Ann Peuteman
Ann Peuteman
Redactrice bij Knack
Opinie

24/05/13 om 15:50 - Bijgewerkt om 15:50

Arme politici

Elio Di Rupo is bijlange niet de enige politicus die graag naar zijn haveloze afkomst verwijst, en al helemaal niet de enige socialist.

'Ik ben geboren in een barak, in armoede. Ik heb miserie gekend en ik ben daar niets, niets van vergeten.' Dat oreerde premier Elio Di Rupo afgelopen week tijdens een bezoek aan La Louvière. En hij is bijlange niet de enige politicus die graag naar zijn haveloze afkomst verwijst, en al helemaal niet de enige socialist.

Van oud-minister en voormalig NAVO-baas Willy Claes is bijvoorbeeld gemeenzaam bekend dat zijn ouders het moeilijk hadden om de eindjes aan elkaar te knopen en zo rond zijn twaalfde zelfs uit hun huurhuis werden gezet.

De Gentse burgemeester Daniël Termont herinnert er dan weer graag aan dat hij als zoon van een scharensliep in een woonwagen is opgegroeid, terwijl de voormalige Antwerpse burgemeester en alleenstaande moeder Leona Detiège dochter Maya in een sociaal woonblok heeft grootgebracht.

Is dan bescheiden verleden dan misschien de reden waarom die moeder en dochter nu samen wetsvoorstellen indienen om de financiële drempel van de gezondheidszorg te verlagen? Is het door Termonts armtierige jeugd dat armoede de rode draad vormt door het nieuwe Gentse bestuursakkoord? Komt dat doordat ze socialisten zijn of hebben ze net voor het socialisme gekozen omdat ze weten wat miserie is?

Van alles een beetje wellicht. Politici hebben sowieso de neiging om hun eigen levenservaringen zo goed en kwaad als dat gaat in hun ideologie in te passen en daar af en toe concrete voorstellen rond te schrijven. En dat is ook goed. Zo weet een jonge moeder als geen ander waar de klepel hangt als ze pleit voor flexibele kinderopvang, en kan een bedrijfsleider met kennis van zaken plannen uittekenen om de papiermolen voor kmo's te vereenvoudigen.

Maar een armoedige jeugd ligt toch wat delicater. Sommige politici zwijgen daar zelfs liever over. Uit schaamte, of uit angst voor het verwijt dat ze met hun verhaal alleen maar sympathie - en dus stemmen - willen opwekken.

Rechtgeaarde socialisten zoals Elio Di Rupo halen hun eigen magere jaren wel aan. Vooral als ze in besparingstijden willen benadrukken dat ze echt wel achterom blijven kijken of om te checken of iedereen nog mee is.

Parlementsleden die eerder naar de rechterkant neigen, willen met hun persoonlijke relaas eerder aantonen dat iedereen zijn eigen lot in handen kan nemen. Zijn zij niet uit de armoede geraakt misschien? Hebben zij zich niet omhoog kunnen werken? Waarom zou dat anderen dan niet lukken? Het nieuwste icoon van die Flemish dream is N-VA'ster Liesbeth Homans. Zij groeide op in een sociaal appartement, werkte voltijds in Delhaize om haar studies te kunnen betalen en is vandaag een welgestelde vrouw met heel wat invloed. Conclusie van de N-VA: wie echt wil, komt er wel.

In tegenstelling tot steeds meer Vlamingen zijn succesvolle politici natuurlijk ook geen generatiearmen. Zij zijn wel uit de miserie geraakt. Maar dat betekent nog niet dat iedereen daar de kans toe krijgt. Crisistijden zorgen nu eenmaal niet alleen voor nieuwe armen maar maken mensen het ook een pak moeilijker om uit de armoede te breken. Bovendien heeft lang niet iedereen het talent of geluk dat daarvoor nodig is.

Volgens de armoedebarometer die pas werd voorgesteld, wordt bijna 1 Vlaams kind op de 10 vandaag in armoede geboren. Sommigen van hen zullen over dertig jaar misschien in de een of andere krant mogen vertellen over hun weg from rags to riches. Anderen zullen hun kiezers op het hart drukken dat ze nooit, maar dan ook nooit zullen vergeten waar ze vandaan komen. Maar veruit de meesten zullen dan nog altijd wroeten om de huur, hun energiefactuur, de tandarts en de schoolrekeningen te kunnen betalen. Om ervoor te zorgen dat hun kinderen die traditie niet verderzetten, zal er meer nodig zijn dan politici die niet vergeten hoe arm of rijk ze vroeger waren. Dan hebben we eindelijk politici nodig die een echt beleid uittekenen en daar ook veel geld voor uittrekken. Politici ook die het niet zo normaal vinden dat net de armen het hardst onder een crisis lijden.

Ann Peuteman

Onze partners