Aanzet tot Vlaamse grondwet is klaar

23/05/12 om 19:49 - Bijgewerkt om 19:49

De Vlaamse meerderheidspartijen hebben een Handvest voor Vlaanderen klaar. Vlaanderen is de eerste deelstaat in Europa die met het Europees Handvest een eerste aanzet tot een eigen grondwet heeft.

Aanzet tot Vlaamse grondwet is klaar

© Belga

De Vlaamse meerderheidspartijen CD&V, sp.a en N-VA hebben een Handvest voor Vlaanderen klaar, een basistekst met grondrechten die de Vlaamse samenleving kenmerken. Het Handvest is de aanzet tot een eigen Vlaamse grondwet.

De meerderheidspartijen nodigen de oppositiepartijen uit om de tekst mee te onderschrijven, maar die zijn er niet over te spreken dat ze niet bij de opmaak ervan betrokken zijn.

Vlaamse grondwet
Vlaamse politici zoeken al decennia naar een soort Vlaamse grondwet. In de vorige legislatuur dienden verschillende partijen toen een voorstel in, maar tot een consensus kwam het nooit.

De meerderheidspartijen hebben nu wel een tekst klaar. Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) heeft het over een "identiteitskaart van Vlaanderen, met een tijdloos karakter". De tekst neemt vooral de rechten en vrijheden over van het Europees Handvest van de grondrechten en aan de Belgische grondwet. "We zijn de eerste deelstaat in de Europese Unie die het Europees Handvest implementeren. Dit is een uniek moment", zegt Peeters.

Natie
Hoewel het woord "natie" in de preambule staat, is de tekst geen echte grondwet of onafhankelijkheidsverklaring. "Zo'n basistekst voor een deelstaat is niet uitzonderlijk. Alle Duitse deelstaten hebben er een", zegt CD&V-fractieleider Ludwig Caluwé.

N-VA-fractieleider Kris Van Dijck ziet het Handvest als een "statement" tegen het negatieve beeld dat sommigen over Vlaanderen in het buitenland.

Sociale entiteit
De sp.a wijst vooral op de sociale punten uit de tekst. "Vlaanderen is hiermee verankerd als sociale entiteit", zegt fractieleider Bart Van Malderen. De meerderheidspartijen roepen de oppositiepartijen op om de tekst mee te onderschrijven. Die hebben al negatief gereageerd, omdat ze bij de uitwerking ervan niet betrokken waren.

Open Vld was dat een tijdlang wel, maar de liberalen moesten tot hun verbazing vaststellen dat de meerderheid eenzijdig een tekst voorstelde. Het Vlaams handvest vergt een zo breed mogelijk politiek draagvlak. De holderdebolderwijze waarop de Vlaamse regering het vandaag aan de pers voorstelt geeft dit handvest een valse start. Dat is zeer betreurenswaardig. Het getuigt van een voortdurend misprijzen voor al wie niet behoort tot haar eigen tijdelijke meerderheid." Dat zegt Sas van Rouveroij, fractieleider van Open Vld.

Medewerking Open VLD
Maanden geleden kreeg Sas van Rouverij naar eigen zeggen van de minister-president de vraag om mee te werken aan het handvest. De bemerkingen van de liberale fractie werden overgemaakt. "De minister-president omschreef de liberale bemerkingen als zeer constructief en zou die voorleggen aan de coalitiepartners. Daarna zou de minister-president terugkoppelen om verdere afspraken te maken."

Dat laatste is volgens van Rouveroij nooit gebeurd, hoewel Kris Peeters in Villa Politica stelde dat de toevoegingen van Open Vld in het document werden opgenomen.

"In de Vlaamse regering blijkt maandenlang gebakkeleid te zijn geweest tussen de meerderheidspartijen over het woordje 'natie'. Toen er uiteindelijk een akkoord uit de bus kwam in de schoot van de verdeelde Vlaamse regering, besliste die de tekst zo snel mogelijk te communiceren", zegt van Rouveroij. "Daarbij negeerde ze zonder verpinken de gemaakte afspraken met Open Vld. Als voorbeeld voor de waarden waarvan dit handvest de uiting moet zijn, kan dit alvast tellen", luidt het bij de liberalen.

Tand des tijds
"Een handvest is een basisdocument voor onze Vlaamse samenleving. Derhalve moet het de tand des tijds kunnen doorstaan en dus een meerderheid - die per definitie tijdelijk is - kunnen overstijgen. In die zin is en blijft Open Vld dit initiatief genegen. Volgende dinsdag op de fractievergadering, als we de tekst rustig hebben kunnen nalezen, zal mijn fractie haar standpunt over dit handvest bepalen", besluit van Rouveroij.

Valse start
Groen vindt het niet kunnen dat de meerderheidspartijen in het Vlaams parlement niet te rade zijn gegaan bij de oppositie. "Deze manier van werken is schandelijk", zegt Groen-fractieleider Filip Watteeuw. Hij heeft het over een "valse start. Een trieste manier van werken".

"Zo'n Handvest moet er voor alle burgers zijn. Je zou verwachten dat alle partijen erbij zouden worden betrokken en dat er in het parlement zou worden gezocht naar een evenwicht dat door iedereen wordt gedragen", hekelt Watteeuw.

Nationalistische wind
De voorzitter van het Waals parlement, Patrick Dupriez (Ecolo), is niet verontrust door het Vlaamse initiatief voor een Handvest voor Vlaanderen te schrijven. Zonder de inhoud van het handvest te kennen, vindt hij dat het initiatief niet verrassend is, gezien de nationalistische wind die door het noorden van het land waait.

Hij hoopt desalniettemin dat een en ander geen belemmering zal vormen voor het lopende institutionele proces dat tot de zesde staatshervorming moet leiden.

"Het heeft geen zin om zich gekwetst te voelen door iets dat verwacht kon worden. Er kan in het belang van iedereen tegelijk gepleit worden voor sterkere gewesten en voor een goed functionerend België.

We zitten momenteel in een ingewikkeld proces van een staatshervorming en het zou vervelend zijn als dat wordt verstoord", verklaarde hij in de wandelgangen van het Waals parlement.

Symboliek
De parlementsvoorzitter ziet zelfs enkele positieve punten in het Vlaamse initiatief, onder meer het onderschrijven van waarden zoals vrijheid, gelijkheid, verdraagzaamheid en solidariteit. "We moeten ons niet onmiddellijk aangevallen voelen door het initiatief", voegde Dupriez er nog aan toe.

Wallonië volgt een ander spoor dan Vlaanderen: "We zitten eerder in een logica van de concrete projecten, niet zozeer in deze van een symboliek rond identiteit". Patrick Dupriez verwijst onder meer naar het Marshallplan.

Vorige legislatuur legde de gewezen Waalse minister-president Jean-Claude Van Cauwenberghe (PS) wel een ontwerp van Waalse grondwet neer in het Waals parlement, maar dat project stierf een stille dood. Het kon slechts rekenen op de steun van enkele socialistische parlementsleden. (Belga/EE)

Onze partners