Walter Pauli
Walter Pauli
Redacteur Knack
Opinie

06/05/14 om 15:59 - Bijgewerkt om 15:59

Hoe een kiespeiling de steun voor 'Ringland' al vooraf voorspelde

In zijn soms opportunistische zoektocht naar nieuwe kiezers vergeet de SP.A zijn beste vrienden.

Hoe een kiespeiling de steun voor 'Ringland' al vooraf voorspelde

De overkapping van de Antwerpse ring, zoals voorgesteld in het 'Ringland'-plan. © Ringland

Er zijn al veel peilingen gepubliceerd, maar niet één was zo interessant als die van De Gazet van Antwerpen vorig weekend over de kiesintenties van, jawel, de Antwerpenaren.

Niet dat we de grote lijnen nog niet kennen: ook in de provincie Antwerpen haalt de N-VA ruim dertig procent. De kans dat Bart De Wever op 25 mei níét opnieuw de grootste partij leidt, ligt in het tweede cijfer achter de komma. En toch. In thuiskanton Antwerpen haalt de N-VA die symbolische kaap van dertig procent namelijk net niet: Kamer: 29,4 procent, Vlaams Parlement: 27,4 procent.

Is in Antwerpen de concurrentie voor N-VA dan zoveel groter? Dat zal wel, want ook bij de Kamerverkiezingen in 2010 haalde de N-VA in kanton Antwerpen maar 25,4 procent - tegen 30,4 procent in de provincie. Ook in de stad gaat de partij dus vooruit. Of is het toch een eerste indicatie dat het nieuwe stadsbestuur ontgoochelt? Vergeleken met de 37,7 procent van 2012 verliest De Wever daar in twee jaar tijd een vierde van zijn kiezers.

Daarvan profiteren niet de (centrum)rechtse partijen. Antwerpen is ook de provincie van Kris Peeters, maar zelfs in eigen huis heeft de minister-president de zo verhoopte 20 procent niet beet. En zowel Open VLD als Vlaams Belang zakt tot onder de tien procent. Allemaal verliezers.

De winnaars zitten bij links. Met dik elf procent is Groen zowel voor het Vlaams Parlement als voor de Kamer voor het eerst groter dan de SP.A - want ook de socialisten krijgen slaag en zakken tot gemiddeld elf procent. En zowel in de Kamer (5,1%) als in het Vlaams Parlement (5,3 %) haalt PVDA+ voor het eerst de kiesdrempel.

De PVDA-score in kanton Antwerpen (Kamer: 7,2%, Vlaams: 8%) evenaart het resultaat van die partij in 2012 (precies 8%). Dat Groen in kanton Antwerpen opklimt tot 17,3 procent, is al spectaculairder. En tegelijk komt ook dat succes niet helemaal uit de lucht vallen: afgelopen zondag nog kwamen duizenden mensen naar Park Spoor Noord om steun te betuigen aan 'Ringland', de overkapping van de Ring.

Groen heeft zich al jaren consequent gekant tegen de Oosterweelverbinding van Peeters II, en steunde actiecomités in hun strijd voor gezondere alternatieven. Groen is ook de partij van de eigenaars van bakfietsen en de houders van culturele abonnementen, van al die zachtewaardenmensen die zich moeilijk herkennen in de harde aanpak van het nieuwe stadsbestuur - en die door De Wever en de zijnen met plezier en zelfs enige hardnekkigheid worden geschoffeerd. En de PVDA+ is daarvan de meer gekleurde en meer werkmensen-variant.

Die dubbele concurrentie doet de SP.A pijn, want Yasmine Kherbache zou hét gezicht van de nieuwe Antwerpse oppositie moeten zijn. Maar om geheel interne redenen meent de Antwerpse SP.A dat niet zij maar Monica De Coninck en zelfs Caroline Gennez (van de 'wereldstad' Mechelen en vorig jaar vooral bezig met nuttige maar ook vrij onzichtbare bezigheden bij de Europees socialisten) - betere lijsttrekkers zijn voor de belangrijkste kieskring van het land.

Toch is het niet alleen een zaak van personen. Het lijkt vooral een logische afstraffing te zullen worden van een aantal politieke keuzes die de Vlaamse socialisten hebben gemaakt. De SP.A was eerst voor het oude BAM-project ('de brug'), veranderde vervolgens naar 'de tunnel', maar daar bleef het bij. De SP.A maakte deel uit van Peeters I en Peeters II en koos dus een andere kant dan de om het milieu en zijn gezondheid bekommerde Antwerpenaar. Het succes van de betoging in Park Spoor Noord en de zichtbare aanwezigheid van Groenen en PVDA'ers moet pijn gedaan hebben bij de Antwerpse socialisten, die zich ineens verwijderd voelen van het brede, progressieve publiek dat ooit massaal achter Patrick Janssens stond. Bij de Antwerpse moslims is het hoofddoekenverbod van diezelfde Janssens ook nog niet vergeten. En de irritatie over diens flinkse slogan 'voor wat, hoort wat' en het bijbehorende beleid dat Monica De Coninck tot vandaag voortzet, geeft PVDA maar ook Groen een sociale bonus.

Van het Blok-publiek tot de heilig verklaarde 'middenklasse': in zijn soms opportunistische zoektocht naar nieuwe kiezers vergat de SP.A zijn beste vrienden.

Walter Pauli

Erratum: in de versie van deze verkiezingsblog die morgen in het tijdschrift Knack verschijnt, staat Kathleen Van Brempt als lijsttrekker vermeld. Van Brempt is Antwerpse, maar geen Antwerps maar Europees lijsttrekker van SP.A. Waarvoor onze excuses.

Onze partners