Urbain Vandormael
Urbain Vandormael
Blogt over de autosector
Opinie

09/10/12 om 08:32 - Bijgewerkt om 08:32

Kan Mercedes een versnelling hoger schakelen?

Europawijd werden sinds begin van dit jaar 7 procent minder nieuwe auto's verkocht. Dat zorgt voor oplopende verliezen bij de merken die het grootste deel van hun omzet in Europa realiseren. Maar ook constructeurs die sterk staan buiten Europa zien hun rendabiliteit verminderen. In feite is iedereen aan zet, ook Mercedes.

Kan Mercedes een versnelling hoger schakelen?

Mercedes-chef Dieter Zetsche heeft als eerste de kat de bel aangebonden. In een korte mededeling waarschuwt hij dat Mercedes de winstverwachtingen voor 2012 niet zal kunnen inlossen. Hij verwijst daarvoor naar de forse terugloop van de autoverkoop in Europa - min 7 procent tijdens de eerste negen maanden van het jaar.

Maar er is meer. In Azië en de BRIC-landen is er voor het eerst sprake van een stagnatie van de verkoop van luxeauto's. Dat is een dikke streep door de rekening van de Mercedes-chef die zijn merk almaar meer terrein ziet verliezen op BMW en Audi - nu ook buiten Europa. Terwijl de Audi-verkoop in China dit jaar met 33 procent boomde, bleef Mercedes steken op 9 procent.

Ook inzake rendabiliteit scoort Mercedes slechter dan zijn directe concurrenten. Dat is slecht nieuws voor Dieter Zetsche die in februari einde contract is. De aandeelhouders moeten zich dan uitspreken over zijn contractverlenging en het is koffiedik kijken of en hoeveel krediet hij nog heeft bij de grote shareholders. Bij herhaling heeft hij verkondigd van Mercedes opnieuw de nummer één te willen maken, maar voorlopig slaagt hij daar niet in.

Mercedes heeft weliswaar een ambitieus modellenoffensief ingezet, maar het is afwachten hoe de markt op de nieuwe modellen reageert. Mercedes wil af van zijn conservatief imago en zet in op innovatief design. Een automerk dat zijn vormgeving zo drastisch een andere richting uit stuurt, moet rekening houden met kritiek van de trouwe klanten.

Terzelfdertijd leert de ervaring dat je geen toekomst meer kunt bouwen op klantentrouw en dus trekt Mercedes ten aanval door zich een jonger en dynamischer imago aan te meten. Na de recente lancering van de nieuwe A-klasse en CLS Shooting Brake is het volgend jaar de beurt aan de nieuwe S-klasse. In 2014 volgt dan de nieuwe C-klasse. Die wordt gebouwd op basis van het nieuwe MRA-platform waarvan wordt verwacht dat het een forse gewichts- en kostenbesparing zal opleveren.

Reorganisatie productieproces is een werk van lange adem
In afwachting wordt de productiecapaciteit van de S- en E-klasse teruggeschroefd en heeft Mercedes-baas Zetsche opdracht gegeven om de productietijd per auto te reduceren van 43 naar 30 uur. Dat laatste veronderstelt een complete reorganisatie van het productieproces en het overdenken van de modellenfilosofie, en dat is een werk van lange adem.

Om zo'n ingrijpend plan succesvol te kunnen doorvoeren, moet hij bovendien kunnen rekenen op de instemming van de machtige vakbond IG Metall; de onderhandelingen hierover moeten nog beginnen.

Mercedes geeft koppositie uit handen

Zetsche heeft ook beslist om de ontwikkeling van een waterstofauto een nieuwe richting uit te sturen. Om de (hoge) kosten te drukken heeft hij recentelijk een samenwerkingsakkoord afgesloten met Ford en Nissan, waardoor de kosten voortaan door drie partners worden gedragen. Het slechte nieuws is dat de introductie van toekomstgerichte modellen op de lange baan is geschoven.

Dat laatste is hard aangekomen bij de honderden wetenschappers en ingenieurs in dienst van Mercedes. Sinds jaren pretenderen die koploper te zijn op het vlak van de ontwikkeling van alternatieve aandrijftechnologie, maar nu lijkt het erop dat hun pionierswerk vergeefse moeite is geweest.

Door het akkoord met Ford en Nissan moeten zij quasi vanaf nul herbeginnen en moeten zij gaan samenwerken met collega's van merken die veel minder hoog staan aangeschreven dan Mercedes. Dat zorgt in Stuttgart voor groot ongenoegen, het personeel neemt het niet dat Mercedes zijn koppositie vrijwillig uit handen geeft.

Een koploper is het F1-team van Mercedes de voorbije jaren niet geweest. Met één zege in drie jaar bleven de sportieve successen ver beneden de hoge verwachtingen. Zelfs de kleine privéteams die met Mercedes-motoren rijden, behaalden meer overwinningen en punten dan het officiële team. De beslissing om toch te blijven investeren in een eigen fabrieksteam kwam dan ook als een verrassing. Benieuwd of Lewis Hamilton en Niki Lauda er zullen in slagen om de zilverpijlen volgend jaar sneller te laten rijden.

Nog houden de grote aandeelhouders zich gedeisd met openlijke kritiek op het dagelijkse beleid en de strategische keuzes van het topmanagement. Voor zover bekend circuleren er ook geen namen van potentiële kandidaten om Zetsche op te volgen. Volgens insiders ziet die Wolfgang Bernhard als zijn opvolger, wat verklaart waarom hij die heeft belast met de uitvoering van het ambitieuze spaarplan 'Fit for Leadership'.

Slaagt de ambitieuze Bernhard erin om Mercedes een versnelling hoger te laten schakelen, dan lijkt zijn bedje gespreid. Mislukt hij in zijn opdracht, zijn ook de dagen van Zetsche geteld en heeft Mercedes een groot probleem.

Urbain Vandormael

Onze partners