Energiespecialist Luc Barbé over plannen regering-Michel: 'Rancune en wraak tegen links'

19/10/14 om 08:57 - Bijgewerkt om 08:57

"Het regeerakkoord is een mengeling van rancune, kortetermijnpolitiek en desinteresse voor alles wat met klimaat en energie te maken heeft." Energiespecialist en voormalig groen parlementslid Luc Barbé laat geen spaander heel van de plannen van premier Charles.

Energiespecialist Luc Barbé over plannen regering-Michel: 'Rancune en wraak tegen links'

Didier Reynders en Charles Michel (MR). © BELGA

Energiespecialist Luc Barbé is keihard voor plannen regering-Michel. "Rancune en wraak tegen links", zegt hij in een interview met De Zondag.

Luc Barbé was in 2003 één van de architecten van de wet op de kernuitstap, de beslissing af te stappen van kernenergie en alle kerncentrales te sluiten. De 52-jarige Oost-Vlaming was toen kabinetschef van staatssecretaris voor Energie Olivier Deleuze (Ecolo). In een verder verleden, van 1992 tot 1995, zetelde hij zelf in het federaal parlement voor Agalev. Barbé is ook auteur van verschillende boeken over kernenergie en kernwapens. In 2009 zei hij de actieve politiek vaarwel. Zijn laatste mandaat was dat van voorzitter van het partijbestuur van Groen. "Sinds twee weken ben ik zelfs geen lid meer van het partijbestuur. Ik werk nu voltijds als zelfstandig consulent, onder meer voor Groen. Ik vond het deontologisch niet langer verantwoord om mee te beslissen over bijvoorbeeld het partijbudget. De politiek is een afgesloten hoofdstuk. Definitief. Er zijn andere mensen die dat beter kunnen. Nee, dat heeft niets met nederigheid te maken. Dat is inschatten wat je goed kan en wat je minder kan."

In 2003 werd u nog door Knack uitgeroepen tot vijftiende machtigste man van het land.

Barbé: "Dat u dat nog terugvindt. Ik was zelf verrast. Energie was toen een onderschat domein. Maar er brak een belangrijke periode aan: de wet op de kernuitstap, de vrijmaking van de energiemarkt. En ik was kabinetschef van de staatssecretaris voor Energie, vandaar."

Wat doet het u dat de nieuwe federale regering gaat morrelen aan de uitstapkalender waardoor de kernreactoren Doel I en II tien jaar langer open blijven?

Barbé: :"Dat is een compleet irrationele beslissing. Ik vind dat triestig. Kernenergie is ongelooflijk duur. Er hangen veiligheidsrisico's aan vast. We hebben nog altijd geen oplossing voor het afval. En toch kiest de nieuwe regering ervoor. Ik proef in het regeerakkoord vooral veel rancune en wraak tegenover alles waar links voor staat. Zoals de kernuitstap dus. Dit voelt aan als een afrekening met het linkse verleden. Deze regering spiegelt zich graag aan het Duitse economische model. Wel, ze zou beter het Duitse energiebeleid overnemen. Duitsland kiest resoluut voor de kernuitstap. En bondskanselier Angela Merkel is nochtans geen linkse rakker. Zij neemt alleen beslissingen die goed zijn voor het bedrijfsleven, wat investeren in hernieuwbare energie dus vast en zeker is. Nu, de druk van de kernlobby, Electrabel op kop (de uitbater van de kerncentrales, nvdr), zal ook wel een rol gespeeld hebben. Die ziet het geld al binnen stromen."

De regering stelt dat de bevoorradingszekerheid in gedrang komt als de kerncentrales nu sluiten. Dat klinkt plausibel als je weet dat vijftig procent van onze elektriciteit uit kernenergie komt.

Barbé: "Dat is een grote leugen. Het omgekeerde is waarheid. Het probleem van bevoorradingszekerheid is te wijten aan de kerncentrales, denk aan de scheurtjesreactoren en de sabotage in Doel IV. Sinds Wereldoorlog II heeft geen enkele regering zoveel risico's genomen met de bevoorradingszekerheid dan deze. Hoe kan je nu voor je bevoorrading rekenen op versleten kerncentrales?"

Had de paarsgroene regering niet moeten voorzien in een beter uitgebouwd alternatief voor kernenergie?

Barbé:"Nee, wij hebben gedaan wat we moesten doen: een wettelijk kader uittekenen voor investeringen in gascentrales, hernieuwbare energie, windmolens op zee. En de CREG (Commissie voor Regulering Elektriciteit en Gas, nvdr) kreeg de opdracht om driejaarlijks de capaciteit aan elektriciteit en gas te monitoren. Het zijn de regeringen na ons die twijfel gezaaid hebben. En twijfel is de grote schimmel van een energiebeleid. Investeerders in hernieuwbare energie willen zekerheid, bijvoorbeeld over de uitstapkalender."

Wat had deze regering moeten doen?

Barbé::"Enerzijds vasthouden aan de uitstapkalender en anderzijds voluit investeren in energiebesparing en hernieuwbare energie. Het planbureau heeft uitgerekend dat het mogelijk is om tegen 2050 naar honderd procent hernieuwbare energie te gaan. Dat zal niet eenvoudig zijn, en dat zal veel geld kosten. Maar dat is wel de keuze die we nu moeten maken. Moderne gascentrales kunnen de bevoorrading garanderen tijdens de overgangsperiode."

Die zijn ook weinig milieuvriendelijk.

Barbé::"Klopt, maar wel milieuvriendelijker dan bijvoorbeeld steenkool. Je kan op tien jaar tijd niet alles omgooien. Ik ben heel pragmatisch daarin.

De regering houdt wel vast aan 2025 voor de sluiting van de laatste kerncentrale.

(blaast) Dat gelooft nu toch niemand nog?"

Wat vindt u verder van het klimaat- en energieluik van het federaal regeerakkoord?

Barbé:"Ik zie één lichtpunt: het energiepact dat de regering wil opstellen met meerderheid en oppositie, patronaat en vakbonden, milieubewegingen en andere actoren. België heeft een stevige traditie in breed gedragen pacten, denk aan het Octopusakkoord voor de hervorming van politie en gerecht. Het pact moet duidelijk maken waar we naartoe willen tegen 2050. Hoeveel hernieuwbare energie? Wat met energiebesparing? Wat met energiearmoede? Hoe maken we de overgang?"

Wie moet dat onderhandelen?

Barbé:"Idealiter een duo: een Vlaming en een Franstalige. Iemand als Herman Van Rompuy bijvoorbeeld. Die is binnenkort toch een vrij man. En aan Franstalige kant iemand als Philippe Maystadt. Dat zijn twee figuren die weten hoe je akkoorden moet sluiten, het land door en door kennen en niets meer te verliezen hebben. Geef hen twee jaar tijd."

Is het geen utopie te geloven in een energiepact tussen partijen die verder willen met kernenergie en partijen die streven naar hernieuwbare energie?

Barbé:"Dat zal zeer moeilijk zijn. Maar als de urgentie hoog is, dan moet dat mogelijk zijn. Ik twijfel inderdaad of de meerderheidspartijen zich bewust zijn van de urgentie, maar laat me even optimistisch blijven en dit een kans geven. Als straks het licht uitvalt door een nieuwe panne in een kerncentrale, dan zal iedereen de hoogdringendheid wel inzien."

U ziet maar één lichtpunt, stelt u?

Barbé:"(knikt) Het regeerakkoord is een mengeling van rancune, kortetermijnpolitiek en desinteresse voor alles wat met klimaat en energie te maken heeft. (feller) Deze regering wil bijvoorbeeld geen doelstellingen over hernieuwbare energie en energiebesparing. Dat vind ik de meest choquerende alinea. Dit is een regeerakkoord van de vorige eeuw."

Over de kernwapens in Kleine Brogel zwijgt de regering ondanks eerdere beloftes van partijen zoals Open Vld en CD&V om die weg te halen.

Barbé:"Dat is een gemiste kans. De Amerikaanse militaire industrie wil het kernarsenaal in Kleine Brogel, dat achttien tactische kernwapens bevat, moderniseren. Dat gaat over miljarden dollars. Nu is het moment gekomen om die kernwapens te verwijderen. Want eenmaal die gemoderniseerd zijn, blijven ze zeker nog twintig jaar liggen. Die kernwapens hebben nochtans geen enkel militair belang. Idem voor het gelijkaardige arsenaal in Turkije, Nederland, Duitsland en Italië. De generaals zeggen dat ook. De Amerikanen beschikken over voldoende andere kernwapens. Het draait enkel en alleen om big money. En de Belgische belastingbetaler zal een deel moeten ophoesten."

Waarom plooit de Belgische regering voor de Amerikaanse industrie, denkt u?

Barbé:"De Amerikaanse ambassade zal wel even geblaft hebben. Vergeet niet dat het NAVO-hoofdkwartier in Brussel ligt. Dat hoeft niet eeuwig te zijn. Het vergt moed om in te gaan tegen de Verenigde Staten. Maar ik heb de indruk dat N-VA zich al heel goed ingeschakeld heeft in het traditionele Belgische beleid."

Defensie investeert vier miljard euro in nieuwe straaljagers. Verantwoord?

Barbé:"Nee. We moeten vandaag investeren in openbaar vervoer, onderwijs, hernieuwbare energie, maar niet in straaljagers. Dit dossier kan natuurlijk niet los gezien worden van het vorige. De regering kiest voor de aankoop van F-35's omdat deze de kernbommen van Kleine Brogel kunnen dragen."

Lees meer over:

Onze partners