Kathleen Van Brempt (SP.A)
Kathleen Van Brempt (SP.A)
Fractieleidster in de Antwerpse gemeenteraad en Europarlementslid voor SP.A
Opinie

26/11/14 om 06:43 - Bijgewerkt op 25/11/14 om 17:16

'Elk land is een ontwikkelingsland'

'Heel wat problemen die vandaag met armoede te maken hebben, komen overal op de planeet voor, ook in ontwikkelde landen, ze zijn universeel', schrijft Kathleen Van Brempt. Ze pleit voor een aangepast beleid en nieuwe, eerlijkere economische modellen die zowel het zuiden als onze eigen bevolking een betere toekomst kunnen bieden.

'Elk land is een ontwikkelingsland'

© belga

In Straatsburg werd het rapport van het Europees parlement goedgekeurd over de nieuwe doelstellingen voor ontwikkelingssamenwerking. Het parlement geeft daarmee aan waar de prioriteiten moeten liggen voor de nieuwe 'duurzame ontwikkelingsdoelen' die eind 2015 worden vastgelegd. Duurzaamheid, universaliteit en mensenrechten zijn volgens het parlement absoluut noodzakelijk om armoede uit de wereld te helpen.

In 2015 lopen de zogenaamde millenniumdoelstellingen voor ontwikkelingssamenwerking af. Zij vormden het instrument van de Verenigde Naties om de extreme armoede in de wereld aan te pakken. In september 2015 worden er nieuwe doelstellingen goedgekeurd, en hoewel de focus nog steeds ligt op de strijd tegen armoede zijn er nieuwe accenten gelegd die heel wat vertellen over de nieuwe situatie waarin de mensheid zich vandaag bevindt. Duurzaamheid is nu prioritair geworden, wat zich vertaalt in de naam van de nieuwe doelstellingen voor ontwikkelingssamenwerking: sustainable development goals of duurzame ontwikkelingsdoelen. Dat heeft uiteraard alles te maken met de klimaatverandering en de gigantische impact die dat zal hebben op de wereldbevolking. Begin november verklaarde Wael Hmaidan, directeur van het Climate Action Network International, voor de Verenigde Naties dat geen enkele andere doelstelling bereikt kan worden als klimaatverandering niet ernstig wordt aangepakt.

Universeel karakter

De duurzaamheidsproblematiek leidt automatisch tot een tweede accent dat nieuw is in ontwikkelingssamenwerking, namelijk het universele karakter ervan. Traditioneel wordt ontwikkelingssamenwerking gezien als iets dat betrekking heeft op arme, zuidelijke landen. Maar heel wat problemen die vandaag met armoede te maken hebben, komen overal op de planeet voor, ook in ontwikkelde landen; ze zijn universeel. Klimaatverandering is daar een typevoorbeeld van. Ze stopt niet aan de grenzen van Europa of Noord-Amerika. Voor het eerst wordt erkend dat elk land eigenlijk een ontwikkelingsland is. Ook rijke, noordelijke landen moeten zich 'ontwikkelen' in de richting van een koolstofneutrale economie. Maar universaliteit is meer dan klimaatverandering. Ook de groeiende ongelijkheid en de conflicten die daarvan het gevolg zijn, overschrijden de grenzen van wat traditioneel ontwikkelingslanden worden genoemd. Kijk maar naar Griekenland, een lidstaat van de Europese Unie waar de armoede op enkele jaren tijd dramatisch is toegenomen.

Roer drastisch omgooien

De nieuwe duurzame ontwikkelingsdoelstellingen dagen het rijke noorden uit. Ook wij moeten het roer drastisch omgooien, het beleid aanpassen en nieuwe, eerlijkere economische modellen uitwerken die zowel het zuiden als onze eigen bevolking een betere toekomst kunnen bieden. Het universele karakter van de duurzame ontwikkelingsdoelen verlangt dat het noorden zijn moordend en louter op winstbejag gesteunde economie moet aanpassen, moet ophouden om natuurlijke bronnen én mensen uit te buiten en dringend werk moet maken van een koolstofarme economie. Om die reden maken heel wat betrokkenen zich ook zorgen over de zogenaamde multi-stakeholderaanpak van de duurzame ontwikkelingsdoelen. Dat is een mooi woord om ook ondernemingen actief te betrekken bij de financiering van ontwikkelingshulp via public private partnerships. Daar heeft het parlement op zich geen probleem mee, als ook private ondernemingen verantwoording moeten afleggen, transparant werken en arbeidsrechten respecteren. De betrokkenheid van de private sector mag in geen geval een smoes zijn om de neoliberale privatiseringsagenda er door te drukken.

Ambitieuze stem

Een derde aandachtspunt dat in het rapport van het Europees parlement wordt beklemtoond, is het accent op mensenrechten. Dat ligt in sommige ontwikkelingslanden om evidente redenen gevoelig. Er wordt dan ook flink gelobbyd om een van de 16 doelstellingen die verwijst naar mensenrechten te schrappen. Het Europees parlement is echter duidelijk: ontwikkelingssamenwerking moet gebaseerd zijn op mensenrechten, non-discriminatie en gelijkheid, met speciale aandacht voor vrouwenrechten. Vrouwen zijn en blijven immers nog steeds het sterkst getroffen door armoede en ongelijkheid. Het parlement roept de Europese regeringsleiders dan ook op om mensenrechten als aparte doelstelling ambitieus te blijven verdedigen.

Het rapport van het Europees parlement geeft Europa in de aanloop naar de definitieve, nieuwe ontwikkelingsdoelstellingen een progressieve stem. Het is nu aan de Europese regeringsleiders om die ambitieuze stem krachtig te verdedigen op de internationale fora en om aan het zuiden te tonen dat we niet enkel verwachten dat ze de mensenrechten zullen respecteren, maar ook dat wij écht werk maken van de strijd tegen klimaatopwarming en van een eerlijke en duurzame economie die iedereen op de planeet ten goede komt.

Onze partners