'Kinderen hebben alle reden om kwaad te zijn'

29/01/13 om 11:01 - Bijgewerkt om 11:01

'Overal zie ik kinderen en jongeren revolteren. Niet dat ze op de barricades gaan staan, nee, ze zijn rebel in eigen huid.' Het is de hoogste tijd om naar hen te luisteren, zegt Lut Celie, de bezielende kracht achter het therapiecentrum De Bleekweide.

De Bleekweide staat vanaf zondag 10 februari centraal in het gelijknamige programma op Eén.

'Kinderen hebben alle reden om kwaad te zijn'

© Franky Verdickt

Psychotherapeute Lut Celie: Al vijftien jaar zie ik kinderen en jongeren De Bleekweide in- en uitgaan. Ik kom ook vaak in scholen, crèches, CLB's, slachtofferdiensten, noem maar op. En overal zie ik hoe kinderen en jongeren in revolte gaan. Niet dat ze op de barricades gaan staan, nee, ze revolteren in hun eigen nesten. Ze zijn rebel in eigen huid. Haast collectief staan ze op en sturen ze signalen uit dat het voor hen niet meer te doen is. Ze schreeuwen, ze sluiten zich af, ze worden onhandelbaar, zijn agressief. Ze krassen in hun eigen huid of ze denken aan zelfdoding. En hoe reageren wij, de volwassenen? We schrikken. We voelen ons angstig en bedreigd en we geven ze een label, een ziekte. Ze krijgen een stigma: ADHD, faalangst, autisme... We catalogiseren en we medicaliseren. We gaan voor de snelle oplossing: een pil. Dat is hoe we grip proberen te krijgen op de situatie. In plaats van echt te proberen luisteren naar onze kinderen en hun signalen te proberen lezen, beslissen we boven hun hoofden wat goed voor ze is. Dat is onze 'traditionele' aanpak en die werkt niet. Het ene na het andere onderzoek wijst het uit: steeds meer kinderen en jongeren lopen vast.

Wat is de visie van De Bleekweide? Celie: Ons visie is: normaliseren. Ons uitgangspunt is dat er niets mis is met de kinderen en jongeren die hier komen. We weigeren ze te zien als patiënten. Voor ons zijn het gewone kinderen die het even heel moeilijk hebben en die niet de tools hebben om zich erdoor te slaan. We proberen naar die kinderen te kijken met een dubbele bril. Wat willen ze ons echt vertellen met hun gedrag? Wat zit erachter? We proberen een taal te geven aan hun binnenwerelden, want kinderen spreken niet altijd met woorden maar ook met tekeningen, graffiti, knutselwerkjes, muziek... We zijn niet bang voor gevoel. We hebben geen pasklare oplossing, maar we gaan samen met hen op weg. Samen proberen we uit te zoeken wat ze nodig hebben om met hun emoties - hun angst, kwaadheid en verdriet - aan de slag te gaan.

U hebt een boek geschreven dat gelijktijdig met het tv-programma verschijnt, Anders kijken en luisteren naar kinderen en jongeren. U schrijft daarin: ouders bestraffen kwaadheid te veel.
Celie: Kwaadheid is een gevoel waar we heel moeilijk over doen. Ouders bestraffen kwaadheid, terwijl het een van de basisemoties is, naast angst en verdriet. Een kind dat kwaadheid toont, is een gezond kind. Ik wil dat opnieuw normaliseren. Ik denk dat kinderen en jongeren ook veel redenen hebben om kwaad te zijn. Want godverdikke, er gebeurt zoveel om hen heen dat ze niet willen. Een op de drie huwelijken strandt in een echtscheiding. Een kind wil dat niet. Zelfs voor een puber is het niet evident dat mama en papa uit elkaar gaan. Daarmee zeg ik niet dat mensen bij elkaar moeten blijven, maar zoiets heeft absoluut wel zorg nodig. Ik vind het raar als het ogenschijnlijk goed gaat met een kind na een echtscheiding. Het fundament is in tweeën gegaan, de veilige basis is weggeslagen. Het nest heeft deuken gekregen en dat moet hersteld worden. Na een echtscheiding hoor je mensen vaak zeggen: 'Kinderen zijn flexibel, die passen zich wel aan.' Nee! Een kind van wie de grond onder de voeten wordt weggeslagen, is niet flexibel. Dat zijn volwassenen ook niet. We mogen nog zo veel zelfvertrouwen hebben, als plots onze relatie verbrokkelt of we lopen op een andere manier tegen pijn en verdriet aan, gaan we ook wankelen, en dan klampen we ons vast aan wat was. (IDG)
Het volledige interview met Lut Celie leest u deze week in Knack.

Lees meer over:

Onze partners