Ann Peuteman
Ann Peuteman
Redactrice bij Knack
Opinie

12/10/13 om 11:10 - Bijgewerkt om 11:10

Krijgen we een afkeer van ons eigen wegwerpgedrag, of is het trendy om naar de ruilwinkel te gaan?

Krijgen we een afkeer van ons eigen wegwerpgedrag, of is het gewoon trendy om naar de ruilwinkel te gaan?

Op de Dageraadplaats kunnen Antwerpenaars zondag afgedankte spullen weggeven en wat ze zelf leuk vinden gratis meenemen. Typisch een initiatief dat in tijden van economische crisis wordt bedacht. Of is er toch meer aan de hand?

'Consumeren? Consuminderen!' Die boodschap, sober afgedrukt op een zelfklever, was bijzonder populair in mijn studententijd tijdens de vroege jaren negentig. Stond ook beeldig op de met Wereldwinkelchocolade en discountbeleg gevulde koelkast op ons kot. Ja, een beetje ironie konden wij wel hebben.

Maar uiteindelijk behaalden we ons diploma - of baanden we ons op een andere manier een weg naar een eigen inkomen -, kochten we een betere koelkast en stopten die vol met de witte producten die we ons met ons eerste loon konden veroorloven. En daarnaast kwam er ook een stofzuiger in huis, en een bankstel, een televisie, een eettafel met bijpassende stoelen, een microgolfoven en dressoir. Zelfs de eeuwig wankelende kledingrekken werden vervangen door een heuse kleerkast met manshoge schuifdeuren. Net echt.

Na verloop van tijd gingen we meer verdienen, kregen we kinderen en werd de koelkast voor een groter en zuiniger model ingeruild. Wat later werd de bank bij het grof huisvuil gezet omdat die hele Pieter Porter-stijl toch echt wel passé was, en werden de nepleren Ikea-stoelen - met her en der wascokrijtstrepen op - in een zaterdagse opwelling naar het containerpark gebracht. Zware stukken, waar we echt geen beweging in kregen, konden nog altijd door de mannen van de Kringwinkel worden opgehaald. Want een mens heeft toch het recht om te leven tussen dingen die hij mooi vindt? En het is toch normaal dat smaken veranderen? Dus gingen we maar door, jaar na jaar: kopen, weggooien, nieuwe spullen aanschaffen.

Tot de economische crisis in alle hevigheid toesloeg - zo wordt het verhaal toch vaak en graag verteld. Dat voelde iedereen in zijn portemonnee, en wij dus ook. Plots leek het niet zo'n goed idee meer om oude, afgedankte spullen zomaar weg te gooien en dus gingen we kijken of die niets meer konden opbrengen. We probeerden Ebay, Kapaza en Tweedehands.be, brachten geregeld een zondagmiddag door op een rommelmarkt, waar kinderen tegenwoordig het speelgoed verkopen waar ze al zijn uitgegroeid terwijl hun moeders de schoenen en jurkjes aanprijzen die hen zijn gaan vervelen. Allemaal in de hoop wat centen te verdienen voor nieuwe laarsjes of Legodozen.

Tenzij er meer aan de hand is natuurlijk. Zou het misschien kunnen dat we op den duur toch een afkeer van ons eigen wegwerpgedrag hebben gekregen? Zou het mogelijk zijn dat we die rommelmarkten en online veilingen ook gebruiken om van ons schuldgevoel af te geraken? Het voelt nu eenmaal veel minder fout om een perfect onderhouden Kipling-boekentas al na twee schooljaren te vervangen als je weet dat er straks een klein meisje apetrots mee naar het eerste leerjaar kan. Het sust ons geweten als een ander mens - liefst iemand die het zich eerstehands niet kan veroorloven - opleeft doordat hij onze afgedankte waren voor een prikje heeft kunnen kopen of gratis van de Dageraadsplaats heeft meegenomen. Ook dat is een reden voor het floreren van al die weggeefwinkels en -tuinen in Vlaanderen.

Maar of dat ook betekent dat onze mentaliteit langzaam maar zeker aan het keren is... Als goedverdienende bobo's zo'n Geefkast of ruilwinkel au fond zien als een prachtkans om van wat oude spullen en schuldgevoelens af te geraken en en passant nog wat aan trendy liefdadigheid te doen, verandert er uiteindelijk niets. Pas als mensen die hun kast, kinderwagen of fruitpers ook makkelijk in een gewone winkel kunnen kopen een waardig alternatief zien in tweedehandsspullen, kan er werkelijk iets in huis komen van die leuze op die oude sticker. Een sticker die ondertussen trouwens allang met koelkastje en al op de een of andere verre schroothoop ligt.

Onze partners