Geen transparantie bij Voedselagentschap

28/06/11 om 13:56 - Bijgewerkt om 13:56

In België worden de meeste horecazaken slechts eens om de drie jaar gecontroleerd op hygiëne door het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. Het FAVV weigert de inspectieresultaten te publiceren voor de consumenten.

Geen transparantie bij Voedselagentschap

© Ocean/Corbis

Uit de recentst beschikbare cijfers, daterend van 2009, blijkt dat 12.810 horecazaken werden gecontroleerd op hygiëne door het FAVV, in de wandeling bekend als het Voedselagentschap. Dat is amper een kwart van de ongeveer 52.000 zaken in ons land. De gedelegeerd bestuurder van het FAVV, Gil Houins, geeft toe dat het Agentschap niet in staat is om alle operatoren te controleren. Bij de provinciale controle-eenheden van het Voedselagentschap wordt het lage aantal controles aan een tekort aan personeel geweten. 'We werven mensen aan, maar momenteel moeten we het doen met de mensen die we hebben. Ze doen goed werk, maar kunnen niet alles controleren', klinkt het daar.

In 2009 controleerden 655 medewerkers behalve de 12.810 horecazaken ook nog 8253 grootkeukens en klein- en groothandelszaken. Daarnaast zijn er ook controles van bakkers, slagers en warenhuizen. Lieve Busschots, woordvoerster van het FAVV, wil niet spreken van een tekort. 'Ongeveer 95 procent van de personeelscapaciteit is ingevuld. Meer personeel is altijd beter, maar we proberen de werkdruk op te vangen door het autocontrolesysteem dat sinds 2005 verplicht is. Momenteel kost het Voedselagentschap onze Belgische belastingbetaler ongeveer 10 euro per jaar. We mogen niet klagen over een tekort aan middelen en/of personeel als we rekening houden met de huidige budgettaire omstandigheden en solidair zijn met de inspanningen van de andere federale organisaties.'

Nochtans zijn controles nodig, want het is in sommige horecazaken niet goed gesteld met de hygiëne. Slechts 53 procent van de gecontroleerde zaken behaalde in 2009 een gunstig resultaat. Daarom dreigde het Voedselagentschap er in 2010, bij de bekendmaking van zijn jaarverslag van 2009, mee de controleresultaten te zullen publiceren als de slechte resultaten op hygiëne zouden aanhouden. 'Op Europees vlak is het mogelijk om de inspectieresultaten bekend te maken', aldus Busschots. Het dreigement werd voorlopig nog niet uitgevoerd. 'We willen de zaken zoveel mogelijk met een positieve ingesteldheid benaderen, en de focus vooral leggen op een verbetering van de situatie in plaats van op de sanctie.'

Inkijken verboden

Het Voedselagentschap geeft ook geen toestemming om, via de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB), de inspectieverslagen in te kijken. De WOB laat toe om als burger bestuursdocumenten te raadplegen en er een afschrift van te krijgen. 'De publicatie van de inspectieresultaten zou onrecht aandoen aan de horecazaken die toevallig geselecteerd werden voor een controle. En het zou de zaken die geen controle kregen een onrechtmatig voordeel bezorgen', aldus het FAVV. Daarnaast blijkt ook de privacywetgeving een struikelblok om de inspectieresultaten te publiceren. 'Inspectieverslagen kunnen niet worden vrijgegeven aangezien dit afbreuk doet aan de privacy van de betrokken gecontroleerden.'

Denemarken is een van de landen die de inspectieresultaten nauwgezet publiceren zodat de consument bij de keuze van een restaurant kan nakijken welke horecazaken in orde zijn met de hygiënevoorschriften. De Danish Veterinary and Food Administration controleert een- tot tweemaal per jaar álle Deense restaurants. Voor de Deense horecazaken is die aanpak een stimulans om voortdurend alert te zijn en actief mee te werken aan een goede voedselveiligheid.

'In België zou dat ook moeten kunnen', vindt Sigrid Lauryssen, coördinator van de dienst voeding van de consumentenorganisatie Test-Aankoop. 'Het publiceren van de slechte leerlingen van de sector moet zeker besproken worden. Vooral in het geval van herhaaldelijke en/of zware inbreuken die door controles van het Voedselagentschap niet opgelost raken. Boetes helpen dan onvoldoende, want er blijven inbreuken plaatsvinden.' In België variëren de administratieve boetes in theorie van 137,50 tot 27.500 euro, maar ze kunnen oplopen tot 82.500 euro. In de praktijk schommelt het veeleer tussen de 600 en de 1300 euro. 'De inspectieresultaten publiceren beschouwt het FAVV als een ultieme maatregel', zegt Busschots.

Uit de schriftelijke reacties van het Voedselagentschap op de WOB-aanvragen blijkt echter dat het de inspectieverslagen niet als bestuursdocumenten beschouwt, die dus niet openbaar kunnen worden gemaakt. Het FAVV is ook van mening dat een publicatie van die verslagen als een verdoken straf kan worden gezien. Het is dus twijfelachtig of het ooit tot een publicatie zal komen. (Carmen De Rudder/Rudy Engels)

Onze partners