Interview met Kristien Hemmerechts

Hoe ben je bij het bloed beland dat als een rode draad doorheen het boek loopt?

Kristien Hemmerechts: Ik werd door de Vrije Universiteit van Amsterdam uitgenodigd om een tijd mee te lopen op de afdeling hematologie, met de bedoeling er een boek over te schrijven. Ik ben een maand in Amsterdam gaan wonen en zat zowat iedere dag in het ziekenhuis. Non-fictie leek me ongepast - ik ben per slot van rekening geen medicus - en dus werd het een roman.

Meer dan over bloed gaat uw roman toch over de filosofische vraag in hoeverre we uniek zijn?

Hemmerechts: Ik zie het veeleer als een biologische vraag. Op biologisch vlak zijn de verschillen tussen mensen bijna verwaarloosbaar klein, en toch hechten wij er ontzettend veel belang aan. Ondanks de globalisering lijken wij ons sterk van de anderen te willen onderscheiden. En hiermee wil ik niet alleen wijzen op het voor de hand liggende gebakkelei tussen Vlamingen en Walen, maar ook op dat tussen Joden en Palestijnen bijvoorbeeld. Er is DNA-onderzoek uitgevoerd waaruit blijkt dat geen van die twee volkeren zuiver zijn. Er is geen biologische grond voor de spanningen tussen Israël en de Arabische wereld, en toch brengen die spanningen de wereldvrede in gevaar.

Kunnen we die verschillen overstijgen?

Hemmerechts: Tja, ze lijken onuitroeibaar. In de 19e eeuw bestudeerde men schedels om zich van de anderen te kunnen onderscheiden. Velen hadden van het hedendaagse DNA-onderzoek verwacht dat het een einde ging maken aan zulke praktijken omdat het onze grote verbondenheid zou aantonen.

Maar wat merk je? Steeds meer mensen blijken geïnteresseerd om aan de hand van hun DNA hun afkomst na te trekken, precies om te weten waarin ze van hun omgeving verschillen. Ik vind dat jammer, want in ons streven naar een vredelievender maatschappij zouden we veel meer opschieten met het benadrukken van wat ons met elkaar verbindt. We zijn voor meer dan 99 percent biologisch gelijk aan elkaar. Dan kan dat kleine beetje verschil toch niet zo belangrijk zijn?

Marnix Verplancke