De faalangst van formateur Elio Di Rupo (PS) staat volgens Rik Van Cauwelaert structurele hervormingen in de weg. © Belga

Rik Van Cauwelaert, directeur van Knack, ziet het begin van het einde naderen. “De internationale druk op België is serieus aan het toenemen,” zegt Van Cauwelaert in De Ochtend op VRT-radio.

Volgens Van Cauwelaert durft formateur Elio Di Rupo (PS) niet de stappen nemen die hij moet nemen. “We zitten te kijken naar geneuzel over een miljoen euro. Zo’n beslissingen nemen ze in bedrijven in een kwartier. Aan de onderhandelingstafel doen ze daar uren over.”

“Toenmalig premier Jean-Luc Dehaene (CD&V) durfde wel die stappen nemen. En hij deed dat samen met de socialisten. Die steunden dat ook. Di Rupo zou net als Dehaene met een indexsprong miljarden kunnen verdienen. Het is mogelijk, maar de faalangst van Di Rupo staat in de weg.”

Waar de onderhandelaars nu over praten, zoals de vliegtuigtaks en belastingen heffen op bedrijfswagens, is te licht, meent Van Cauwelaert. “Die sixpack van Europa is geen vrijblijvend advies,” waarschuwt hij. “Dat is een eisenbundel.”

Van Cauwelaert begrijpt dan ook de kritiek van de liberalen, dat er niet gepraat wordt over structurele maatregelen. “Het is vooral de MR die daar op hamert. Zij hebben natuurlijk al een hoge prijs betaald, met de splitsing van hun partij. Open VLD dekt zich een beetje in.”

Van Cauwelaert: ‘België nadert het punt waarop de schulden onbetaalbaar worden’

Stel dat een akkoord bereikt wordt, kan het dan snel gaan? “Ook al kunnen de maatregelen aan elkaar geplakt worden, dan moet dat eerst nog naar het parlement en verschillende commissies. Tegen dan zijn we midden 2012.”

En die tijd hebben we niet, denkt Van Cauwelaert: “België nadert een punt waarop de schuld onbetaalbaar wordt. Het gevaar is reëel dat we weer in de situatie van de grote paniek uit 2008 terechtkomen. De internationale druk is serieus aan het toenemen. Binnenkort moet België een beroep doen op de Europese Centrale Bank (ECB): die zal Belgische schuldpapier uit de markt moeten kopen. Dat is het begin van het einde en dat moment komt dichtbij.”

Van Cauwelaert: ‘We zien nu de gevolgen van de ‘schitterende aanpak’ in 2008’

Over 2008 is Van Cauwelaert minder positief dan aftredend premier Yves Leterme (CD&V), die volhoudt dat de regering de financiële crisis toen goed heeft aangepakt. “Arco en dergelijke werden toen zwaar onder druk gezet. Van die zogenaamde ‘schitterende aanpak’ zien we nu de gevolgen. Ik vraag mij af waarom de alarmmechanismen niet gewerkt hebben. Ik zou graag eens een document zien van Jean-Paul Servais, van toezichthouder FSMA, aan de Nationale Bank. Dat beroepsgeheim waar ze zich op beroepen is flauwekul.”

Van Cauwelaert: ‘Noodregering zonder Di Rupo nodig’

Wat moet België doen? Nieuwe verkiezingen of een regering van technocraten vormen, zoals in Griekenland en Italië het geval is? “Verkiezingen zonder eerst maatregelen te nemen, zijn gevaarlijk. Eerst hebben we maatregelen zoals een aanpassing van de index en de energieprijzen nodig. Daarna moet een noodregering gevormd worden. Voor de plannen daarvoor kunnen we bij de Nationale Bank en het Planbureau aankloppen. We moeten terug naar de bron.”

Voor die noodregering kijkt Van Cauwelaert niet naar louter apolitieke technocraten. “In de verschillende politieke families zijn mensen te vinden. Philippe Moreaux uit de PS bijvoorbeeld: wat je ook van die man vindt, hij durft beslissingen nemen. Ook al moet de partij daarvoor betalen. Jean-Luc Dehaene ook. Bij de SP.A heb je iemand als Frank Vandenbroucke, maar die is er helaas niet meer bij.”

Zit er iemand aan de onderhandelingstafel die in zo’n noodregering kan? “Neen. Didier Reynders (MR) durft ook beslissen, maar dan in slechte zin.” En wat met de formateur? “Die hoort daar niet bij. Hij heeft zijn reputatie verknald, elke dag ziet hij er slechter uit als formateur.” (SD)