaringen. Zo wordt opgemerkt dat het de MR wat meer bewegingsvrijheid geeft voor de interne discussie die ongetwijfeld zal opsteken rond de keuze tussen voorzitter Charles Michel en vicepremier Didier Reynders. Gezien de vete tussen beide 'clans' zal die laatste zich wellicht niet zomaar gewonnen geven.

Bovendien is niet zeker dat de MR het premierschap wel wil, aangezien ze nu al moet opboksen tegen het beeld dat ze als enige Franstalige partij met N-VA in zee gaat in ruil voor de postjes. Signalen vanuit de MR-top laten echter verstaan dat de Franstalige liberalen wel degelijk bereid zouden zijn de premier te leveren.

Het is vooral N-VA, zo merkt men in bepaalde kringen op, die niet klaar is om zich al achter een Franstalige premier te scharen, zonder dat er inhoudelijk prijzen zijn binnengehaald. "Dat krijg ik nu niet verkocht", zou De Wever zich volgens insiders hebben laten ontvallen. Bij N-VA zelf valt slechts te horen dat de partij "tegen niemand" een veto stelt.

Wedstrijdje staren

Doorheen de nacht heeft Peeters naar eigen zeggen alvast "soms al lachend, soms heel serieus aan De Wever gevraagd waarom hij zelf niet voluit voor het premierschap zou gaan". "In dat geval hadden we hem ook volmondig gesteund", merkte de CD&V'er fijntjes op.

Gek veel alternatieve scenario's zouden er woensdagnacht niet gecirculeerd hebben. "Bij momenten kwam het neer op een wedstrijdje staren", zo valt te horen. Van een echte crisis, inclusief geroep en slaande deuren, zou echter geen sprake geweest zijn.

"Het had echt iets onwezenlijk. In de vooravond is nog over de begroting gesproken, maar al snel was duidelijk dat dit in het ijle gebeurde zonder akkoord over de eurocommissaris." Probleem was dat de onderhandelingen helemaal nog niet rijp waren om al posten te gaan verdelen. "Meestal wordt pas over posten gepraat als het inhoudelijke verhaal rond is en niemand het akkoord nog wil opblazen", luidt het in N-VA-kringen. "Ook daarom is het goed dat de kwestie van het premierschap nu over de onderhandelingen is getild. Voor ons ging het er vooreerst om een vertrouwensbreuk te vermijden en de Zweedse coalitie overeind te houden."

Uiteindelijk was het naar verluidt ook De Wever die het finale voorstel op tafel heeft gelegd. Dat zowel CD&V als de liberalen daarmee zicht hebben op een eerste prijs, verstevigt verder de positie van N-VA om inhoudelijk op het regeerakkoord te wegen. Eerste punt op dat vlak blijft het budgettaire kader. "Is dat rond, dan zou het snel kunnen gaan", luidt het nog. (Belga/AVE)

Onze partners