GAS-boetes: doodsteek voor jeugdbeweging?

23/11/12 om 06:40 - Bijgewerkt om 06:40

De jeugd mag niet meer bewegen, zo is te horen bij de jeugdbeweging. "Zelfs in een boom klimmen is tegenwoordig verboden."

GAS-boetes: doodsteek voor jeugdbeweging?

© Pauline Poelmans / StampMedia

Afgelopen zomer kreeg Chiroleider Tijs Cools tijdens een Chirofuif een GAS-boete wegens geluidsoverlast, ook al waren alle maatregelen genomen om de buurt te ontzien. "Welke jongere durft nog Chiroleider te worden, als tijdens een groepsspel op straat één zuur telefoontje je al 80 euro kan kosten?", vraagt woordvoerster Karolien Frederickx van Chirojeugd Vlaanderen zich af.

Tal van activiteiten die decennialang probleemloos door jeugdbewegingen uitgevoerd werden, zijn sinds kort onderhevig aan allerlei regeltjes en kunnen beboet worden. "Zelfs in een boom klimmen is tegenwoordig verboden", zegt Matti Vandemaele van jeugdbeleidorganisatie De Ambrassade.

"Jongeren vinden het heel dubbel dat ze enerzijds te horen krijgen dat ze de toekomst vormen, maar anderzijds zichzelf niet kunnen zijn. De GAS-boetes belemmeren jongeren om jong te zijn en zijn nefast voor jeugdwerk. We moeten drie maanden op voorhand schriftelijke toestemming vragen aan het stadsbestuur als we een middagje verkleed de stad in willen trekken. Spontaniteit is toch essentieel in jeugdbewegingen en typisch voor de jeugd? Net zoals een rustpauze houden op kerktrappen of op een bankleuning zitten? Daar zijn allemaal al GAS-boetes voor uitgeschreven. Je mag jongeren niet uit de publieke ruimte weren. Jongeren vinden dat crimineel gedrag, zoals het kapot maken van een bank, bestraft moet kunnen worden. Maar ze vinden ook dat er verdraagzaamheid moet zijn."

Steeds meer protest

Ook Caroline De Geest van de Liga voor Mensenrechten is verontwaardigd: "Waar ligt de tolerantiegrens? Waarom kunnen sommige dingen plots niet meer?" De Liga voor Mensenrechten vindt de GAS-boetes een goed middel om zaken zoals wildplassen of sluikstorten te bestrijden, maar stelt vast dat er steeds meer excessen komen.

"We zijn een repressieve samenleving aan het worden als fundamentele vrijheden zoals rondhangen met vrienden gesanctioneerd worden. Bovendien zijn de zwakkeren daar het vaakst het slachtoffer van", zegt De Geest. "Met elke nieuwe doorsnee burger die slachtoffer wordt, stijgt het protest. Steeds meer mensen vinden dat er tegen GAS moet worden opgetreden."

'Geen boetes voor minderjarigen'Tientallen jeugdwerkorganisaties hebben de handen in elkaar geslagen om het GAS-beleid te laten versoepelen. "Ons standpunt is: geen boetes voor minderjarigen", zegt Vandemaele. "We hebben ook een probleem met de term 'overlast'. Waar staat die gedefinieerd? In de ene gemeente mogen dingen die een kilometer verder, in een andere gemeente, niet mogen. Inwoners weten niet wat wel of niet mag, laat staan op welke plaats."

Bange jeugd

Toen Saskia Wuytack eind oktober hoorde dat een jongen in Mechelen een GAS-boete had gekregen voor het eten van een broodje op de kerktrappen, riep ze via Facebook op om in groep een broodje te gaan eten aan de kerk. Na enkele dagen hadden duizend mensen gereageerd en kreeg haar oproep nationale media-aandacht. Wuytack voelt zich overdonderd: "Er komt opeens nogal wat op me af door dit evenement aan te maken. Ik wil me helemaal niet profileren als een organisator of leider."

Maar veel verder dan Facebook lijkt het jongerenprotest niet te gaan. Initiatieven tegen GAS-boetes worden vooral genomen door organisaties en Vlaamse koepels. Matti Vandemaele vindt dat jongeren zelf naar voren zouden moeten treden: "Ze hebben een sterke zaak, de smeuïge verhalen zijn reëel. Ik heb de PV's gezien. Maar jongeren zijn bang om in de pers te komen. Zij zitten tenslotte nog steeds op diezelfde pleintjes, waar diezelfde ambtenaren rondlopen. Door veel media-aandacht, zoals bij Saskia Wuytack, zullen ambtenaren hen nog meer viseren."

Izabelle Devulder / StampMedia

Onze partners