Tom   Vandyck
Tom Vandyck
Tot 2014 correspondent in de VS voor Knack.be
Opinie

07/11/12 om 08:38 - Bijgewerkt om 08:38

Barack Obama: Lof van de rustige vastheid

Barack Obama wint de Amerikaanse presidentsverkiezingen en behoedt de wereld voor erger. Niemand moet zich illusies maken: ook zijn tweede ambtstermijn wordt aartsmoeilijk.

Barack Obama: Lof van de rustige vastheid

© Reuters

Het is dus Obama. Oef. Amerika blijft een min of meer normaal land. Met Mitt Romney was dat geen vaststaand feit. Zelf zal hij wel een redelijk mens zijn, maar hij zat nu eenmaal in de greep van Jezusfreaks en Tea Party-extremisten.

Wat krijg je met Obama? Herman Van Rompuy's rustige vastheid, zeg maar. Geen avonturen in Iran. Geen doldrieste besparingen. Geen gemorrel aan abortus, voorbehoedsmiddelen, gelijk loon voor gelijk werk en andere vrouwenrechten.

De werkloosheid in de VS daalt al een paar jaar. De beurs is onder Obama verdubbeld in waarde. Met de bedrijfswinsten gaat het allang weer uitstekend. Als het aan dit tempo doorgaat, heeft Amerika tegen het einde van Obama's tweede ambtstermijn weer een min of meer normale economie.

In de voetsporen van Bill Clinton

Dat Obama niet de Verlosser is geworden waar velen hem vier jaar geleden voor hielden, was al lang duidelijk. Hij is dat trouwens nooit geweest. Obama is uiteindelijk gewoon een soort Bill Clinton: een centrumlinkse pragmaticus met een aantal gebreken als politicus, maar met nog meer talenten.

Let op mijn woorden: Clinton, die tijdens zijn eerste legislatuur net zo onder vuur lag als Obama, nam afscheid als een bijzonder geliefd man. Behoudens ongelukken zal het met Obama net zo gaan.

Om maar één ding te noemen: in 2014 is zijn ziektewet helemaal in voege. Geen Amerikaan zal nog terug willen. Betaalbare ziekteverzekering voor iedereen? Zodra iedereen aan den lijve ondervindt dat het echt niet tot communisme leidt, zal niemand het meer kwijt willen.

Makkelijk zal het anders niet worden voor Obama. Hoe geliefd Clinton ook was, je mag niet vergeten dat hij tijdens zijn tweede legislatuur net niet afgezet werd. Niet dat Obama zich zo gauw zou laten betrappen op een blowjob in het Oval Office, maar vijanden heeft hij volop.

Opluchting

Dit is geen uitzinnig feest zoals vier jaar geleden. Een zwarte president? We zijn het ondertussen wel gewend in dit land. We komen deze keer ook niet onder acht jaar George W. Bush uit gekropen en het ergste van de crisis is stilaan voorbij. Niet vergeten: in 2008 stond de wereld aan de rand van een nieuwe Grote Depressie. Nu is het nog steeds niet leuk, maar het ziet er een stuk beter uit dan toen.

Het gevoel dat vandaag overheerst, is opluchting. Obama is niet perfect, maar het had nog veel erger gekund.

De Republikeinse partij is zo radicaal geworden dat ze gevaarlijk is. Lui die geloven dat je de armen helpt door ze te straffen, dat de overheid per definitie het Kwaad is, dat oorlog een normaal instrument is van buitenlands beleid en dat er zoiets bestaat als een 'legitieme' verkrachting - je ziet ze liever niet aan het roer van 's werelds enige supermacht.

Dit is niet de Republikeinse partij van Eisenhower of Reagan. Die twee zouden vandaag niet eens door een Republikeinse voorverkiezing geraken omdat ze niet ultrarechts genoeg zijn.

Dat overigens tot scha en schande van heel Amerika. In een tweepartijenstelsel heb je nu eenmaal twee partijen nodig waar redelijk mee te praten valt.

Compromisbereidheid

Een tweede termijn voor Obama, dus. Verwacht er niet teveel van. De machtsverhoudingen in Washington zijn niet gewijzigd. De Republikeinen hebben nog steeds de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en een blokkeringsminderheid in de Senaat. Als ze dat willen, kunnen ze rustig verder gaan met hun obstructiepolitiek en blijft het land quasi-onbestuurbaar.

Wat dat hen opbrengt, is maar de vraag. Het Witte Huis hebben ze er alvast niet mee heroverd. In een land dat steeds gekleurder wordt, marginaliseren ze zichzelf steeds verder door zich op te stellen als de partij van knorrige blanken die terugverlangen naar een verleden dat nooit bestaan heeft. Je mag dan ook verhopen dat ze daar lessen uit trekken en enige compromisbereidheid gaan tentoonspreiden.

Meer dan genoeg te doen

Wat kan Obama doen de volgende vier jaar? Meer dan genoeg. Volgt u even?

De economie moet nog steeds beter gaan draaien, want de banengroei is net genoeg om de bevolkingsaangroei bij te houden. De overheidsfinanciën vertonen angstaanjagende gaten. De nieuwe ziektewet is een stap vooruit, maar voor verbetering vatbaar. Het immigratiebeleid moet hervormd worden. De openbare infrastructuur blijft een ramp. De scholen zijn beschamend. De armoede waarin een groot deel van de minderheden in de VS leven, is een beschaafd land onwaardig.

En dan zijn er dingen als klimaatverandering en het homohuwelijk, dat in steeds meer staten legaal is, bij deze verkiezing in een aantal staten voor het eerst door kiezers is gelegaliseerd in plaats van door rechters, en nu ook maar eens federaal geregeld moet worden. Dat zijn zaken die tegen de grenzen van het haalbare aan zitten, maar Obama moet niet meer opnieuw verkozen worden, dus hij heeft een stuk minder te verliezen.

Tom Vandyck

Onze partners