"Alle EU-landen beseffen dat dit gedeelde verantwoordelijkheid is"

05/09/15 om 16:02 - Bijgewerkt om 16:02

Als de vergadering van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken vrijdag en zaterdag iets heeft duidelijk gemaakt, dan wel dat alle 28 lidstaten beseffen dat de vluchtelingencrisis een gedeelde verantwoordelijkheid is waarvoor een gemeenschappelijke oplossing moet worden gezocht. Dat heeft Federica Mogherini, de Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlands Beleid van de EU, na afloop gezegd.

"Alle EU-landen beseffen dat dit gedeelde verantwoordelijkheid is"

Federica Mogherini, Europese minister van Buitenlandse Zaken © REUTERS

Op het halfjaarlijkse informele overleg van de buitenlandministers worden doorgaans geen concrete beslissingen genomen. Ook nu, in Luxemburg, ging het veeleer om een therapeutische sessie om de neuzen in dezelfde richting te krijgen. De vluchtelingencrisis ging er met alle aandacht lopen.

"Bij iedereen rond de tafel leeft het gevoel dat er íéts moet gedaan worden. Alleen is de vraag: wát? ", liet een Europese diplomaat zich nog tijdens de vergadering ontvallen. Er werden heel wat ideeën gelanceerd: over de spreiding van asielzoekers, over een versterking van het ruimere Europese migratiebeleid, maar ook over de verdediging van de buitengrenzen.

Woensdag zal Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker een nieuw migratie- en asielplan op tafel leggen, nadat zijn eerder voorstel voor de verplichte spreiding van 60.000 asielzoekers op fel verzet is gestoten. In de dagen en weken nadien moeten de EU en haar lidstaten concrete oplossingen uitwerken.

Op maandag 14 september komen de Europese ministers van Binnenlandse Zaken, die bevoegd zijn voor asiel en migratie, in Brussel bijeen. Mogherini en de Luxemburgse buitenlandminister Jean Asselborn hopen dat er dan al een eerste, concrete stap in de goede richting kan worden gezet. Er is ook sprake van een gemeenschappelijke vergadering van de ministers van Binnenlandse en Buitenlandse Zaken begin oktober om het probleem van de westelijke Balkanroute aan te pakken. Ook op de Europese top van 15 en 16 oktober zal de vluchtelingencrisis ongetwijfeld een van de hoofdpunten worden, terwijl op 11 en 12 november de Europese staatshoofden en regeringsleiders in de Maltese hoofdstad Valletta een migratietop organiseren met Afrikaanse en andere betrokken derde landen. "Maar we mogen niet zomaar vergaderingen organiseren, we moeten aan oplossingen werken", waarschuwde Asselborn.

Het debat in Luxemburg heeft volgens Federica Mogherini duidelijk gemaakt dat het afgelopen is met de "blame game". "Iedereen beseft dat we een mechanisme moeten vinden om de verantwoordelijkheid te delen", vatte ze samen. Dat de visies nog sterk uiteenlopen, bewees de mededeling van de vier Visegrad-landen (Hongarije, Polen, Tsjechië en Slovakije), die vrijdag zeiden zich te blijven verzetten tegen een bindende verdeelsleutel voor de spreiding van asielzoekers, terwijl Frankrijk en Duitsland de forcing voeren voor zo'n systeem.

Mogherini wees er fijntjes op dat in Turkije miljoenen vluchtelingen uit het Midden-Oosten worden opgevangen, "terwijl hier in het rijke Europa ministers ruzie maken over de verdeling van 60.000 vluchtelingen". Het is aan de lidstaten om hun verantwoordelijkheid te nemen, vindt ze. Mogherini en Asselborn haalden tevens de morele plicht van Europa aan om de vele vluchtelingen te helpen. "Iedereen die, zoals de Conventie van Genève dat definieert, vervolgd wordt, mag op onze deur kloppen en wij moeten die deur opendoen", verwoordde Asselborn het. Mogherini sprak tegen dat het hoofdzakelijk om economische migranten zou gaan. "Dit zijn vluchtelingen, tegenover wie wij morele en juridische verplichtingen hebben."

Het is niet correct om de huidige situatie als een noodsituatie te omschrijven, zei Mogherini. "Dit gaat niet meer weg. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje. Over drie maanden kunnen het andere EU-landen zijn die met een plotse toevloed kampen, over zes maanden kunnen nog andere landen aan de beurt zijn." (WK)

Onze partners