Belgische partijen niet op één lijn over Syrië

04/09/13 om 16:51 - Bijgewerkt om 20:08

De verschillende partijen in het federale parlement zitten lang niet allemaal op één lijn over een gepaste reactie op de beschuldigingen van chemisch wapengebruik in Syrië.

Belgische partijen niet op één lijn over Syrië

© BELGA

De verschillende partijen in het federale parlement zitten lang niet allemaal op één lijn over een gepaste reactie op de beschuldigingen van chemisch wapengebruik in Syrië. Iedereen vraagt extra bewijzen, maar onder meer over de nood aan een VN-mandaat voor militaire actie lopen de meningen uiteen. Ook binnen de meerderheid. Open VLD pleit als enige onomwonden voor een militaire actie.

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) en diens Defensiecollega Pieter De Crem (CD&V)stonden het parlement voor het eerst te woord over het mogelijk chemisch wapengebruik in Syrië. België eist extra bewijzen en doet militair sowieso niet mee zonder VN-mandaat.

Niettemin 'zouden we toch het nodige begrip moeten kunnen opbrengen' als de VS en andere bondgenoten wel militair zouden ingrijpen buiten de VN om, zei CD&V-minister De Crem. 'Als trouwe bondgenoot komt het ons toe ons niet te desolidariseren van bondgenoten die in een mogelijke 'coalition of the willing' bereid zijn de gepaste boodschap te geven aan Syrië.'

Vincent Van Quickenborne (Open VLD): 'Met VN als het kan, zonder als het moet'

Belgische partijen niet op één lijn over Syrië

© Belga

De nood aan een VN-mandaat is ook niet voor alle partijen even absoluut. Open VLD-Kamerlid Vincent Van Quickenborne wil onomwonden dat België zich bij voldoende bewijs ook duidelijk achter een aanval schaart. 'Met de VN als het kan, zonder als het moet', aldus de liberaal, die wel aandrong op een zo groot mogelijk draagvlak. 'De vraag is of we het ons kunnen permitteren om niets te doen.'

Gerald Kindermans (CD&V): 'Voorkeur voor akkoord van VN-Veilihgeidsraad'

Gerald Kindermans (CD&V)

Gerald Kindermans (CD&V) © BELGA

CD&V'er Gerald Kindermans was minder uitgesproken, maar hield het toch ook op 'bij voorkeur met akkoord van de VN-Veiligheidsraad'. Massaslachtingen met chemisch wapentuig kunnen niet zonder gevolg blijven, maar inmenging in de Syrische burgeroorlog moet uiteraard vermeden worden, klonk het.

CDH-collega Georges Dallemagne onderstreepte dan weer dat 'het internationaal recht verder gaat dan een mandaat' van de Veiligheidsraad alleen. 'Dat is ook het humanitair recht', verwees hij onder meer naar de 'responsibility to protect' dat de VN in 2005 vorm gaven.

Dirk Van der Maelen (SP.A): 'VN-resolutie is absolute voorwaarde , ook in regeerakkoord'

Belgische partijen niet op één lijn over Syrië

© Belga

Voor coalitiepartner SP.A blijft een VN-resolutie echter 'een absolute voorwaarde'. Chemisch wapengebruik is een overtreding en een flagrante inbreuk op het internationaal recht, 'maar die mag niet beantwoord worden met een nieuwe inbreuk', vindt Dirk Van der Maelen. De socialist wees daarbij fijntjes op het federale regeerakkoord, dat duidelijk stelt dat militaire interventies slechts kunnen mits VN-mandaat. Hij vreest ook dat een militaire interventie een oplossing voor Syrië niet dichterbij zal brengen.

Wouter De Vriendt (Groen): 'Parlement zal pas ingelicht worden als eerste F-16's al in lucht hangen'

Belgische partijen niet op één lijn over Syrië

© Image Globe

Oppositiepartij Groen toonde zich 'bezorgd' om die 'onderhuidse verdeeldheid binnen de meerderheid'. Kamerlid Wouter De Vriendt wil dan ook 'absoluut' dat de gemengde parlementscommissie opnieuw samenkomt indien er een vraag om Belgische steun komt.

Minister Reynders beperkte zich er echter toe te stellen dat de regering 'zich zal houden aan de grondwet', die het parlement geen instemmingsrecht geeft. De Vriendt vreest dan ook dat de volksvertegenwoordigers 'pas zullen worden ingelicht wanneer de eerste C130's of F-16's al in de lucht hangen'.

Groen zelf gelooft alvast niet in een militair ingrijpen. De partij wil daarom dat de regering zich uitdrukkelijk uitspreekt tegen een militaire interventie. 'Er moet een einde komen aan de oorlog, maar dat is niet het doel van de Amerikaanse interventie en zal dus ook niet de uitkomst zijn', argumenteerde Eva Brems, die vreest dat een aanval het lijden van de Syrische bevolking zelfs nog kan doen toenemen.

Peter Luyckx (N-VA): 'Halfbakken militaire tussenkomst zal tot meer geweld leiden'

Ook N-VA stelde zich terughoudend op. 'Een halfbakken militaire tussenkomst zal alleen maar tot meer geweld en meer gruwel leiden', vreest Peter Luyckx. 'Niemand kan verzekeren dat het Assad-regime, als het zich in nauwe schoentjes bevindt, niet nog meer van deze verschrikkelijke wapens zal inzetten.'

Tegelijk wil N-VA ook niet 'dat het ene moorddadige regime wordt vervangen door het andere'. De kans bestaat immers dat de rebellen de door een aanval verzwakte frontlinies breken en een bloedbad zouden aanrichten tegen het regime en enclaves.

Jean-Marie Dedecker: 'Blijf weg uit godsdienstoorlog'

Belgische partijen niet op één lijn over Syrië

Jean-Marie Dedecker

'Blijf weg uit die godsdienstoorlog', klonk het ook bij Jean-Marie Dedecker van LDD. Hij sprak van een eeuwenlange strijd tussen soennieten en sjiieten, 'waar we niet in mee moeten gaan, ook niet met een VN-mandaat'. Dedecker kan er met zijn verstand ook niet bij waarom België plots zou gaan strijden aan de zijde van extremisten en salafisten. 'Dat is een kruitvat waar we uit moeten blijven.


Vlaams Belanger Filip Dewinter riep de regering tot slot op 'eindelijk eens de eigen en Europese belangen te dienen'. Voor hem betekent dat 'neutraliteit, niet slaafs aan het handje lopen van Hussein Barack Obama'.

Stap na stap werken

De kans op een VN-resolutie blijft klein, gezien de tegenstand van China en Rusland. Of België een militaire interventie zou steunen indien die er toch komt, daar wilden Reynders en De Crem niet op vooruitlopen. 'Op de vragen met 'indien' of 'als' zullen we niet antwoorden, dat is onmogelijk. We proberen stap na stap te werken', aldus Reynders.

Over die eerstvolgende stappen bestaat binnen de meerderheid alvast geen onenigheid, onderstreepte de liberaal. Zo veroordeelt ons land elk gebruik van chemische wapens, wacht het de bevindingen van de VN-experten af en dringt het aan op extra uitwisseling van inlichtingen en bewijzen. Dat moet enerzijds de druk op Rusland en andere bondgenoten van Syrië helpen opvoeren, maar anderzijds ook de VN-Veiligheidsraad 'haar verantwoordelijkheid doen opnemen'.

Humanitaire rol voor België

Waar zowat alle partijen het nog over eens waren, was de belangrijke rol die België kan spelen op humanitair vlak. Reynders beklemtoonde in dat verband nog dat België sinds de start van het conflict ijvert voor vrije medische toegang in Syrië en rechtstreeks ook al 9 miljoen euro uittrok voor humanitaire hulp, vooral in de buurlanden.

Minister van Defensie Pieter De Crem (CD&V) tijdens de Kamerbespreking over Syrië.

Minister van Defensie Pieter De Crem (CD&V) tijdens de Kamerbespreking over Syrië. © Belga

Defensieminister De Crem onderstreepte tot slot dat het Belgisch leger 'op geen enkele wijze gevraagd is om ook maar iets te gaan doen en ook niet in een fase zit om dat aanbod te stimuleren'. 'Er is geen enkel scenario dat noch in het formalisme, noch in het informele wordt voorbereid', besloot hij.

Lees meer over:

Onze partners