Vlinks
Vlinks
Vlinks streeft naar een sociaal, rechtvaardig en inclusief Vlaanderen met maximale autonomie.
Opinie

18/03/17 om 14:17 - Bijgewerkt op 17/03/17 om 14:18

'Met identiteit is niets mis, wel met de invulling ervan met een anti-discours'

'Niet de leeuwenvlag is fout, wel de kaping van de leeuwenvlag', schrijft Johan Velghe van Vlinks.

'Met identiteit is niets mis, wel met de invulling ervan met een anti-discours'

© .

Geen debat, geen verkiezingsstrijd, geen filosofische of politieke publicatie kan vandaag nog zonder stellingname over identiteit. ,,U zet de Nederlandse identiteit in de uitverkoop'', sneerde Geert Wilders naar zijn opponenten, inzonderheid Mark Rutte. 'Welke identiteit?', vraagt het dwarsliggende duiveltje in mij zich af. Die van Staphorst misschien, toen in de jaren zestig van overspel betichte vrouwen door de dorpskern op de mestkar rondgevoerd werden? Terug naar af? De geslepen Wilders vertikt het zijn versie van Nederlandse identiteit toe te lichten.

Le Pen in Frankrijk, Orban in Hongarije, Erdogan in Turkije (en daarbuiten), Trump in de VS, het Vlaams Belang in Vlaanderen,... trekken hun obsessief identitair zwaard tegen dé anderen: geen participatie maar minstens al scheiding van tafel en bed, in afwachting van met pek en veren uit de stad, over grens en hek of Mexicaanse muur gejaagd te worden.

Begrippen en symbolen worden omgebogen. Toen leeuwenvlaggen de Marsen op Brussel aanvoerden wist eenieder, tot in la Flandre profonde toe dat het ging om een schreeuw naar rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid. De Vlaamse leeuw was het symbool van solidariteit en verzet tegen een staatsapparaat dat zich geen voorstander verklaarde van gelijkberechtiging. Vlaamse identiteit was in die jaren zestig de zekerheid dat het gezegde vanGuido Gezelle 'Wees Vlaming die God Vlaming schiep' de juiste weg aanwees.

Een halve eeuw later wekt de leeuwenvlag en pleidooien voor een inclusief Vlaanderen bij velen maagzuur op. De kwarteeuwlange kruistocht van het Vlaams Blok/Belang en het niet inlossen van de belofte 'wat we zelf doen, doen we beter', heeft volgens ons de leeuw naar de schandpaal en een gemeenschapsstimulerende identiteit naar fabeltjesland verwezen.

Niet de leeuwenvlag is fout, wel de kaping van de leeuwenvlag. Met identiteit is niets mis, wel de invulling met een anti-discours. Volgens ons kraakte (uiterst)rechts zo het symbool en de Vlaamse identiteit. Ook een deel van de a-partijpolitieke Vlaamse Volksbeweging (VVB) en Vlaamse beweging pleegden hier schuldig verzuim door erover te zwijgen.

Bij de omschrijving van 'identiteit' in van Dale springen de begrippen 'overeenstemming' en 'gelijkheid' in het oog.De sociaal-flaminganten van Vlinks staan onomwonden voor het met engagement en empathie beleven van onze Vlaamse identiteit. De dragers zijn solidariteit, en het steeds in de praktijk brengen van gelijkwaardigheid voor iedereen die de bevolking in Vlaanderen uitmaakt.

Decennialang draag ik een bril, een bijsturing voor mijn onvolmaakte zicht. In de loop der jaren is mijn bril trifocaal geworden. Zo is het ook met mijn definitie vana mijn beleven van de Vlaamse identiteit. Ronduit onwetenschappelijk, wel complexloos in de dagelijkse realiteit geënt, identiteitsbeleving als een verrijkende competentie, met enkel de sky als the limit.

Om het eens clichématig uit te drukken: voor Vlinks is Vlaamse identiteit 'én-en', allerminst 'wij-zij'. Sociaal-flaminganten beklemtonen het belang van gemeenschapsvorming: geloof in de individuele vrijheid en in de verantwoordelijke mens die handelt in samenhorigheid met andere mensen. Samenwerking verstevigt het sociale weefsel en is drijfkracht in samenlevingsopbouw, het weerwerk tegen neoliberale individualistische concepten. Identiteitsbeleving, ver weg van wij-zij en op angst aansturende etnische connotaties, is een met vele 'werktuigen' rijk gevulde korf met positieve waarden en transparante normen.

Geen identiteitsbeleving zonder het besef van de historische context. Van onderuit de samenleving werd en wordt de strijd gevoerd voor mensenrechten, voor arbeiders- en vrouwenemancipatie. Die strijd liet en laat ons evoluerend identiteitsbesef mee bepalen. We zijn en bezitten (sociale zekerheid, gelijke kansen, erfgoed, cultuur en onderwijs, welvaart, zonder het Standaardnederlands te vergeten) waarvoor generaties strijd geleverd hebben.

Dat uit ons collectief geheugen pogen weg te gommen, daar aan morrelen, is een regelrechte neoliberale aanslag op Vlaamse identiteit. De Vlaamse identiteit in een nostalgische kooi stoppen, of inkrimpen tot het pokerspel van de partijpolitiek, is zowel een uiting van onmacht als van kortzichtigheid.

Complexloze Vlaamse identiteitsbeleving is een permanent en evolutief proces dat het eigen leven laat aansluiten bij het belang van de samenleving. Identiteit is een evolutief gegeven en is de facto de resultante van de bijdrage van elke Vlaming; autochtoon én allochtoon.

Johan Velghe is woordvoerder van Vlinks.

Onze partners