Seppe Verheyen
Seppe Verheyen
Politicoloog
Opinie

24/05/14 om 08:49 - Bijgewerkt om 08:49

De onbesliste kiezer beslist

De onbesliste kiezer beslist over winnaars en verliezers van de verkiezingen.

De onbesliste kiezer beslist

Verkiezingen © BELGA

Uit de laatste peilingen blijkt dat nog 22 procent van de kiezers onbeslist zijn. Dat lijkt veel, maar we moeten toch zeer voorzichtig omspringen met dit cijfer.

Het beeld dat partijen nog in de laatste dagen hun score in de peiling aanzienlijk kunnen verbeteren, is verkeerd. De onbesliste kiezers zijn verspreid over het volledige politieke spectrum. Sommige kiezers twijfelen tussen SP.A en PVDA en andere uiten hun twijfels tussen Vlaams Belang en N-VA.

Daarnaast gaan de kiezers die twijfelen tussen partij A en partij B niet allemaal eenzijdig voor een bepaalde partij kiezen. Aardverschuivingen als bij de Spaanse verkiezingen van 2004 waar een aanslag van Al Qaida, drie dagen voor de verkiezingen de kaarten volledig anders schudde moet men niet verwachten.

De hamvraag is of de partijen deze onbesliste keizer nog kunnen overhalen in de laatste uren van de campagne? Studies hebben aangetoond dat de campagne inderdaad effect heeft op de onbesliste kiezers maar dat deze groep niet als een coherent geheel benaderd mag worden. Er zijn namelijk zowel impulsieve late beslissers als de beredeneerde late beslissers. Vat krijgen op de impulsieve late beslisser is zeer moeilijk omdat ze de campagne niet van nabij volgen en wispelturig zijn tot ze in het stemhokje staan. De doelgroep van een campagne zijn de beredeneerde late beslissers.

Uit mijn doctoraatstudie blijkt dat in de verschillende Europese landen sinds 1989 tot op heden de onbesliste kiezers jonger en hoger opgeleide keizers zijn die zichzelf op een links-rechts schaal situeren tussen twee partijen. Dit kan zowel links, rechts als centraal van het politieke spectrum zijn, maar in het huidige Vlaamse partijsysteem bevindt het grootste deel van de onbesliste keizer zich centraal. Hierdoor is deze groep van gematigde kiezers de doelgroep voor al de partijen die zichzelf als een centrum (al dan niet links of rechtse) partij positioneren.

In deze gepolariseerde campagne waarbij N-VA trendsetter is van de thema's en hierbij de thema's die traditioneel meer toebehoren aan CD&V en Open VLD niet uit te weg is gegaan is de grootste groep van onbesliste kiezers een onderonsje van deze drie. Dat wilt niet zeggen dat SP.A en Groen niet meer kunne profiteren van deze groep keizers maar voor deze partijen zal het meer een zaak worden hoe zij de stemmen onderling verdelen en de PVDA onder de kiesdrempel houden.

Aan de rechterzijde zal Vlaams Belang proberen garen te spinnen uit de meer gematigde koers die N-VA vaart sinds de oproep van De Wever aan Wallonië. Maar doordat een groot deel van de Vlaams-Nationalistische kiezers uit tactische redenen toch eerder voor N-VA kiezen zal dit eerder beperkt blijven.

Het vergrootglas zal in deze laatste dag expliciet op de partijleiders zijn gericht. Voor kiezers die onbeslist de laatste dagen van de kiesstrijd aanvatten kan het imago van de leiders van de partij een cruciale rol spelen in de doorslag voor de partijkeuze. Een "slip of the tongue" kan plots de partij enkele procent punten verlies op leveren en een goede "one-liner" winst.

In de laatste uren voor de stembusgang wordt elke stem van tel. De begrafenis van Dehaene heeft de campagne wat gebroken, maar het kopstukkendebat enkele uren nadien toonde dat de campagne tot op het einde op het scherp van de snee gevoerd zal worden.

Lees meer over:

Onze partners