'De overheid kan tien miljard euro goedkoper werken'

28/02/12 om 15:04 - Bijgewerkt om 15:04

Elk begrotingsconclaaf komt het terug: kan de overheid niet slanker? Vallen er geen lessen te trekken uit de privésector? Knack confronteerde een bedrijfsleider met een topambtenaar en de staatssecretaris voor Ambtenarenzaken.

'De overheid kan tien miljard euro goedkoper werken'

© Lies Willaert

Elk begrotingsconclaaf komt het terug: kan de overheid niet slanker? Vallen er geen lessen te trekken uit de privésector? Knack confronteerde een bedrijfsleider met een topambtenaar en de staatssecretaris voor Ambtenarenzaken. 'In een goed privébedrijf zitten ook ego's en barrières, daar is ook technocratie, maar als het moet kan men daar alle neuzen in dezelfde richting laten wijzen.' Ignace Van Doorselaere (ceo groep Van de Velde): Alle Belgische overheden samen leggen beslag op ongeveer 55 procent van het nationale inkomen. Een staat die zich dat veroorlooft, moet zichzelf toch wel érg hoge doelstellingen opleggen. Als bedrijfsleider pleit ik voor performance ethics: performantie als ethische norm. Niet om ons personeel uit te wringen. Wel omdat het mijn plicht is om de mensen in mijn bedrijf vooruit te doen gaan: we moeten duidelijke afspraken maken, zo weinig mogelijk tussenstructuren opzetten, elkaar vertrouwen geven. En iedereen heeft de plicht zijn best te doen en resultaten te behalen. Dat is toch niet anders in een overheid?

Ook de overheid is dus verplicht om te snoeien in alle hinderlijk struikgewas, in alle structuren en regels die dit land véél te complex maken. Denk aan Brussel en zijn negentien gemeenten, aan al die ingewikkelde subsidies voor innovaties of zelfs het herstellen van woningen. Dat heeft twee grote voordelen. De kostprijs daalt en de werking verbetert."

Hendrik Bogaert (staatssecretaris voor Ambtenarenzaken en Modernisering van de Openbare Diensten, CD&V) Veel van de aangroei van de overheid is eigenlijk een aanwas van de verschillende staatshervormingen. Een bepaald pakket bevoegdheden werd geregionaliseerd, maar niet helemaal. Gevolg: in plaats van één administratie kwamen er drie. Elke administratie afzonderlijk was iets kleiner dan de oude Belgische, maar het nieuwe constellatie is veel groter dan de oude unitaire structuur."

"Daarom heeft CD&V zo hard aangedrongen op de overdracht van homogene bevoegheidspakketten. Niet uit nationalistische overwegingen, maar omdat het onze overtuiging is dat het de werking van de overheid ten goede komt. En zelfs die partiële overheveling heeft de werking van de overheid sterk verbeterd. Zo is de VDAB kunnen ontstaan, los van de RVA. Het is toch uit de ervaringen van de VDAB dat het activeringsbeleid gegroeid is? Kostprijs is een belangrijk element, maar ook weer niet de enige overweging."

Frank Van Massenhove, voorzitter van de Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid: "De ingewikkelde structuur van de overheid is de voornaamste reden dat wij niet zo goed presteren als we willen. Veertig procent van die oproepen over gehandicapten in ons callcenter gaat over vragen waarop wij niet kunnen antwoorden: omdat ze onze bevoegdheid niet zijn. Maar de mensen bellen wel. Ze weten niet tot welke instantie ze zich moeten richten. Soms zegt men: 'Zet al die diensten dan samen.' Dat is management van 30 jaar geleden: het is niet omdat je fysiek samen zit dat je ook samenwerkt. Veel belangrijker is het bijsturen van processen. Een voorbeeld: gemiddeld moet een gehandicapte zéven keer door een dokter onderzocht worden, omdat elke betrokken afdeling van de overheid zijn eigen onderzoek vereist. Ik probeer iedereen die met dit dossier te maken heeft ervan te overtuigen van het nut van één groot onderzoek, in het begin van de procedure. Meestal bevestigen de volgende zes raadplegingen toch maar wat de eerste arts vaststelde. Dat zou dus een besparing zijn van zes zevenden. Maar ik krijg dat er niet door: men houdt zo graag vast aan de eigen logica. Terwijl je eigenlijk moet uitgaan van best practices. Welke processen werken, welke niet? Elke slechte manager zegt altijd: 'Ja maar, wat bij u goed draait, werkt bij mij niet. Bij mij is dat namelijk anders.' Meestal is dat flauwekul."

Ignace Van Doorselaere: Als je met de juiste mentaliteit België bestuurt - ik heb het dan ook over Vlaanderen, de provincies en de gemeenten -, dan ben ik ervan overtuigd dat je 10 miljard euro kunt vinden. Gewoon door álles in te zetten op efficiënt bestuur. Tien miljard euro die je niet hoeft te halen uit een verhoging van de btw, het afschaffen van de notionele-interestaftrek of het beknibbelen op allerlei sociale uitkeringen. Natuurlijk voer je zo'n operatie niet uit van vandaag op morgen. Dat moet een langetermijnperspectief van de overheid zijn, een project op vijf jaar of zelfs meer. Maar máák daarvan dan ook een doelstelling. Dat zou een goed privébedrijf dan weer wel doen. Daar zitten ook ego's en barrières, daar is ook technocratie, maar als het moet kan men daar alle neuzen in dezelfde richting laten wijzen. Met een duidelijk objectief kan het." (WP)

Lees meer over:

Onze partners