Guy Harpigny en Johan Bonny © Belga

De krantencommentaren en die van mensen uit de omgeving van de Kerk zijn positief over de “unieke regeling”, zoals De Standaard ze noemt, waarbij een onafhankelijke arbitragecommissie tot eind oktober volgend jaar slachtoffers van seksueel misbruik in de Kerk zal horen en eventueel een schadevergoeding uitbetalen.

Karine Lalieux (PS), de voorzitster van de opvolgingscommissie in het parlement, noemde dit initiatief van de Kerk een “onuitgegeven gebaar” en zei dat “met de oprichting van deze arbitragecommissie de Kerk haar morele verantwoordelijkheid voor het seksueel misbruik aanvaardt.”

Uniek

De Standaard citeert ook bisschoppen Guy Harpigny (Doornik) en Johan Bonny (Antwerpen): “We beseffen dat geld het leed van de slachtoffers nooit helemaal kan herstellen, maar met deze arbitragecommissie antwoorden we op hun vraag.”

Aan de VRT zei Bonny: "Voor de slachtoffers is het belangrijk dat wie misbruik heeft meegemaakt dat al verjaard is, toch nog een tegemoetkoming krijgt om dat leed te helpen helen en genezen, in de mate dat dat mogelijk is."

"Voor de kerk is het belangrijk omdat wij als morele gemeenschap dat aan onszelf verplicht zijn. Als misbruik gebeurd is in de schoot van de kerk, dan moeten wij vandaag ook onze verantwoordelijkheid daar blijven voor opnemen. Het gaat om onze geloofwaardigheid", aldus nog de bisschop.

Volgens De Standaard is de arbitragecommissie uniek omdat ze afstapt van het gerechtelijk principe van verjaring. Door dat te doen biedt ze de slachtoffers die heel lang geleden misbruikt zijn, de kans toch nog een vergoeding te krijgen.

Samenwerking politiek en Kerk

Het was op voorstel van de bijzondere kamercommissie Seksueel Misbruik dat het onafhankelijk orgaan, dat zal gevestigd zijn in de gebouwen van de Koning Boudewijnstichting, er kwam. Nadat de bisdommen en de congregaties de uitgestoken hand van de politiek aanvaardden, schrijft De Standaard, gingen experts van beide partijen aan de slag om het idee tot in de details uit te werken.

Voor hen was het belangrijk dat de arbitragecommissie heel toegankelijk is. Daarom hoeven slachtoffers niet met bikkelharde bewijzen voor de misbruiken te komen, maar is het voldoende dat ze een vereenvoudigd formulier invullen waarin ze de belangrijkste feiten nog eens uit de doeken doen.

Ook schadevergoeding als dader overleden is

Ook in gevallen waarin de dader overleden is of waarbij een slachtoffer als gevolg van het misbruik uit het leven stapte, kan nog een schadevergoeding gevraagd worden. In dat laatste geval mogen de rechtstreekse erfgenamen het dossier indienen.

Andere drempelverlagende maatregel is dat de procedure kosteloos is.

Bindend

Het dossier moet binnen zijn voor 31 oktober 2012. De arbitragecommissie heeft zes maanden om een beslissing te nemen. Die is dan bindend, weet Carina Van Cauter, Open VLD-Kamerlid. “Slachtoffers kunnen ze voor het gerecht afdwingen mocht de Kerk toch niet willen betalen.”

Wie zal betalen?

De bisschoppen en religieuze oversten garanderen dat het niet zover zal komen, zegt De Standaard. Volgens hen zijn de schadevergoedingen billijk. Er zijn vier categorieën, al naar gelang de aard van het misbruik. De schadevergoedingen gaan van 2.500 euro tot 25.000 euro.

Die 25.000 euro kan overschreden worden, als de commissie van oordeel is dat dat niet volstaat. In die heel uitzonderlijke gevallen is er dan geen limiet.

Volgens de VRT is nog niet helemaal duidelijk waar het geld vandaan moet komen. De Kerk zou in de eerste plaats bij de daders zelf willen aankloppen. De normale werkingsmiddelen zullen in ieder geval niet aangewend worden. Er zullen ook geen speciale collectes gehouden worden. Hoe de financiële middelen vrijgemaakt worden, zal moeten beslist worden door de verantwoordelijke overheid - het bisdom of de congregatie.

Over de totale kost van de operatie voor de kerk heeft bisschop Bonny geen idee. "Vandaag hebben we gezegd: het principe gaat voor op de rekening en die kan niemand vandaag maken".

Gewetensonderzoek

De Kerk en politici gaan de komende twee maanden de arbitragecommissie bekend maken bij het publiek, weet De Standaard. In die tijd wordt ook een lijst opgesteld met arbiters. Dat zullen onder meer psychologen, psychiaters en juristen zijn. Zo kan de commissie echt van start gaan. De Standaard ziet daarmee wellicht een einde komen aan het ‘gewetensonderzoek’ dat de katholieke Kerk ondergaat sinds het ontslag van de voormalige bisschop Roger Vangheluwe. (SD)