onderhandelaars van de begroting © belga

Om het tekort tot 3 procent terug te dringen en dus een boete te vermijden, moet de regering "tegen het einde van de week, ten laatste maandagochtend" laten weten welke bijkomende maatregelen ze wil treffen.

Dat staat in een brief die eurocommissaris Olli Rehn donderdag gestuurd heeft aan minister van Financiën Steven Vanackere en waar de krant De Tijd de hand op kon leggen. Het kabinet-Vanackere bevestigt de echtheid van het document.

Volgens eurocommissaris Olli Rehn zijn besparingen ten belope van 0,3 tot 0,5 procent van het bbp nodig, wat overeenkomt met 1,2 tot 2 miljard euro. Mochten zulke maatregelen niet mogelijk blijken, dan zou de regering enkele voorziene uitgaven kunnen bevriezen in afwachting van de begrotingscontrole in februari, stelt Rehn voor.

Vrijdag raakte bekend dat de Europese Commissie het begrotingsvoorstel van België voor 2012 heeft geweigerd. De regering werd daarvan al meer dan een week geleden op de hoogte gebracht. De Europese overheden vinden onder meer dat het geschatte tekort dat de regering voor dit jaar voorzien heeft te optimistisch is.

In het budget wordt uitgegaan van een economische groei van 0,8 procent en wordt een tekort van 2,8 procent op het bbp vooropgesteld. Maar dat is veel te optimistisch, schrijft Europa.

Met een groei van 0,8 procent zal het tekort op de Belgische begroting voor 2012 volgens de Europese berekeningen 3,1 procent van het bbp bedragen. Daarmee zou België bijgevolg zondigen tegen de Europese regels. Die stipuleren immers dat het tekort op de begroting in 2012 maximaal 3 procent mag zijn.

N-VA en Groen! delen Europese bezorgdheid

Voor oppositiepartij N-VA is 'de Europese gele kaart' voor de begroting geen verrassing. "De Europese Commissie toont dat het haar menens is en gaat puur af op economische realiteit. Deze begroting is gewogen en te licht bevonden", reageert N-VA-begrotingsspecialist Steven Vandeput.

Het is nu aan de regering om zo snel mogelijk een aangepaste begroting in te dienen, uitgaande van realistische parameters, stelt Vandeput. "We gaan ervan uit dat de bijkomende inspanningen die men zal moeten leveren, vooral besparingen op uitgaven zijn - zoals de Europese aanbevelingen ook vragen - en niet opnieuw extra belastingen, want die bevat de begroting nu al veel te veel."

Ook Groen! is naar eigen zeggen niet verbaasd dat de Europese Commissie opmerkingen heeft bij de federale begroting. "Dat was - helaas - te verwachten", reageert fractieleider Stefaan Van Hecke. Hij roept de regering op nu "te durven kiezen voor socialere, duurzamere en toekomstgerichtere oplossingen", al vreest hij dat het de regering "aan de nodige creativiteit ontbeert om die keuzes te maken".

Concreet denkt de groene fractieleider aan een verhoogde bijdrage van de nucleaire sector, een beperking en hertimmering van de notionele intrestaftrek en een verhoogde belasting op winsten uit grote vermogens en beurstransacties. En ook de grote fiscale fraude moet strenger worden aangepakt, besluit hij uit de Europese opmerking dat de regering de opbrengst van de strijd tegen fiscale fraude overschat.

'Relativeren'

In regeringskringen wordt de analyse van Europa echter gerelativeerd. "We moeten de zaken in perspectief plaatsen. De brief (over de begroting) die de Europese Commissie aan de regering heeft gestuurd, is geen formeel document. Zoals dat altijd het geval is, gaat het hier om een normale, informele uitwisseling van contacten", luidt het. "De Commissie heeft nog geen officiële beslissing over de begroting genomen."

'Europa sussen'

De federale regering blijft overtuigd dat haar begroting toelaat om met een groei van 0,8 procent af te klokken op een tekort van 2,8 procent. Dat hebben begrotingsminister Olivier Chastel (MR) en zijn collega van Financiën Steven Vanackere (CD&V) na afloop van het kernkabinet gezegd.

Toch bespraken de topministers maatregelen om de Europese Commissie vandaag nog te overtuigen geen sancties tegen België voor te stellen. Het kernkabinet sprak vandaag effectief een aantal ingrepen af, maar laat voorlopig niet in zijn kaarten kijken. "We zullen daar pas over communiceren nadat we ze met Rehn hebben besproken", klonk het bij Vanackere.

De christendemocraat wil de Commissie in elk geval nu al duidelijk maken dat de regering bij de begrotingscontrole in februari extra maatregelen zal treffen. MR-vicepremier Didier Reynders liet eerder op de dag wel al verstaan dat de regering haast niet anders kan dan een aantal uitgaven nu al tijdelijk te bevriezen, om vervolgens nieuwe ingrepen te doen.

Vrijdagnamiddag staan al nieuwe contacten met Olli Rehn en zijn technici gepland. Dat moet een formeel voorstel tot sancties in het kader van de buitensporige tekortprocedure helpen voorkomen. Financieminister Vanackere is er alvast "van overtuigd dat Europa zal aanvaarden dat België wel degelijk zijn engagementen nakomt". Een boete - 0,2% van het bbp of 700 miljoen euro - verwacht de CD&V'er dus ook niet.

Commissie wil financiële sancties vermijden

Tijdens de dagelijkse persconferentie van de Commissie wou woordvoerder Olivier Bailly enkel zeggen dat België, samen met Cyprus, Hongarije, Malta en Polen, nog met de Commissie praat om "er zeker van te zijn dat er geen extra stap moet worden gezet in de procedure van buitensporig tekort". Met andere woorden: de Commissie wil vermijden dat er effectief financiële sancties getroffen worden tegen EU-lidstaten.

Bailly voegde er wel aan toe dat commissaris Rehn altijd gezegd heeft dat hij het nieuwe sanctie-instrument, indien nodig, "ten volle" zal gebruiken.

Op 11 januari wil de Commissie formeel beslissen of ze sancties voorstelt in het kader van de nieuwe Europese begrotingsafspraken. Voldoet België niet aan de verwachte fiscale inspanningen, dan riskeert ons land een boete van 700 miljoen euro. (Belga/TE/RDM)