Methodescholen: het onderwijs voor de toekomst?

Als onafhankelijke scholen bestaan ze al langer, maar sinds enkele jaren richten ook de traditionele netten meer en meer methodescholen in. Met vooral freinet- en leefscholen spant het gemeenschapsonderwijs (GO!) daarin de kroon. En die strategie werpt haar vruchten af.

Hoewel nog geen 3 procent van alle kleuters en lagereschoolkinderen in Vlaanderen methodeonderwijs volgt, is het ontegensprekelijk in opmars. Niet alleen vonden enkele vernieuwende didactische methoden al hun weg naar het klassieke onderwijs, het aantal methodescholen neemt ook gestaag toe.

Blijkbaar voelt een toenemend aantal ouders zich aangesproken door onderwijs dat zelfkennis en sociale vaardigheden even belangrijk, zo niet belangrijker, vindt dan het kunnen papegaaien.

Met name in het gemeenschapsonderwijs (GO!) is het toegenomen succes frappant: in drie jaar tijd is het aantal leerlingen in basisscholen met methodeonderwijs er met 662 gestegen tot 6435, zo blijkt uit cijfers die Knack deze week in een dossier methodeonderwijs publiceert.

Ter vergelijking: dat aantal is bijna zo groot als dat in de katholieke en onafhankelijke basisscholen met een bijzondere methode samen (6645), en bijna dubbel zoveel als in methodescholen van steden en gemeenten (3445).

Dat GO! over heel Vlaanderen intussen 52 methodescholen telt is geen toeval, want zorgen voor de geografische spreiding ervan is een punt in het strategisch beleidsplan 2007-2011.

'We willen er mee voor zorgen dat ouders in hun buurt kunnen kiezen tussen verschillende soorten scholen', zegt GO!-woordvoerster Ann Van Driessche daarover. Extra leerlingen aantrekken is volgens Van Driessche niet de eerste bedoeling. Maar als het gebeurt, is dat mooi meegenomen.

Het label 'methodeschool' is niet beschermd. Sommige reguliere scholen profileren zich van het ene op het volgende jaar plots als een methodeschool, hoewel ze met exact hetzelfde team op exacte dezelfde manier blijven werken.

'Vernieuwen komt niet aan op het kleven van etiketten,' zegt Jan Saveyn, de verantwoordelijke pedagogie van het katholieke basisonderwijs. Anders dan het GO! en het OVSG stapt de Guimardstraat niet mee in de trend om nieuwe methodescholen op te richten. 'Maar ook het katholiek onderwijs gebruikt moderne technieken en heeft meer dan vroeger oog voor de emotionele ontwikkeling', benadrukt Saveyn.

Van de bijzondere pedagogische methoden is Freinet in Vlaanderen met voorsprong het populairst. Daarna volgen ervaringsgericht onderwijs, steiner en leefscholen. Een minderheid volgt dalton, jenaplan of montessori.

Jan Jagers