Europa wil antwoorden over Belgische kerncentrales

16/02/16 om 20:58 - Bijgewerkt om 20:57

De Europese Commissie vraagt zich af waarom de levensduurverlenging van de kerncentrales nodig was omwille van de bevoorradingszekerheid van België, terwijl de scheurtjescentrales Doel 3 en Tihange 2 intussen weer opgestart zijn.

Europa wil antwoorden over Belgische kerncentrales

Doel © BELGAIMAGE

De Europese Commissie heeft een hele reeks vragen over de verlenging van de levensduur van de oudste Belgische kerncentrales. Daarbij duikt ook de vraag op waarom dat nodig was terwijl de scheurtjescentrales Doel 3 en Tihange 2 intussen weer opgestart zijn, zo blijkt uit een brief van de Europese Commissie van 3 februari. Energieminister Marie-Christine Marghem (MR) is echter zeker van haar stuk.

De federale regering sloot eind november een akkoord met Electrabel over het langer openhouden van Doel 1 en 2. Een wetsontwerp over die conventie ligt nu voor in het parlement, waar de oppositie voor forse tegenkanting zorgt. Intussen lopen met de Europese Commissie gesprekken over de vraag of sprake zou kunnen zijn van ongeoorloofde staatssteun. Een eerste vergadering vond plaats op 20 januari tussen de DG Concurrentie en een medewerker van energieminister Marie Christine Marghem. In een brief die volgde op die ontmoeting heeft de Europese Commissie achttien vragen opgelijst voor de federale regering, onder meer over de noodzaak van een levensduurverlenging. "Uw autoriteiten hebben ons uitgelegd dat de levensduurverlenging van de kerncentrales nodig was omwille van de bevoorradingszekerheid van België. De conventie werd echter pas op 30 november 2015 getekend, dus nadat het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) zijn akkoord had gegeven voor de heropstart van de kerncentrales van Tihange 2 en Doel 3 (wat gebeurde op 17 november 2015)", zo schrijft de Europese Commissie.

Het dagelijks bestuur van de Europese Unie wil ook de nieuwe conventie vergelijken met de conventie die tijdens de vorige legislatuur afgesloten werd over de levensduurverlenging van Tihange 1. Zo wil het onder andere meer duidelijkheid over de werken die Electrabel vooraf nog moet uitvoeren. Aan het einde van de brief vraagt de Europese Commissie tot slot "waarom u ervan uitgaat, zoals geargumenteerd werd tijdens onze vergadering van 20 januari, dat deze maatregel geen staatssteun inhoudt". De Europese Commissie verwacht binnen de twintig werkdagen een antwoord.

'Geen staatssteun'

Minister Marghem blijft alvast zeker van haar zaak. "Ik verwacht dat de Europese Commissie met onze antwoorden op deze vragen al erg tevreden zal zijn", zei ze in de wandelgangen van de Kamer. De liberale minister denkt niet dat het om staatssteun gaat. "De oppositie zegt dat België van alles zal moeten terugbetalen. Maar wat dan? België eist met dit wetsontwerp tien jaar lang 20 miljoen euro per jaar voor een energietransitiefonds, in ruil voor de levensduurverlenging", zo argumenteerde ze nadien ook in de bevoegde Kamercommissie. Al durft Marghem niet volledig uit te sluiten dat de Europese Commissie de levensduurverlenging toch als een vorm van staatssteun zou zien. "Op dat moment is het aan ons om te argumenteren waarom wij vinden dat deze vorm van steun gerechtvaardigd is, waarom het dus gaat om een legitieme vorm van staatssteun."

De oppositie vindt die wil om toch door te zetten ongehoord. Groen, Ecolo, SP.A, PS en CDH eisen dat de bespreking van het wetsontwerp wordt opgeschort, of dat minstens een amendement wordt toegevoegd dat de wet in kwestie pas van kracht laat gaan na Europees groen licht. "Dit zijn geen kleine vragen, dit zijn fundamentele vragen die de Europese Commissie stelt", onderstreepte Groen-Kamerlid Kristof Calvo. "Ik richt me dus aan de collega's van de meerderheid, want de minister luistert niet naar ons, niet naar de Raad van State, niet naar de CREG en blijkbaar ook niet naar de Europese Commissie", hekelde hij. "Ik kan me niet voorstellen dat N-VA, CD&V en Open VLD hiermee kunnen instemmen", besloot Calvo.

Delen

Een minister die toch doorzet 'en connaissance de cause' en nadien ongelijk krijgt, die kan niet aanblijven, laat ons daar toch duidelijk over zijn.

Johan Vande Lanotte

Ook SP.A-collega Johan Vande Lanotte waarschuwde de Kamerleden van de meerderheid. "We kunnen het toch niet maken dat parlementsleden de Belgische Staat - dus de belastingbetaler - engageren in een procedure, wetende dat die slecht kan aflopen", wierp hij N-VA, Open VLD en CD&V voor de voeten. "Zeker de N-VA, die de voorbije jaren continu met Europese documenten zwaaide. Dat waren bijbels voor hen." Voor Vande Lanotte zijn de vragen van de Europese Commissie voor een goede verstaander bijzonder duidelijk. Bijvoorbeeld wanneer ze vraagt hoe de regering tot het besluit kwam dat er een elektriciteitstekort dreigt, in combinatie met de vraag om het rapport daarover van regulator CREG door te spelen. "Wat de Commissie u duidelijk wil maken, is dat ze heel goed weet dat er geen tekort is", drukte de SP.A''er Marghem op het hart. "Ze doet dat traditioneel om de regering te helpen, om de regering niet te verrassen. Zo werkt de Europese Commissie. Dat zijn geen onnozelaars die niet weten dat de CREG een website heeft waarop duidelijk te vinden is dat er geen tekort is." "Wat hier aan de hand is, is dat de Commissie dit ontwerp in vraag stelt. En dat de meerderheid desondanks toch wil doorzetten", besloot Vande Lanotte.

'Minister kan niet aanblijven'

Hij koppelde er meteen ook de toekomst van Marghem aan vast. "Als na het stemmen van deze wet blijkt dat het toch om staatssteun gaat, dan zal de minister haar conclusies moeten trekken. Een minister die toch doorzet 'en connaissance de cause' en nadien ongelijk krijgt, die kan niet aanblijven, laat ons daar toch duidelijk over zijn." N-VA-Kamerlid Bert Wollants toonde zich echter niet onder de indruk. "Ik lees gewoon achttien vragen", reageerde de N-VA'er, die de manoeuvres van de oppositie afdoet als pogingen tot een "boycot". "We moeten dit wetsontwerp gewoon behandelen en kijken hoe ver we komen. Maar we gaan toch niet gewoon wachten op de Europese Commissie. Ik denk dat we stappen vooruit moeten zetten, zodat we dit wetsontwerp eindelijk verder kunnen afhandelen."

De oppositie vroeg om een tweede lezing, om zo de bespreking te rekken tot Marghem geantwoord heeft op de vragen van de Europese Commissie.

Onze partners