Jan De Meulemeester
Jan De Meulemeester
Politiek journalist bij VTM
Opinie

29/09/14 om 07:28 - Bijgewerkt om 07:28

'Als Kris Peeters in Brussel niet aan de bak komt, dan is hij welkom in de Antwerpse haven'

De speculatie dat co-formateur Kris Peeters (CD&V) de politiek vaarwel zou zeggen om de volgende CEO te worden van het Antwerps Havenbedrijf, is in de Wetstraat begraven, maar in de havengemeenschap niet.

'Als Kris Peeters in Brussel niet aan de bak komt, dan is hij welkom in de Antwerpse haven'

Kris Peeters (CD&V) © BELGA

Het gerucht van vier weken geleden dat co-formateur Kris Peeters (CD&V) de politiek vaarwel zou zeggen om de volgende CEO te worden van het Antwerps Havenbedrijf, valt in goede aarde bij ondernemers in en rond de haven. In de Wetstraat is de speculatie over Peeters' havenambitie ondertussen alweer begraven, maar in de havengemeenschap niet: Peeters zou het perfecte profiel hebben om de Vlaamse maritieme sector meer en beter op de kaart te zetten.

Broodje aap

Vrijdag nog eens gecheckt: de woordvoerder van co-formateur Kris Peeters deed het haven-scenario nogmaals af als een broodje-aapverhaal. Nu een onevenwichtige machtsverhouding in de MR tussen de groep-Reynders en de groep-Michel het premierschap van Charles Michel bedreigt, speculeren sommigen in de Wetstraat ondermeer over een terugkeer van Peeters als kandidaat-premier. En zo lang Peeters' kansen en ambities in de Wetstraat groot zijn, kan zijn partij beter niet spreken over een exit richting de privésector. Het traject dat Kris Peeters momenteel volgt leidt ook nog steeds richting een politieke topjob, zoals het vicepremierschap. Maar we kregen de voorbije maanden in de politiek al veel verrassingen...

De haven leiden was slechts een speculatie, en het is dat nu nog steeds. Maar het bereikte nationale media en op die manier de stakeholders van de haven van Antwerpen. Kris Peeters zou een meerwaarde kunnen betekenen voor de havenindustrie, in twee richtingen: binnenlands in Vlaanderen als bekende figuur die de haven een gezicht kan geven, buitenlands als ex-regeringsleider, hetgeen enig ontzag ontleent.

Onbekend is onbemind

Is het besef van het economisch belang van de Antwerpse haven wel een sterk gemeengoed in heel Vlaanderen? De scheepstrafiek zorgt voor bijna 10 procent van het Vlaamse bbp. Het is na Rotterdam de grootste haven van Europa. De totale tewerkstelling van enkel de havenactiviteit is in Vlaanderen goed voor 6,3 procent. Met ongeveer 10 miljard euro toegevoegde waarde kom je aan het bedrag dat Vlaanderen jaarlijks aan onderwijs toekent. 150.000 mensen werken direct en indirect voor de haven. Als je trouwens de andere havens meetelt, kan je zelfs stellen dat Vlaanderen economisch een maritieme natie is.

Ondanks die cijfers is deze Vlaamse economische motor vrij afwezig in het publieke debat. De haven haalt het grote nieuws slechts sporadisch, en dan vooral met randverhalen die een negatieve connotatie hebben, zoals een loodsenstaking, de Oosterweelverbinding of de sluiting van fabrieken zoals Opel. Ook op micro-niveau is het stil: nu ik een jaar in Antwerpen woon, merk ik dat onder de stedelingen de haven - behalve dan als werkgever - nogal afwezig is in de geesten. Historisch komt dat door de Grote Doorsteek sinds de Tweede Wereldoorlog: het uitbreiden van dokken en industrie richting de Schelde-oevers in het noorden, ver weg van de historische binnenstad. Je kan Antwerpenaar zijn zonder ooit één containerschip te zien lossen.

Mister Flanders, Mister Port

De haven in Vlaanderen kan dus best een nationaal gezicht gebruiken, een imago, een woordvoerder. Hier lijkt een figuur zoals Kris Peeters van pas te komen. Zeg maar: er is enthousiasme voor een Karel Van Eetvelt (Unizo) of Jo Libeer (VOKA) van de Antwerpse havensector. Peeters heeft de ervaring, opgedaan bij Unizo, weliswaar een interprofessionele organisatie. Maar een specifieke sector die zo belangrijk is als de maritieme, kan gediend zijn met een eigen ambassadeur. Kris Peeters wist Mister Flanders te worden en blinkt - soms te veel - uit in public relations. Hij is dus best wel in staat om te spreken namens de havengemeenschap, als CEO én ook als publiek aanspreekpunt voor nationale media, politici en andere economische sectoren.

Ook in het buitenland ziet men een voormalige regeringsleider graag komen. Vooral in de belangrijke Aziatische groeilanden rollen ze daar een rode loper voor uit. Peeters is als minister-president ook minister van Havens geweest. Als MP heeft hij ijverig gelobbyd voor Antwerpen, in het bijzonder in China. Belangrijk, want wie in de haven rondloopt kan niet naast de Chinese namen en logo's kijken.

Een CD&V-bedrijf

Het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen wordt sinds 1992 geleid door Eddy Bruyninckx (62). Als Kris Peeters werd getipt als havenbaas dan gaat het over de opvolging van Bruyninckx, die binnen twee jaar met pensioen gaat. Het havenbedrijf beheert met 1.650 werknemers de havensite: van kaaitoezichters en sleepbootkapiteins tot marketeers en boekhouders. De raad van bestuur is een voornamelijk politiek orgaan met Antwerpse gemeenteraadsleden. Voorzitter is CD&V-havenschepen Marc Van Peel, en ook CEO Eddy Bruyinckx is van CD&V-signatuur - wat niet verhinderde dat hij politiek de voorbije jaren steeds meer tegenwind ervoer, ook vanuit de eigen partij.

We zijn in ons land niet vertrouwd met regeringsleiders die na de Wetstraat een actieve carrière aan- of hervatten in de private sector - benevens dan het opnemen van stille bestuursmandaten. De Nederlandse oud-premier Jan Peter Balkenende ging aan de slag bij het adviesbureau Ernst&Young, de Britse Tony Blair bij de bank JP Morgan. Ze verdienen daar trouwens veel meer dan in de politiek. Onze oud-premiers blijven wél voor hun partij werken, bij Buitenlandse Zaken of in de Europese Unie. Yves Leterme (CD&V) vertoeft na de OESO nu in Zweden, bij een intergouvernementele organisatie. Kris Peeters is slechts 52, en daarmee jonger dan bijvoorbeeld de voorbije Belgische premiers, op het moment dat ze afzwaaiden, net na hun politiek hoogtepunt.

Welkom in Antwerpen

De Scheldebocht van Peeters is reeds genomen na het opgeven van zijn kandidaat-premierschap: hij blijft tot nader order in de politiek. Maar dat is geen onvoorwaardelijke toestand. Peeters is emotioneel in staat vrij bruusk te breken met de Wetstraat. Hij heeft dat voor de verkiezingen ook te kennen gegeven: hij wilde het minister-presidentschap, of niets.

Op de evidente journalistieke vraag, kort voor 25 mei, wat hij zou doen indien hij geen MP zou worden, liet hij eens verstaan niet te kunnen antwoorden: het zou zijn eigen voortbestaan als politicus tot een campagnethema van de CD&V gemaakt hebben. Vier maanden later, zo lang de federale formatie nog duurt en we niet weten wie welke minister wordt, klinkt het in Antwerpen: als Peeters in Brussel niet aan de bak komt, dan is hij hier welkom.

Onze partners