Dave Sinardet: 'Gwendolyn Rutten mag bloemen sturen naar Benoît Lutgen'

22/07/14 om 16:19 - Bijgewerkt om 16:33

'Het zegt veel over ons federaal systeem dat een 'neen' van een Waalse partij op federaal niveau ervoor zorgt dat een Vlaamse partij op regionaal niveau toch kan meeregeren', reageert politicoloog Dave Sinardet (VUB) op het Vlaams regeerakkoord tussen N-VA, CD&V én Open VLD.

Dave Sinardet: 'Gwendolyn Rutten mag bloemen sturen naar Benoît Lutgen'

Gwendolyn Rutten (Open VLD), Wouter Beke (CD&V) en Bart De Wever (N-VA) © BELGA

N-VA, CD&V en Open VLD vormen de nieuwe Vlaamse regering. "Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten mag bloemen sturen naar CDH-voorzitter Benoît Lutgen. Het zegt veel over ons federaal systeem dat een 'neen' van een Waalse partij op federaal niveau ervoor zorgt dat een Vlaamse partij op regionaal niveau toch kan meeregeren", zegt politicoloog Dave Sinardet (Vrije Universiteit Brussel).

1. Komt N-VA als grote winnaar uit de bus? Want inhoudelijk hebben ze een centrumrechtse regering én bovendien wilde de partij eerst een regionale en dan pas een federale regering vormen.

Dave Sinardet: "N-VA is niet de enige grote winnaar. Misschien zal de partij het voorstellen alsof het Vlaamse niveau nu bepaalt wat er federaal gebeurt, maar eigenlijk is het omgekeerde gebeurd. Om een federale regering mogelijk te maken werd de Vlaamse formatie opengebroken, omdat Open VLD federaal enkel wou meespelen als ze ook in de Vlaamse regering mochten."

"Het is meestal te simplistisch om politieke evoluties in termen van winnaars en verliezers te duiden. Eigenlijk is er niet één grote overwinnaar. Alle partijen hebben iets binnengehaald. Doordat Open VLD het been stijf hield, regeert de partij nu toch mee op de twee niveaus. Voorzitster Gwendolyn Rutten mag bloemen sturen naar CDH-voorzitter Benoît Lutgen. Dankzij zijn federale 'non' komt Open VLD nu toch in de Vlaamse regering. Het is grappig dat het 'neen' van een Waalse partij op federaal niveau ervoor zorgt dat een Vlaamse partij van een andere familie nu toch meeregeert op regionaal niveau. Het toont aan hoe de verschillende formaties in ons federaal systeem met elkaar verbonden zijn."

2. Welke toegevingen heeft N-VA aan CD&V moeten doen om de christendemocraten aan boord te houden?

Sinardet: "Het lievelingsscenario van CD&V was een federale regering met N-VA, MR en CDH en zonder Open VLD. Zo zou N-VA gedwongen worden om verantwoordelijkheden op te nemen. Bovendien zou CD&V daarin haar geliefde middenpositie kunnen innemen. Voor het tegenhouden van bepaalde te rechtse maatregelen die ze niet verkocht krijgt aan haar eigen achterban zou de CD&V zich kunnen verschuilen achter CDH, net zoals ze dat vroeger regelmatig deed achter de PS. Als er dan kritiek kwam van werkgeverskringen kon de CD&V naar een nog linksere partij in de coalitie verwijzen, de CDH dus. Bovendien kon CD&V in die constellatie makkelijk de premier claimen."

Delen

In ruil voor het toelaten van Open VLD in Vlaams regering heeft CD&V heel wat binnengehaald. Zo krijgt de partij de sleutelposten Onderwijs en Welzijn.

Dave Sinardet

"Toen CDH neen zei op de nota De Wever, bleven er nog twee mogelijke scenario's over. Enerzijds de 'Zweedse' coalitie, of anderzijds een klassieke tripartite want een regering met zowel N-VA als PS was naar alle waarschijnlijkheid onmogelijk. Nu blijkt dat CD&V toch nog liever wou vermijden om Vlaams mét en federaal zonder N-VA te regeren en dus het naar hun mening minst slechte, 'Zweedse' scenario koos, ook al moest ze daarvoor Open VLD in de Vlaamse regering toelaten."

"Maar ook in ruil daarvoor lijkt CD&V nog wat te hebben binnengehaald. Zo krijgt de partij de sleutelposten Onderwijs en Welzijn. Vooral Onderwijs was erg begeerd bij N-VA. Of er afspraken zijn rond Kris Peeters is voorlopig nog niet duidelijk. Het zou kunnen dat hij de premierpost is beloofd. Open VLD krijgt vermoedelijk Media en Cultuur, posten die N-VA ook wel wilde.

3. Ligt de weg voor een Zweedse coalitie nu helemaal open?

Sinardet: "Alle blokkeringen lijken weggenomen. Enerzijds is CD&V bereid mee in het verhaal te stappen en anderzijds is de eis van Open VLD om deel uit te maken van de Vlaamse regering ingewilligd. Intussen heeft MR al laten weten unaniem akkoord te gaan om de gesprekken met deze partners aan te gaan. Aanvankelijk hoopten de Franstalige liberalen nog mee te kunnen regeren op regionaal niveau, Charles Michel heeft in het begin van zijn opdracht daarnaar nog gepolst bij de PS. Maar toen de Waalse en Brusselse regeringen werden gevormd zonder MR, krompen de opties voor de Franstaligen liberalen. Een alternatief om toch nog deel uit te maken van een federale regering, was een tripartite, maar het was niet uitgesloten dat dit ook een pentapartite zou kunnen worden, met vijf dus, zonder de MR. Daardoor bleek dit scenario toch nog het interessantste voor de partij."

"Er moet nu natuurlijk nog wel inhoudelijk onderhandeld worden over een federaal akkoord. Als die Zweedse coalitie er komt, wordt het sowieso een boeiende periode omdat we een ongezien scenario krijgen. Een nieuwe situatie waarbij er langs Franstalige zijde maar één partij meeregeert, en waarbij er geen bruggen zijn naar de Franstalige regeringen, terwijl alle regeringen toch veel zullen moeten samenwerken. In een particratie als België dreigt dat dus een strijd te worden tussen Franstalige partijen met de regeringen waarin ze zitten als middel. Niet meteen het meest stabiele scenario."

Onze partners